Wikipedia:Houptsyte

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Zur Navigation springen Zur Suche springen
Schwyzerdütsch   Badisch   Elsassisch   Schwäbisch   Vorarlbergisch
Grüaß Gott, habedere und willkomme uf dr alemannische Wikipedia!
D freie Enzyklopedi, wo alle mittua künnand.
Halwiler see02.jpg Gletscherglinseli Alamannischi Hechesidlig Schlettstàdt
Bluebg.png
Artikel fianda
Vista-xmag.png

Artikel nooch Kategorie:
Alle KategorieBruuchtumErnährungGeografiGschichtGsellschaftKunschtLiteraturMusigNaturPersonaPolitikReligionSportSprochTechnikVrkehrWürtschaftWüsseschaft

Themaportal:  Regionale Artikel  Alemanne  Alemannisch  Bade  Bade-Württebärg  Basel  Elsass  Schwiiz  Schwoba
 Geografi  Gschicht  Gsellschaft  Kunscht  Literatur  Musik  Natur  Politik  Religion  Sport  Sproch  Wüsseschaft

Suschtigs: Artikelindex vo A bis ZBsunders glungne ArtikelLässige ArtikelArtikel nooch DialäktAudioufnahma vo ArtikelUfnama vu DialäktwörtrA Fabel in verschidnä Dialäkt übersetzaAlemannische OrtsnämaAlemannische TiernämaAlemannische Pflanzanäma


Bluebg.png

HSWPedia.svg
 D Alemannische Wikipedia
Houptsyte-Karte-Regiolekte-235px.png
Iber des Bild

D alemannische Wikipedia isch a Enzyklopedi i dr Dialekt vom alemannische Sprochroum, also vo der Dütschschwyz, vom Elsass, vo Liachtastua, vo Oberbade, vom Schwobaland und vo Voradlberg.

  • Dia Enzyklopedi wachst durch d freiwillige Hilf vo allna, wo eappas in irer Mundard beiträga wänd. Yträg künnand vo allna Bsuechar gschriba und gändrat wörra. Alle siand härzlich yglade mitzmacha. Bringand öüar Wiassa i und healfand so mit, s Alemannische z pfleaga, ufzumwearta und z erhalta. Di erschta Schritt siand ganz uafach!
  • Wer mir vo dr Alemanische Wikipedia siand und was mir wänd, fiandasch in üsrem Profil.

Bluebg.png

Emblem-star.svg
 Artikel vo dr Wocha: Schtetl

Lakhva1926.jpg

Under Schtetl, au Stetl, (jiddischשטעטל‎, schtetl, Blural ‏שטעטלעך‎, schtetlech; dütsch „Stedtli“) verstoot mä Siidlige in Ostöiropa vor em Zwäite Wältchrieg, won e groosse Däil vo d Iiwooner Juude gsi si.

Mäistens het es sich um Dörfer oder Chliistedt ghandlet, mänggisch au um Stadtdäil, wo öbbe zwüsche 1'000 und 20'000 Juuden gläbt häi. Gröössere Stedt, wo jüüdisch brägt gsi si wie Lemberg oder Czernowitz, het me schtot (‏שטאָט‎) (vgl. dt. Stadt) gsäit. D Schtetl si vor allem z Ostpoole, z Gallizie, in dr Ukraine, z Wissrussland und z Litaue verbräitet gsi.

Im Underschiid zu de Groossstedt si d Juude in de Schtetl nit nume duldet gsi, sondern zum e groosse Däil au akzeptiert, au wenn s mänggisch Pogrom gege sä gee het. Si häi sich dört „wie in dr häilige Stadt Jerusalem“ chönne füüle, und die Stedtli si käni Ghetto gsi.

Die aschkenasische Juude vo de Schtetlech häi mäistens Jiddisch gschwätzt. Si häi au mee an iire religiööse Dradizioone festghebt as d Juude in Middel- oder Westöiropa. An de Wäärtig häi d Chinder im Cheder gleert, am Sabbat und de jüdische Festdääg si die mäiste Juude in d Synagoge gange, wo uf Jiddisch „Schul“ ghäisse het, und au für d Chläider und d Frisuure het s e hufe Vorschrifte gee. (…dr ganz Artikel leasa)

Bluebg.png

HSVissteduatt.svg
 Häasch gwiasst ...
Margarethe Stockhausen
  • ... dàss d elsassischa Soprano-Sangera Margarethe Stockhausen bsunderscht ìn Anglànd vììl Erfolg ghàà hàt?
  • ... dass mè mit dè Bregtalbahn a dè Unterè Bräg übber d Hochflächi vo dè weschtlichè Baar, ab Wolterdingè im Brägdal fahrè cha?
  • ... dass Pro Natura die eltischti Organisazioon i der Schwiiz isch, wo sech füre Naturschutz im Land tuet ysetze?
  • ... dass s Schwarzwaldmuseum Triberg verschidene Handwerk zoigt, aagfanga vom Flößer, em Harzer, d Bürschdabendr odr s Strohflechta?
  • ... dass d Leerstugg för d Gitarre vom Matteo Carcassi no hüt underrichtet wered?
  • ... dass dr Sanggaller Chlooschterplan us Schoofshuut zämegnäit isch?


Bluebg.png

HSAktuell.svg
 Alemannische Nochrichta:


Wikinews-logo.svg
Mea Nochrichta uf Dialäkt-Nöüigkeita

Bluebg.png

HSDagensdatum.svg
Daniel Radcliffe

Bluebg.png

Wikimedia-logo.png
 Neabeprojäkt:
Wiktsister en.png
Wörterbuach
(Wiktionary)
Wikisource-logo.svg
Tekschtsammlung
(Wikisource)
Wikibooks-logo-jigsaw-only.svg
Lehrbüecher
(Wikibooks)
Wikiquote-logo.svg
Spruchsammlung
(Wikiquote)
Wikivoyage-Logo-v3-en.svg
Reisefüerer
(Wikivoyage)

Bluebg.png

 Schwöschterprojäkt
Wikimedia-logo.svg Meta-Wiki
Koordination
Commons-logo.svg Commons (d’Allmänd)
Mediesammlung
Wikidata-logo.svg Wikidata
Datebank
Incubator-logo.svg Wikimedia Incubator
Bruatkaschta für nöüe Projekt
Wikispecies-logo.png Wikispecies
Arteverzeichnis
Wikiversity-logo.svg Wikiversity
Freie Lehrmatrialie
Kontaktufname: KontaktPress
Wikimedia-FoundationWikimedia Deutschland e.V.Wikimedia CH - Wikimédia France - Wikimedia Österreich