Stimmhafter velarer Plosiv

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Hops zue: Navigation, Suech
Stimmhafte velare Plosiv
IPA-Nummere 110
IPA-Zeiche g
IPA-Bildli Xsampa-g.png
Teuthonista g
X-SAMPA g
Kirshenbaum g
Hörbiispiil?/i

De stimmhafti velari Plosiv isch e Konsonant vo dr mänschliche Sprooch. Er chùnt in viilene Sprooche vor, isch aber sältener wie zum Byspil [d] ùn au sältener wie syn stimmloses Gägestùgg [k], wo in fascht allene Sprooche vorchùnt. S Zeiche im IPA defür isch [g].

In de Alemannische Dialäkt chùnt de Luut eigetli nit vor, wyl es im Alemannische kei stimmhafti Obstruente git. Es git im Alemannische aber e Lenis-Luut [g̊], wo äänlig isch, ùn au meischt mit däm Zeiche transkribiert wird.

Uss Gründ, wo mitem Ùffbau vùm mänschliche Muul z due hen, isch d gnaui Stell wo de Luut ussgsproche wird, je nooch Sprooch ùn de andre Luut, wo im Wort vorchömme, verschiide.

Artikulation[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Verbreitig[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Sprooch Wort IPA-Transkription Bedütig Bemerkig
Alemannisch Baseldytsch Gind [g̊ɪnd̥] ‚Chind‘ in de alemannische Dialäkt isch de Luut nit stimmhaft. Lueg bi Fortis ùn Lenis für wyteri Informatione.
Oberelsässisch ga Gsw-oberelsässisch (Milhüsa)-Wàga 2.ogg [ˈʋɑːg̊ɐ] ‚Waage/Auto‘
Hotzewälderisch gääch [g̊æːɣ̊] ‚steil‘
Jùutütsch Brägu Gsw-jounertütsch-female-Brägù.ogg [ˈb̥ɾæg̊ʊ] ‚Röschti‘
Markgräflerisch Gäld Gsw-markgräflerisch-Gäld.ogg [g̊æld̥] ‚Gäld‘
Oberschwäbisch Gaiss Swg-oberschwäbisch-Gaiss.ogg [g̊aɪ̯z̥] ‚Geiss‘
Solothurnisch Gäiss Gsw-solothurnisch-wasseramt-Gäiss.ogg [g̊æɪ̯s] ‚Geiss‘
Züritüütsch gèè [g̊ɛː] ‚gee‘
Rätoromanisch Surselvisch legums roh-sursilvan-legums.ogg [leˈgʊms] ‚Gmies‘
Putèr grip Roh-putèr-grip.ogg [gɾɪp] ‚Fälse‘
Vallader droghist Roh-vallader-droghist.ogg [dɾoˈgɪʃt] ‚Apotheker‘
Frankoprovenzalisch Greyerzerisch la grandzèta Frp-greverin-la grandzèta.ogg [la gʁɑ̃ˈdzɛta] ‚d Schüüni‘
Walliser Patois (Nendaz) reguyelon Frp-Nendaz-reguyelon.ogg [ˈʁəgjelɔ̃] ‚Holzspään‘
Dütsch ge De-Lüge.ogg [ˈlyːɡə] ‚Lugg‘
Abchasisch ажыга [aˈʐəɡa] ‚Schaufel‘
Adygeisch Dialäkt vo de Schapsuge гьэгуалъэ гьэгуалъэ.ogg [ɡʲaɡʷaːɬa] ‚Spiilzüüg‘ Entspricht in andre Dialäkt [d͡ʒ].
Dialäkt vo de Temirgojer чъыгы Чъыгы2.ogg [t͡ʂəɡə] ‚Baum‘ Entspricht in andre Dialäkt [ɣ].
Albanisch gomar [ˈɡomaɾ] ‚Esel‘
Änglisch go En-us-go.ogg [goʊ] ‚gang‘
Arabisch[2] Ägyptischs Arabisch راجل [ˈɾɑːɡel] ‚Maa‘ Enspricht in andre Dialäkt em [], [ʒ] oder [ɟ].
Golf-Arabisch شقردي [ʃɪˈɡɑrdi] ‚zueverlässig‘
Hedscha Arabisch قمر [ɡamar] ‚Moo‘ Entspricht em /q/ im klassische Arabisch ùn em Standardarabisch.
Jemenitischs Arabisch قال [ɡɑːl] ‚er het gsait‘
Armenisch Oschtarmenisch[3] գանձ gɑndz.ogg [ɡɑndz] ‚Schatz‘
Aserbaidschanisch qara [ɡɑɾɑ] ‚schwarz‘
Baskisch galdu [ɡaldu] ‚verliere‘
Bulgarisch гора [ɡora] ‚Holz‘
Chinesisch Min Nan [ɡua] ‚ich‘ nùmme ùmgangssproochlig.
Wu [ɡuɑ̃] ‚verùggt‘
Xiang [ɡoŋ] ‚zämme‘
Esperanto bongusta [bonˈgusta] ‚lecker‘
Französisch gain fr-gain.ogg [ɡɛ̃] ‚Gwinn‘
Georgisch[4] ული [ˈɡuli] ‚Rùgge‘
Hindi गाना [ɡɑːnɑː] ‚Lied‘ Es wird zwüsche behuuchte ùn nit-behuuchte ùnterschide.
Irisch gaineamh [ˈɡanʲəw] ‚Sand‘
Italienisch[5] gare [ˈɡare] ‚Wettkämpf‘
Japanisch[6] kanji:がん•癌/gan [ɡaɴ] ‚Krebs‘
Kabardinisch Dialäkt vo de Beslenejer гьанэ гьанэ.ogg [ɡʲaːna] ‚Hämd‘ Entspricht in andre Dialäkt [].
Katalanisch[7] gros [ɡɾɔs] ‚riisig‘
Koreanisch 메기/megi [meɡi] ‚Wels‘
Malaiisch guni [ɡuni] ‚Sagg‘
Marathi वत [ɡəʋət] ‚Grass‘
Mazedonisch гром [ɡrɔm] ‚Donner‘
Mohawk kania'keha [ganjʌ̃ʔˈgɛha] ‚Mohawk Sprooch‘
Neugriechisch γκάρισμα [ˈɡarizma] ‚Brülle vùmene Esel‘
Niiderländisch Alli Dialäkt zakdoek Nl-zakdoek.ogg [ˈzɑɡduk] ‚Noostuech‘ Allophon vo /k/ vor stimmhafte Konsonante.
Standard[8]
Viili Sprecher goal Nl-goal.ogg [ɡoːɫ] ‚Gool‘ Nùmme in Lehnwörter. Wird vo andre Sprecher au als [ɣ] ~ [ʝ] ~ [χ] ~ [x] oder [k] ussgsproche.
Dialäkt vo Ameland goëd [ɡuə̯t] ‚guet‘
Normännisch la gambe Nrf-cotentinais-la gambe.ogg [la gɑ̃b] ‚s Bai‘
Norwegisch gull [ɡʉl] ‚Möfe‘
Panjabi ਗਾਂ [ɡɑ̃ː] ‚Chue‘
Polnisch[9] gmin Pl-gmin.ogg [ɡmʲin̪] ‚Gsindel‘
Portugiesisch[10] língua [ˈlĩɡwɐ] ‚Zùng‘
Rumänisch[11] gând [ˈgɨnd] ‚Gedanke‘
Russisch[12] голова Ru-голова.ogg [ɡəlɐˈva] ‚Chopf‘
Schwedisch god [ɡuːd̪] ‚lecker‘ Isch mangmool au [ɰ].
Slowakisch miazga [mjazɡa] ‚Lymphe‘
Somali gaabi [ɡaːbi] ‚chürzer mache‘
Spanisch[13] gato [ˈɡato̞] ‚Chatzerolli‘
Tschechisch gram [ɡram] ‚Gramm‘
Tschetschenisch говр [ɡovr] ‚Ross‘
Türkisch göl [ɡœl] ‚See‘
Ukrainisch ґанок [ˈɡɑ.n̪ok] ‚Schritt (pl)‘
Ungarisch engedély [ɛŋɡɛdeːj] ‚Erlaubniss‘
Weschtfriesisch gasp [ɡɔsp] ‚Schnalle‘
Yi ꈨ/gge [ɡɤ˧] ‚höre‘
Zapotekisch Tilquiapan[14] gan [ɡaŋ] ‚in dr Lag sy werde‘

Fuessnote[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  1. Ladefoged, Peter & Maddieson, Jan. (1996). The Sounds of the World's Languages. ISBN 0-631-19815-6. pp. 33
  2. Watson (2002:16–17)
  3. Dum-Tragut (2009:13)
  4. Shosted, Ryan K.; Vakhtang, Chikovani (2006), "Standard Georgian", Journal of the International Phonetic Association 36 (2): 255–264
  5. Rogers, Derek; d'Arcangeli, Luciana (2004), "Italian", Journal of the International Phonetic Association 34 (1): 117–121
  6. Okada, Hideo (1991), "Phonetic Representation:Japanese", Journal of the International Phonetic Association 21 (2): 94–97
  7. Carbonell & Llisterri (1992:53)
  8. Gussenhoven (1992:45)
  9. Jassem (2003:103)
  10. Cruz-Ferreira, Madalena (1995), "European Portuguese", Journal of the International Phonetic Association 25 (2): 90–94
  11. DEX Online : [1]
  12. Padgett, Jaye (2003), "Contrast and Post-Velar Fronting in Russian", Natural Language & Linguistic Theory 21 (1): 39–87
  13. Martínez-Celdrán, Eugenio; Fernández-Planas, Ana Ma.; Carrera-Sabaté, Josefina (2003), "Castilian Spanish", Journal of the International Phonetic Association 33 (2): 255–259
  14. Merrill, Elizabeth (2008), "Tilquipan Zapotec", Journal of the International Phonetic Association 38 (1): 107–114
  Konsonante Lueg au: IPA, Vokale  
Bilabial Labiodental Dental Alveolar Postalv. Retroflex Alveolopalatal Palatal Velar Uvular Pharyngal Epiglottal Glottal
Nasal m ɱ n ɳ ɲ ŋ ɴ
Plosive p b t d ʈ ɖ c ɟ k ɡ q ɢ ʡ ʔ  Schnalzluut  ʘ ǀ ǃ ǂ ǁ ǃ˞
Affrikat p̪f b̪v ts dz ʈʂ ɖʐ ɟʝ kx  Implo­siv  ɓ ɗ ʄ ɠ ʛ
Frikativ ɸ β f v θ ð s z ʃ ʒ ʂ ʐ ɕ ʑ ç ʝ x ɣ χ ʁ ħ ʕ ʜ ʢ h ɦ  Ejektiv  ʈʼ
   Approximante    ʋ ɹ ɻ j ɰ θʼ ɬ’ ʃʼ ɕʼ χ’
Vibrante ʙ r ɽr ʀ t͡θʼ t͡sʼ t͡ɬʼ t͡ʃʼ ʈ͡ʂʼ c͡ʎ̝̥ʼ k͡xʼ k͡ʟ̝̊ʼ
Flap/Tap ѵ ɾ ɽ co-artikulierti Frikativ  ʍ w ɥ ɫ
lat. Frikativ ɬ ɮ co-artikulierti Plosiv  k͡p ɡ͡b ŋ͡m
lat. Approximante l ɭ ʎ ʟ
Bi de Spalte wo grau sin, goot mer devo uss, dass si nit artikuliert werde chönne; wysi Spalte, ùn Zeiche, wo nit verlinkt sin, hen kei offiziels IPA-Zeiche un/oder sin uss keinere Sprooch bekannt.