Wikipedia:Stammtisch

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Zur Navigation springen Zur Suche springen
Laufenburg AG 2012-10-17 Mattes (23).JPG
Willkomme bim Wikipedia-Schtammtisch


Die Syte isch es Wikipedia-Forum für alles, was mit dr alemannische Wikipedia und em alemannische Schprochruum z’due hot! Do ka mer nuie Vorschläg macha und driber abschtimma.

» An neije Bytrag aafange «

Archivibersicht Archiv 2004 - 2005/1 - 2005/2 - 2006/1 - 2006/2 - 2007/1 - 2007/2 - 2008/1 - 2008/2
2009/1 - 2009/2 - 2010/1 - 2010/2 - 2011/1 - 2011/2 - 2012/1 - 2012/2 - 2013/1 - 2013/2 - 2014/1 - 2014/2 - 2015/1 - 2015/2 - 2016/1 - 2016/2 - 2017/1 - 2017/2 - 2018/1


De Biisiwind ùn d Sùn[Quälltäxt bearbeite]

I ha ùnter Text:Der Nordwind und die Sonne emool e Syte aaglait, wommer Übersetzige in verschiidni alemannischi Mùndarte chönnt sammle. Die Fabel isch eso en Standardteggscht für (vorallem foneetische) Bschryybige vo Sprooche. Vilycht isch des en e weng wüsseschaftlichere Aasatz zum alemannische Byspilsatz. --Terfili (Diskussion) 13:24, 30. Mai 2018 (MESZ)

Prima Idee! Un hàsch dia Sitta scho gsah: https://atlas.limsi.fr/ ? --MireilleLibmann (Diskussion) 14:18, 30. Mai 2018 (MESZ)
Hanni no nit gchennt, e sehr intressanti Syte mit gnau derre Fabel! I froog mi, ob die vilycht würde die elsässische Ùffnaame ùn de Teggscht ùnter ere freie Lizäns freigee. --Terfili (Diskussion) 15:08, 30. Mai 2018 (MESZ)
De isch jo ne wunderbari Syte! Merci Mireille. Die Stimm vu Rixheim chunnt mer im Ibrige irgedwie bekannt vor. :-) --Holder (Diskussion) 19:11, 30. Mai 2018 (MESZ)
Ha ha ha! Merci. Ìch hà a Mail gschìckt ìn dam Forscher wo da Sproch-Atlas màcht, ìch hà gfrogt fer d frèia Lizanz, fer d elsassischa Beispìeler. --MireilleLibmann (Diskussion) 22:07, 30. Mai 2018 (MESZ)
Sina Àntwort ìsch fàscht „ja“, àwer mìr wann naachschtens noch mehr drìwer reda. Ìch schribb's, wenn i ebbis nèis erfàhr. --MireilleLibmann (Diskussion) 12:37, 6. Jun. 2018 (MESZ)

WikiCon 2018 - Programm[Quälltäxt bearbeite]

Zue dr WikiCon 2018 z Sanggale cha mer jetz Programmvorschleg yygee. --Holder (Diskussion) 07:55, 4. Jun. 2018 (MESZ)

Derzue cha mer au Vorschleg yygee fir s «Forum des Freien Wissens». Ich haa do mol e Stand zum Thema Wikipedia uf Schwyzerdütsch vorgschlaa. --Holder (Diskussion) 20:48, 4. Jun. 2018 (MESZ)

Hite morge isch mer e Idee fir dää Stand chuu: Wie wär s, wämer do ne greßeri Sach drus mache:

Uf dr WikiCon z Kornweschta sin e Hufe Bsuecher do gsii, nit nume Wikipedianer. Wänn s Sanggale au Bsuecher git, chunnt des villicht aa, wämer do e greßerei Sach zue dr Schwyzer Dialäkt mache. Was maine Ihr? --Holder (Diskussion) 11:04, 8. Jun. 2018 (MESZ)

Die Idee gfallt mer au. Vilicht chönnt mer au es Dialäkt-Quiz druus z mache: Für d Antworte müessted d Bsuecher s Idiotikon und d Wikipedia benütze. --Pakeha (Diskussion) 11:30, 8. Jun. 2018 (MESZ)

Dünkirche & Co.[Quälltäxt bearbeite]

Ich finde s rächt künschtlich, wämer bi Oort, wo wyt, wyt ewägg vom alemannische Spraachruum ligged (wie bi Dunkerque reschp. Dünkirchen), s Schluss-n vom Oortsnamen ewägglaat, nu das es «alemanisch» uusgseet. Und alemanisch isch es ja glych nööd, me müesst dänn grad uf Dünchilche oder esoo öppis umstele. Und Maarsei für Marseille find i tiräkt extreem – da macht sich di alemanisch Wikipedia doch eener lächerlich. Us Köln chönt me dänn ja ä na Chöle und us Leipzig na Lypzig/Liipzig (mhd. mit langem /i:/) mache. Ich wott ja niemertem im Gäärtli umetrampe, aber was mäined iir zu dëre Grundfraag? En Gruez vom --Freiguet (Diskussion) 17:28, 8. Jun. 2018 (MESZ)

Wenn s e algemein üblechi alemannischi Form git, so sett me se scho dörfe bruuche so wie me s seit, wie öppe bi Antwerpe oder Koopehaage, Schweede und Sizylie oder au im Fall vo Züüpere. Oder nid? Gruess --Ark001 (Diskussion) 17:44, 8. Jun. 2018 (MESZ)
Ja, dänn sicher, das find i au. --Freiguet (Diskussion) 22:13, 8. Jun. 2018 (MESZ)
Ich haa scho ne baar Mol gschribe, ass i nyt vu alemannisierte Ortsnäme halt, z. B. do oder do. Natyrli solle mer gängigi alemannschi Forme bruuche, aber sonigi Neibildige find i e zimlige Hafechees. --Holder (Diskussion) 06:05, 9. Jun. 2018 (MESZ)
Es wär guet, i däm Punkt chly wyter z cho. Danke für e Hiwys uf die früenere Diskussione, i hätt se glaub süsch nid gfunde. S einte isch d Froog wie me frömdi Näme schrybt, öppe für Nöi Jork. Und s andere, wo jo do nööcher lyt, sind d Näme im alemannische Ruum. Es bassiert eim halt immer wider, ass me bim Schrybe eifach nid gnau weiss, wie en Name bi de Lüüt im en andere Gebiet döönt, und denn immer grad e bsunderi Diskussion azfoo goot jo nit. I deil Regioone wächslet d Uussprooch vo de Näme vo eim Daal is andere. Also scho innerhalb vom alemannische Sprochgebiet wär do no öppis z tue, aber es het halt nid vo jedem Tieläkt Autoore wo mitmache, und denn dörfe die, wo Artikel (oder wenigschtens churzi Afäng dervo) lifere, alles so schrybe, wie sis für richtig finde. Drum git s kei einheitlechi Schrybwys für Bieu, Konschtanz usw., und sogar nid emol für d Schwiizer Kantonsnäme. Gmäss em Prinzip vom Projäkt cha aber au vo alne alles wider abgänderet und derby verbesseret wärde; oder me tuet zerscht Verbessrige i dr Diskussion vorschloo. – Chönt me den Autoore i dere Sach nid es baar Empfäälige, änlech wie bi de Rootschleeg fürs Schrybe, uf e Wääg ggä? --Ark001 (Diskussion) 10:53, 9. Jun. 2018 (MESZ)
I schliesse mi der Meinig aa, dass me die Ort, wo me bi uns im alemannische Sproochruum regelmässig ufe bestimmti Art usspricht, au so schrybe sött - au wenn si wiit ewägg ligge. Also ebe Kopehage oder so - es säit jo niemer i dr Schwyz, wo mit andere schwyzerdütsch redt, "I gang uf Kopenhagen" (oder gar "I gang uf København" ;-) )... Hingege "Leipzig", well mir das normalerwis so säge. Gestumblindi (Diskussion) 12:59, 11. Jun. 2018 (MESZ)
A Form, wia mid soddene Begriff omganga wurd, isch, dass se bsondr schbids gschbrocha werrad. Beischbiel: So, se send en Börlün (Berlin hod r gmoind – kridisch nadierle) hod oinr amol zu mir gsaid. bkb 14:03, 11. Jun. 2018 (MESZ)
I wür jetzt au Dünkiche säge und schriibe – en Elsässer vilicht ehnder DünkirchKopehage und Leipzig isch för mi au umbestritte (au wäni vilicht Laibzig säge, würi Leipzig schriibe). Marseille hani sälber gsichted und no en Momänt bi Maarsei zöögeret – i wör ehner Marsei säge, ha dänn aber gse, as au no Bariis dinne stoht und has drumm bliibe loo (e Baasler wurd vilicht Maarsei saage). Hingege wör i nie Sizilie mit eme y schriibe, nöd as mer no maint, es mösi Sizülie haisse. Aber Zypere gsehni lieber mit eme y as mit em ü (wil worschinli för vili klar isch, as me do s y as es ü sait). Hingege chani guet läbe, wänn näber Füüsiker schribt – Tschiile aber lieber nööd. Bi de Quiche wöri wie bi Marseille em Läser zuemuete, as ers richtig chan läse (vgl. Diskussion:Quiche). Es git Wörter, wo me irgend e gschiidi Schriibig mue finde; z.B. för Rhein → Rhii, Rhy usw. – aber d Sihl cha me so sii loo und mues nöd Siil oder Syl druus mache (ussert es wär en Bärner, wo vo de Syu rede wöt). --Schofför (Diskussion) 10:51, 12. Jun. 2018 (MESZ)
I denk, des söll sich jede Autor sälber überlege, wienner de Name imene Alldaagsgspröch würdi usspräche. Grad bi Ort wo ùff -en ände, glaubi scho, dass mer do spontan s -n ewägloot. Nùmme völligi Erfindige sött mer ussschliese, au wänn's ùm Sankt Chätter schad isch ;) Öbis andres findi sin foneetischi Ùmschryybige wie ebe Maarsei oder Laibzig. Die gfalle mir persönlig zwar au nit, aber wänn öber sùnscht im ganze Artikel sträng nooch de Ussprooch schryybt, wie's zum Byspil de Andi-d es Wyyli gmacht het, warum de nit au do. I vermuet sowiiso, dass mit sonere neue Regel vorallem deno ùff Stùmpe oder Artikel vo neue Benùtzer yydrosche wird, wo sich nit wehre. Bi etablierte Benùtzer het deno sowiiso niemer Lùscht, über verbooteni Sùnderzeiche oder alemannisierti Name z stryyte...--Terfili (Diskussion) 12:07, 12. Jun. 2018 (MESZ)
Wie mers säit, isch s äint, aber en Namen isch au en Name. Wän i schrybti, de Daneld Dschan Trömp oder Tramp sei z Kwiins oder z Kwy(y)ns uf d Wält choo und der Anschela [wie d Schwyzer säged] Mërkel iren eerscht Maa sei us Kossegrüen gsy, dän isch das nu na lachhaft. Exonym find ich guet, wäns es si git – ich schrybe drum Nöi-York, wil das en gängige Name von ere bikante Stadt isch (aber nöd Nöijork oder esoo öppis), und i ha au scho Hotzeköherli gschribe, wil me de Name vo dem Dialäktoloog im Pündnerland au esoo säit. Aber Näme, wo bi öis ja gaar nöd häimisch sind, reschpäktier i daas, was s sind, aso as Näme – und mache nöd es Gattigswoort (es Appellativ) druus, won i äifach soo mym Tialäkt chan aapasse. --Freiguet (Diskussion) 13:44, 12. Jun. 2018 (MESZ)
Scho, blos Aachen hoisd au Aix-la-Chapelle. Gruß bkb 13:53, 12. Jun. 2018 (MESZ)
S/De «-n» würd ich immer ewäg lah. Aachen sait ja bi ois kei Mensch, sondern Aache, au nöd Aalen, sondern Aale ... --Badener (Diskussion) 15:15, 12. Jun. 2018 (MESZ)
Aalen lyt aber im alemannische Sprochruum un haißt im haimische Dialäkt Oole. --Holder (Diskussion) 07:44, 15. Jun. 2018 (MESZ)
Mäinsch? Ich han alewyl s Gfüül, ich seg der äinzig, wo bi Bremen und Dresden s -n ewägglös. All i myneren Umgäbig säged Bremen, Dresden etc. Jä nu, ich gseene – d Mäinige gönd usenand! :-) --Freiguet (Diskussion) 18:36, 12. Jun. 2018 (MESZ)
Ich gsehn scho:Mit träffed ois z wenig, schuscht wärsch nöd de einzig in dinere Umgebig 😉 - - Badener (Diskussion) 18:49, 12. Jun. 2018 (MESZ)
Ich find Dresden un Bremen kaini bsundersch guete Byschpel, wel des sin halt doch Stedt, wu mer au im Alemannische chännt, z. B. us dr Nochrichte. Do sin Forme wie 'Dresde' oder 'Breme' villicht au aifach gängig. Ebis andersch sin aber Gmaine, wu mer nit chännt, wie z. B. de:Oyten (= Oyte???) oder de:Schlöben (= Schlöbe???). --Holder (Diskussion) 07:41, 15. Jun. 2018 (MESZ)
Breme(n) und Dresde(n) sind ja au nöd Byspil gägen en Alemanisierig, sondern ich ha gsäit, das ich sogaar die Näme praktisch nu mit emen -en ghööre. Nöd emaal daa isch di n-los Form würkli gängig. --Freiguet (Diskussion) 10:12, 15. Jun. 2018 (MESZ)
Also i ha schon immer Dresde gseit :-) Und bim Basler Marionettetheater hed's offebar au "Brämer Stadmusikante" gheisse... Gestumblindi (Diskussion) 21:41, 17. Jun. 2018 (MESZ)
Ich würd sicher au Oyte oder Schlöbe säge, wenn ich Dialekt rede. S Schluss-n passt da eifach nöd (jedefalls wenn vorher es e stoht, bi Berlin ghörds n scho dezue ;-) )--Badener (Diskussion) 22:45, 17. Jun. 2018 (MESZ)
(Jaa, ich sägen auch d «Brëëmer Stadtmusikante»… käi Aanig, wo woo das chunt…) S Grundprobleem isch: Au wämer «Oyte» und «Schlöbe» seit, dänn häisst das na lang nööd, das mer s au sell schrybe. Wän es Oort en effektivs Exonym hät, dänn sell mers bruuche, zum Byspil «Nöieburg». Wänns aber nu e foneetische Reglen isch («jedes Schluss-n wird tilgt»), dänn isch das na ekäis Exonym und me sett au nöd es Exonym druus mache. Das sind äifach zwoo ganz verschideni Sache. Im Tialäkt schryben isch nöd synonym mit foneetisch schrybe – au luut em Dieth schrybt me «d Frau, gsäit, Basel» und macht nöd es «Pfrau, xäit, Basl» druus, au wämer ase redt (natüürli «tèrff» mer ase schrybe, de Martin Frank häts au ja gmachet, aber daademit wott me ganz bewusst usserhalb von ere Norm staa, und öb sich das mit de Grundprinzipie von ere Enziklopädy verträit, da han i aso myni Zwyfel). Mir fëëlt i dëre Diskussioon äifach s Bewusstsy für daas, was en Namen isch. --Freiguet (Diskussion) 10:56, 18. Jun. 2018 (MESZ)

A Ochs vor ama Berg[Quälltäxt bearbeite]

Wänn Ihr fertig sin mit em dureluege vu myne Änderige, chennen er no dr Aawysige in dr Vorlag unte no Fähler flicke.

Duad mr loid, I vrschdand s ned! bkb 12:50, 10. Jun. 2018 (MESZ)

Nachtrag:

I han me amol auf des Abenteuer aiglasse, me mid dem Phabricator z vrbenda. Noch ara extra Regischdrierong hod s dadsächlich a Andword geba.

Cirdan renamed this task from "Dead-url-bot" to "Improved guidance for users reporting incorrect IABot edits".

TASK DETAIL https://phabricator.wikimedia.org/T196848

EMAIL PREFERENCES https://phabricator.wikimedia.org/settings/panel/emailpreferences/

To: Cyberpower678, Cirdan Cc: Framawiki, Cirdan, Aklapper, Cyberpower678, Bussakendle, Chicocvenancio, Jay8g

Gruß bkb 13:26, 12. Jun. 2018 (MESZ)

Wort vum Dag[Quälltäxt bearbeite]

Sali mitenander.

Uf dr Bairische Wikipedia hän si scho syt lengerem d Rubrik „Boarisch : Breissisch“ uf dr Hauptsyte. Do dien si zue hochdytsche Werter bairischi Alternative vorschlaa, z. B. „Kren stod Meerrettich“. Ich find des e nätti Sach un wett froge, eb mir eso ne Rubrik nit au bi uns uf d Hauptsyte wän setze.

D Idee wär doderby nit, bstimmti Uussprochsvariante vu dr sunscht glyche Werter vorzschlaa, also nit „Huus statt Haus“ oder (schwäb.) „Strauß statt Straße“ (oder wie uf dr barwiki grad aktuäll „Wean stod Wien“), nai, s gieng um Sonigs, wu mer e ganz en andere Uusdruck bruucht, also z. B. „Härdepfel statt Kartoffel“. Zum zwaite gieng s vor allem um sonigig Werter, wu au im Alldagsdialäkt dur di hochdytsche uusduscht wäre.

Ich waiß natyrli scho, ass grad dr Wortschatz alliwyli im Fluss isch un d Uussproch un d Grammatik in dr Dialäkt stabiler blyybe, aber ainewäg isch dr Wandel im Wortschatz doch des, was dr maischte Dialäktsprächer uffallt, un eso cha mer glaub d Lyt zum Studiere iber Dialäkt („studiere statt nachdenken“) bringe.

Bi Werter, wu s vyl verschideni Dialäktuusdruck git, z. B. Löwenzahn, cha mer jo au ne baar ufzelle. Wichtig fänd i au, ass es wirkli Werter sin, wu mer au im Alldag bruucht, also nit „Flaischnäägeli statt Kuckuckslichtnelke“.

Ich haa doo mol e Lischt aagfange mit Vorschleg fir sonigi "alemannischi Werter vum Dag". Natyrli wär s schen, wämer do Werter us megligscht vyl verschideni Dialäkt hätte. Inträssant wäre au elsässischi Werter im Verglych zue franzesische.

--Holder (Diskussion) 19:22, 19. Jun. 2018 (MESZ)

D Idee isch scho guet, aber de Tüüfel stäckt halt im Detail. Zu dynere Lyschte, Holder: Fal(l)e isch e guet alemanischs Woort, me mues es nöd dur gheie ersetze (aber me cha natüürli). Und wäärffe & Co. isch i vilne Mundaarte (i de Schwyz i den Alpen und i der Oschtschwyz) au guet alemanisch, i andernen aber gaar nööd (z Züri schlychts sich bi de Jungen y, s isch en Gruus), aber gheie isch lang nöd i jedem Fall di eerscht Alternatyve (die wäär z Züri vil eener rüere, z Bäärn schiesse usw.). Und ja – ich hett äinewääg ekäi Zyt, da mitzmache, tuet mer läid. --Freiguet (Diskussion) 21:05, 19. Jun. 2018 (MESZ)
Die Lischt haan i aagfange hite morge im Zug ohni Internetzuegang. Natyrli sott mer do iber alli Werter driber goo un schen wäre halt sonigi Werter, wu s „traditionäll“ in kaim alemannische Dialäkt git. --Holder (Diskussion) 21:38, 19. Jun. 2018 (MESZ)
Dia Idee ìsch ìntressànt. Zum Beispiel, ìch hà vu dam Gschìchtla ìn mim Elsassisch-Verein gredt, un sa sìn waga teil Wärter ìwerràscht gsìì: „Gsànterla“, „Grüsala“? Teil han sa nìt kennt! Un mìt em Wort „ghèia“ ìsch's ìmmer noch schwierig (wurum nìt „käia“...). Àwer ewa, dia Diskussiona sìn ìntressànt! Un aui noch a Noochrìchta: d Danielle Crévenat-Werner màcht vìel Forschung ìwer dia bsundera Wärter ìm Elsassischa, un a Sandung àm Radio: https://www.francebleu.fr/archives/emissions/l-alsacien-mot-mot/elsass --MireilleLibmann (Diskussion) 23:00, 19. Jun. 2018 (MESZ)
I find d Idee guet (aber e weng weeniger lùschtig-sproochpflegerisch wie bi de bairische Wikipedia wär besser.). I denkt, mer chönnt au gwüssi Luutige emool bringe, wänn's ganz spezielli Ussprooche sin, wo nùmme inere ganz chlyne Gegend vorchömme. I denk do aa so öbis wie s "lendsem" ussem Wiisedaal. Wyl wie de Freiguet sait, d Ùnterschid zwüsche de Dialäkt eso grooss sin, chönnt mer jo eifach schryybe, wo des Wort bruucht wird. --Terfili (Diskussion) 08:42, 22. Jun. 2018 (MESZ)

Etymologie un Rachtschriiwung[Quälltäxt bearbeite]

Ìn dara Lischta hà-n-ischo vìel entdeckt, dur d Verschiiwung vum K ìn CH, ìm Hochàlemànnischa. Mìr Elsasser zeegera ìmmer zwìscha G un K, denn beida wara gliich üsgsprocha; trotzdam, mìt Orthal, lìega mìr vìel Wart uf Logik un Etymologie. Un s Hochàlemànnischa brìngt uns do a großa Hìlf:

  • Fer Stachelbeere, sott ma Grüsala oder Krüsala schriiwa? → liawer mìt K, denn as ìsch mìt CH ìm Hochàlemànnischa.
  • Fer fallen, sott ma ghèia oder käia schriiwa? → käia ìsch unmeeglig, denn ìn dam Fàll war's chäie oder chèie ìm Hochàlemànnischa. (Un sowìeso ìsch noch d Etymologie vum Mìttelhochditscha.)

Dàs stìmmt jo so, nìt? --MireilleLibmann (Diskussion) 23:58, 19. Jun. 2018 (MESZ)

Das stimmt esoo. :-) --Freiguet (Diskussion) 10:05, 20. Jun. 2018 (MESZ)
Derf I me drzua melda? Der Dialog hod me an 'Asterix' erinnerd. El Escudo Averno S.17: 'Es que tiene un defecto de pronunciation - Non chabe pronunciar la 'CH' :-) Gruß bkb 14:51, 20. Jun. 2018 (MESZ)