Stimmloser epiglottaler Frikativ

Stimmlose epiglottale Frikativ
IPA-Nummere	172
IPA-Zeiche	ʜ
IPA-Bildli
Teuthonista
X-SAMPA	H\
Kirshenbaum
Hörbiispiilⓘ

De stimmlosi epiglottali Frikativ oder Vibrant isch en Konsonant vo dr mänschliche Sprooch. Ùnter de Sprooche vo dr Wält chùnt er sälte vor. S Zeiche im IPA defür isch [ʜ].

Imene Grossdeil vo Sprooche, wie em Arabische, isch des schynts de Luut, wo traditionel als en pharyngale Konsonant bezeichnet wird: [ħ]. Es isch aber mindeschtens ei Sprooch bekannt, wo glychzytig pharyngali ùn epiglottali Frikativ het, ùn zwar s Aghulisch, e Sprooch wo vo 17.000 Mensche in dr rùssische Republik Dagestan gschwätzt wird.

Artikulation

• Es isch en Frikativ; es wird e Engi im Muul bildet, wo de Lùftstrom duredrùggt wird oder aber es isch en Vibrant ùn wird mit meerere Schläg vo dr Zùng gäge de Artikulationsort artikuliert.
• De Artikulationsort isch Epiglottal; es wird ganz hinte im Rache mit dr aryepiglottische Falte ùn dr Epiglottis e Engi bildet.
• D Phonation isch stimmlos; derwyylscht er produziert wird, vibriere d Stimmbänder nit.
• Es isch en orale Konsonant; d Lùft goot dur s Muul usse.
• Es isch en egressive Konsonant; er wird allei dur s Usstoosse vo Lùft mit de Lunge ùn em Zwerchfell erzüügt, wie die meischte mänschliche Sproochluut.

Verbreitig

Sprooch		Wort	IPA-Transkription	Bedütig	Bemerkig
Aghulisch			[mɛʜ]	‚Molke‘
Arabisch		تحاكى]	[t̪ɑʜɑːkɐː]	‚schwätze‘	wird au als [ħ] bschriibe
Tschetschenisch		хьо	[ʜʷɔ]	‚du‘
Dahalo			[ʜaːɗo]	Pfyyl
Haida		x̱ants	[ʜʌnts]	‚Schatte‘

Fuessnote

Konsonante	Lueg au: IPA, Vokale
Bilabial Labiodental Dental Alveolar Postalv. Retroflex Alveolopalatal Palatal Velar Uvular Pharyngal Epiglottal Glottal Nasal m ɱ n̪ n ɳ ɲ ŋ ɴ Plosive p b t̪ d̪ t d ʈ ɖ c ɟ k ɡ q ɢ ʡ ʔ  Schnalzluut  ʘ ǀ ǃ ǂ ǁ ǃ˞ Affrikat pɸ bβ p̪f b̪v tθ dð ts dz tʃ dʒ ʈʂ ɖʐ tɕ dʑ cç ɟʝ kx ɡɣ qχ ɢʁ  Implo­siv  ɓ ɗ ᶑ ʄ ɠ ʛ Frikativ ɸ β f v θ ð s z ʃ ʒ ʂ ʐ ɕ ʑ ç ʝ x ɣ χ ʁ ħ ʕ ʜ ʢ h ɦ  Ejektiv  pʼ tʼ ʈʼ cʼ kʼ qʼ ʂʼ q͡χʼ    Approximante    ʋ ɹ ɻ j ɰ fʼ θʼ sʼ ɬ’ ʃʼ ɕʼ xʼ χ’ Vibrante ʙ r ɽr ʀ t͡θʼ t͡sʼ t͡ɬʼ t͡ʃʼ ʈ͡ʂʼ c͡ʎ̝̥ʼ k͡xʼ k͡ʟ̝̊ʼ Flap/Tap ѵ ɾ ɽ co-artikulierti Frikativ  ʍ w ɥ ɫ lat. Frikativ ɬ ɮ co-artikulierti Plosiv  k͡p ɡ͡b ŋ͡m lat. Approximante l ɭ ʎ ʟ
Bi de Spalte wo grau sin, goot mer devo uss, dass si nit artikuliert werde chönne; wysi Spalte, ùn Zeiche, wo nit verlinkt sin, hen kei offiziels IPA-Zeiche un/oder sin uss keinere Sprooch bekannt.