Portal:Basel

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Hops zue: Navigation, Suech
  S Wabbe vo Baasel
Portal Baasel
Basler - Basler Münster Westfassade.jpgHistorisches Museum Basel Totentanz 25102013 1.jpgMittlere Brücke1.jpgPicswiss BS-50-19.jpgBasler Rathaus.jpgExecutions Basel 1653.jpgWettstein, Johann Rudolf.jpgIndustria Novartis.jpgBasler Kunstmuseum Picasso Skulptur.jpg
Sali zämme uf em Portaal Baasel

Mit Baasel cha d Stadt Baasel sälber gmäint si oder au s Gebiet, wo d Kantöön Baasel-Stadt und Baasel-Land umfasst, also mee oder weeniger überall, wo mä e Form vo Baaseldütsch, sig s d Sprooch vo dr Stadt oder vom Land, schwätzt. Das entspricht öbbe em historische Kanton Basel plus e baar Gebiet vom ehemooligi Fürstbistum.

D Stadt Baasel (französisch Bâle, italiänisch Basilea, rätoromanisch Basilea) het öbbe 171'000 Iiwooner und isch die drittgrössti Stadt in dr Schwiz. Zämme mit de Landgmäinde Rieche und Bettige bildet si dr Kanton Baasel-Stadt und isch däm si Hauptort.
Dr Dreiländeregge
D Stadt isch scho sit Joorhunderte e wichdige Verkeersknootepunkt uf dr öiropäische Nord-Süd-Aggse und isch dr offiziell Hoochseehaafe vo dr Schwiz.

Baasel lit im üsserste Nordweste vo dr Schwiz, wo d Gränze vo Frankriich, Dütschland und dr Schwiz e Dreiländeregge bilde. Wäge iirer Laag het si lang mee ins Elsass und ins Baadische gluegt as gege Süüde in d Richdig vo dr Äidgenosseschaft. Am Baasler Rhiichnöi wird us em Hoochrhii dr Ooberrhii, wo bis zum Meer schiffbaar isch. Baasel isch dr Standort von e Hufe Finanzdienstläistigsfirmene und vo Chemii- und Farmaundernääme.

Z Baasel isch die eltisti Uniwersidäät vo dr Schwiz dehäi und e Hufe bekannti Persönligkäite wie dr Erasmus vo Rotterdam, dr Paracelsus, dr Hans Holbäi oder dr Friedrich Nietzsche häi doo gschafft. D Stadt isch bekannt für iir riichhaltigs kulturells Aagebot wie zum Bischbil Dotzedi vo Museum und Theater.

D Gschicht vom Ort loot sich zruggverfolge bis in s 5. Joorhundert vor Christus, wo sich Kelte am Rhiichnöi niidergloo häi. D Röömer häi sich um d Zitewändi uf em Münsterbärg afo verschanze, bis d Alemanne s Gebiet übernoo häi. Im Middelalter isch bis zur Reformazioon dr Bischof vo Baasel dr Stadtherr gsi. Bis zur Revolutioon vo 1798 häi denn Oligarche mit Hilf vo de Zümft in dr Stadt und in iirem Underdaanegebiet gherscht. Noch dr Restaurazioon het sich 1833 d Landschaft vo dr Stadt drennt. Im 19. und am Aafang vom 20. Joorhundert het die Industrielli Revoluzioon d Stadt erfasst und si het sich zum wirtschaftlige Zentrum am Ooberrhii entwigglet.

Kultur und Gsellschaft
Stadtheater Basel 2006 831.JPG

Theater: Theater Basel - Baseldytschi Bihni - Theater Fauteuil
Kunst: s Kunstmuseum - d Kunsthalle - s Museum für Geegewartskunst
Muusig:Basel Sinfonietta - Em Bebbi sy Jazz - Basel Tattoo - Collegium Musicum Basel - dr Hans-Hueber-Saal - Jazz Festival Basel - d Gnaabe- und Mäitlimuusig - d Gnaabekantorei - Opera Basel - s Simfoniiorkester - Top Secret Drum Corps
Museum: s Historische Museum - s Naturhistorische Museum - s Jüüdische Museum vo dr Schwiz - d Skulpturhalle
Baasler Fasnacht: Drummeli - Morgestraich - Schnitzelbank
Sport: FC Basel - FC Nordstern Basel - Rugby Football Club Basel - Baasler Rhiischwümme - Basler Stadtlauf - Joggelihalle
Medie: Telebasel - Baasler Zitig - Energy Basel - Radio Basilisk - Radio X - Daageswuche - Baslerstab - Teleregio - Nazzi-Zitig

Bolitik, Rächt und Wirtschaft
Basler Rathaus.jpg

Politik: Dr Regierigsroot - dr Grooss Root - die Demokratisch-Soziali Bardei - die Evangelischi Volksbardei - die Liberal-Demokratischi Bardei - die Sozialdemokratischi Bardei
Iirichdige: BIZ - Basler Mission - GGG - Mustermäss
Undernääme: BVB - Baasler Zitig - Hoffmann-La Roche - Novartis - UBS - Basler Kantonalbank - Herzog & de Meuron - Manor AG - dr Rangschierbaanhoof Baasel - d Rhiihääfe - Swiss
Verkehr: d BVB - Fäärene - Flughaafe Baasel-Mülhuuse - d Rhiihääfe - d Schiffländi - Wiisedaalbaan - dr Baadisch Baanhoof - dr Rangschierbaanhoof - dr SBB Baanhoof - dr Elsässer Baanhoof
Veraastaltige und Mässe: Art Basel - Baloise Session - Basel Tattoo - Baasler Herbstmäss - Baselworld - Morgestraich - Swiss Indoors

Bildig
Basel 2012-09-16 Batch (17).JPG

Hoochschuele: d Uniwersidäät Baasel - die Alti Uniwersidäät - s Biozentrum - d Uniwersidäätsbibliodeek - d Muusigakademii vo dr Stadt Baasel
Schuele: s Gümnasium am Münsterblatz - s Böimlihoof - s Kirschgarde - s Lienerd - s Wirschaftsgümnasium - d Blääsischuel - s Bruederholzschuelhuus

Oort und Bauwärk
Basel - Spalentor.jpg

Bauwärk: s Münster - die Middleri Brugg - s Spaaledoor - s Roothuus - dr Baanhoof SBB - s Joggeli - d Barfikiirche - s Blaue Huus und s Wisse Huus - d Sandgruebe - s Rundhoofgeböid vo dr Mustermäss

Blätz: dr Barfi - dr Määrtblatz - dr Münsterblatz - dr Äscheblatz - d Schiffländi - d Höiwoog - Qsicon lesenswert.svg dr Fischmäärt

Stroosse: die Freiji Strooss - d Riddergass - dr Stäinebärg - dr Noodlebärg - dr Rhiisprung - d Nordtanggänte - d A2

Gschicht
Bild Freiheitsbaum Basel.jpg

Die keltischi Siidlig Baasel-Gaasfabrik - dr Münsterhüügel - dr Ungaresturm 918 - s Fürstbistum Baasel - Qsicon lesenswert.svg d Zümft - d Handfesti 1263 - dr Juudepogroom 1349 - s Ärdbeebe vo 1356 - dr Stadtbrand vo 1417 - dr äidgenössisch Kanton Baasel, 1501 - dr Bangsionesturm 1521 - d Reformazioon 1529 - dr Rappechrieg 1591 - dr Schwizer Buurechrieg 1653 - s 1691er Wääse - d Revoluzioon vo 1798 - d Kantoonsdäilig 1833

Lyt
Peter Ochs.jpg

Johann Froben - Johannes Oekolampad - Basilius Amerbach - Thomas Platter der Ältere - Johannes Fatio - Johann Rudolf Wettstein - Isaak Iselin - Jakob Bernoulli - Peter Ochs - Christoph Merian - Stephan Gutzwiller - Qsicon lesenswert.svg Johann Peter Hebel - Jacob Burckhardt - Karl Barth - Hans-Peter Tschudi - Heidi Abel - Zoë Jenny - Murat Yakin

Nöiji Ardikel
Artikel, wo fääle

Basler ProblemBasler Marathon-TageBSC Old Boys BaselEHC BaselFechtgesellschaft BaselFernsehturm St. ChrischonaLonza-HochhausMesseturm BaselBirkhäuser VerlagBank J. Safra SarasinBâloiseLonza GroupNationale SuisseSchwabe AGSyngentaTally WeijlBasler AusschussBasel IBasel IIBasler ÜbereinkommenDer Tod zu BaselOnlineReportsSpatz (Zeitung)Rolf Zinkernagel

 Commons: Baasel – Sammlig vo Multimediadateie
Portal.svg Wyteri Portal uf dr alemannische Wikipedia:

 Regionali Artikel   Alemanne   Alemannisch   Bade   Schwoba     Bade-Württebärg   Elsass   Schwiiz   Dytschland   Frankrych   Judetum 
 Chunscht   Geografi   Gschicht   Gsellschaft   Literatur   Musig   Natur    Politik   Religion   Sport   Sprooch   Wüsseschaft