Stimmloser alveolarer Plosiv

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Hops zue: Navigation, Suech
Stimmlose alveolare Plosiv
IPA-Nummere 103
IPA-Zeiche t
IPA-Bildli Xsampa-t.png
Teuthonista t
X-SAMPA t
Kirshenbaum t
Hörbiispiil?/i

De stimmlosi alveolari Plosiv isch e Konsonant wo in fascht jedere Sprooch vorchùnt. S Hawaiisch isch eini vo de sältene Sprooche wo kei alveolare Plosiv hen. S Zeiche im IPA defür isch [t].

Im Alemannische chùnt de Luut als Lenis, Fortis ùn behuucht vor. Bstimmti Dialäkt, bsùnders im Niideralemannische ùn Schwööbische hen aber au nùmme de Lenis.

Artikulation[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Verbreitig[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Sprooch Wort IPA-Transkription Bedütig Bemerkig
Niideralemannisch
Byspil:Baseldytsch
Lenis Brueder [ˈb̥ʁuə̯d̥əʁ]
Fortis Zyt [tsit]
behuucht Tee [ˈtʰeː]
Hochalemannisch
Byspil: Züridütsch
Lenis Lade [lɒd̥ə]
Fortis Latte [lɒtə]
behuucht Tee [tʰeː] vorallem in Lehnwörter ussem Hochdütsche
Dütsch Tochter [ˈtʰɔxtɐ] 'Dochter'
Rätoromanisch Surselvisch ti roh-sursilvan-ti.ogg [ti] 'du'
Chinesisch Mandarin 大/ Pinyin:dà [ta˥˩] 'gross'
Tschechisch toto [toto] 'des'
Niiderländisch[1] taal [taːl] 'Sprooch'
Änglisch tool [tʰuɫ] 'Werchzüüg'
Französisch[2] tordu [tɔʀdy] 'chrumm'
Neugriechisch τρία [ˈtria] 'drüü'
Ungarisch[3] tutaj [tutɒj] 'Floss'
Japanisch[4] Kanji:特別/tokubetsu [tokɯbetsɯ] 'bsunders'
Koreanisch 턱/teok [tʰʌk̚̚ ] 'Chiefer'
Malaiisch Malay alphabet [tahun] 'Joor'
Maltesisch tassew [tasˈsew] 'woor, richtig'
Norwegisch tann [tɑn] 'Zaan'
Nunggubuyu[5] [taɾawa] 'gierig'
Slowakisch to [to] 'des'
Thailändisch า/ta [taː˥˧] 'Aug'
Vietnamesisch ti [ti] 'Fääler, Defekt'

Fuessnote[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  1. Gussenhoven (1992:45)
  2. Fougeron & Smith (1993:73)
  3. Szende (1994:91)
  4. Okada (1991:94)
  5. Ladefoged (2005:158)
  Konsonante Lueg au: IPA, Vokale  
Bilabial Labiodental Dental Alveolar Postalv. Retroflex Alveolopalatal Palatal Velar Uvular Pharyngal Epiglottal Glottal
Nasal m ɱ n ɳ ɲ ŋ ɴ
Plosive p b t d ʈ ɖ c ɟ k ɡ q ɢ ʡ ʔ  Schnalzluut  ʘ ǀ ǃ ǂ ǁ
Affrikat p̪f b̪v ts dz ʈʂ ɖʐ ɟʝ kx  Implo­siv  ɓ ɗ ʄ ɠ ʛ
Frikativ ɸ β f v θ ð s z ʃ ʒ ʂ ʐ ɕ ʑ ç ʝ x ɣ χ ʁ ħ ʕ ʜ ʢ h ɦ  Ejektiv 
   Approximante    ʋ ɹ ɻ j ɰ andri Laterale  ɺ ɫ
Vibrante ʙ r ɽr ʀ

lab. Approximante

ʍ w ɥ
Flap/Tap ѵ ɾ ɽ co-artikulierti Frikativ  ɕ ʑ ɧ
lat. Frikativ ɬ ɮ
lat. Approximante l ɭ ʎ ʟ
Bi de Spalte wo grau sin, goot mer devo uss, dass si nit artikuliert werde chönne; wysi Spalte, ùn Zeiche, wo nit verlinkt sin, hen kei offiziels IPA-Zeiche un/oder sin uss keinere Sprooch bekannt.