Retroflexe Nasal

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Zur Navigation springen Zur Suche springen
Retroflexe Nasal
IPA-Nummere 117
IPA-Zeiche ɳ
IPA-Bildli IPA n with retroflex hook.PNG
Teuthonista
X-SAMPA n`
Kirshenbaum n.
Hörbiispiil?/i

De retroflexi Nasal isch e Konsonant vo de mänschliche Sprooch. S Zeiche im IPA defür isch [ɳ].

Artikulation[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  • Es isch en Verschùssluut; dr Lùftstrom im Muul wird ganz blockiert. Im Gägesatz zue orale Verschlùssluut wird d Lùft aber nit ùff eimool dur s Muul glööst, sùndern ohni Ùnterbrächig dur d Noos abgloo.
  • De Artikulationsort isch retroflex; d Zùng wird hinter de Zahndamm zrùggboge.
  • D Phonation isch stimmhaft; derwyylscht er produziert wird, vibriere d Stimmbänder.
  • Es isch en nasale Konsonant; d Lùft goot dur d Noos usse.
  • Es isch en egressive Konsonant; er wird allei dur s Usstoosse vo Lùft mit de Lunge ùn em Zwerchfell erzüügt, wie die meischte mänschliche Sproochluut.

Verbreitig[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Sprooch Wort IPA-Transkription Bedütig Bemerkig
Enindhilyagwa yingarna [jiŋaɳa] 'Schlang'
Hindi गणेश [ɡəɳeʃ] 'Ganesha'
Kannada ಅಣೆ [ʌɳe] 'Damm'
Chantisch öschtlichi Dialäkt еңә [eɳə] 'grooss'
E paar nördlichi Dialäkt
Malayalam[1] അണ [aɳə] 'Chiefer'
Marathi बा [baːɳ] 'Pfyyl'
Marshallesisch Ņadikdik [ɳˠɑrʲiɯɡɯirʲiɯk] 'Knox-Atoll'
Norwegisch garn sv-garn.ogg [ɡɑːɳ] 'Garn'
Oriya ବଣି [bɔɳi] 'alt'
Panjabi ਪੁਰਾਣਾ /پُراڻا [pʊraːɳaː] 'alt'
Schwedisch[2] garn sv-garn.ogg [ɡɑːɳ] 'Garn'
Tamil[3] அணல் [aɳal] 'Hals'
Telugu ఒణ్ఢు [oɳɖu] 'choche'
Vietnamesisch[4] bạn trả [ɓaɳ˧ˀ˨ʔ ʈa˧˩˧] 'du zaalsch' Allophon vo /n/ vor [ʈ].

Fuessnote[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  1. Ladefoged (2005:165)
  2. Eliasson (1986:278–279)
  3. Keane (2004:111)
  4. Thompson (1959:458–461)
  Konsonante Lueg au: IPA, Vokale  
Bilabial Labiodental Dental Alveolar Postalv. Retroflex Alveolopalatal Palatal Velar Uvular Pharyngal Epiglottal Glottal
Nasal m ɱ n ɳ ɲ ŋ ɴ
Plosive p b t d ʈ ɖ c ɟ k ɡ q ɢ ʡ ʔ  Schnalzluut  ʘ ǀ ǃ ǂ ǁ ǃ˞
Affrikat p̪f b̪v ts dz ʈʂ ɖʐ ɟʝ kx  Implo­siv  ɓ ɗ ʄ ɠ ʛ
Frikativ ɸ β f v θ ð s z ʃ ʒ ʂ ʐ ɕ ʑ ç ʝ x ɣ χ ʁ ħ ʕ ʜ ʢ h ɦ  Ejektiv  ʈʼ
   Approximante    ʋ ɹ ɻ j ɰ θʼ ɬ’ ʃʼ ɕʼ χ’
Vibrante ʙ r ɽr ʀ t͡θʼ t͡sʼ t͡ɬʼ t͡ʃʼ ʈ͡ʂʼ c͡ʎ̝̥ʼ k͡xʼ k͡ʟ̝̊ʼ
Flap/Tap ѵ ɾ ɽ co-artikulierti Frikativ  ʍ w ɥ ɫ
lat. Frikativ ɬ ɮ co-artikulierti Plosiv  k͡p ɡ͡b ŋ͡m
lat. Approximante l ɭ ʎ ʟ
Bi de Spalte wo grau sin, goot mer devo uss, dass si nit artikuliert werde chönne; wysi Spalte, ùn Zeiche, wo nit verlinkt sin, hen kei offiziels IPA-Zeiche un/oder sin uss keinere Sprooch bekannt.