Stimmhafti alveolari Affrikate

Stimmhafti alveolari Affrikate
IPA-Nummere	103 (132)
IPA-Zeiche	d͡z
IPA-Bildli
Teuthonista
X-SAMPA	dz
Kirshenbaum	dz
Hörbiispiilⓘ

Di stimmhafti alveolari Affrikat isch e Konsonant vo de mänschliche Sprooch. S Zeiche im Internationale Phonetische Alphabet für de Luut isch [dz], oder [d͡z], wemmer eidütig wott kennzeichne dass es e Affrikate isch.

Artikulation

• Es isch e Affrikate; d Artikulation fängt wie bimene Verschlùssluut demit aa, dass d Lùft im Muul ùffgstaut wird, ùn s Lööse vùm Lùftstrom duuret lang gnue, dass en Frikativ entstoot.
• De Artikulationsort isch alveolar; si wird dur diräkte Kontakt vo de Zùng mit de Alveole produziert.
• D Phonation isch stimmhaft; derwyylscht er produziert wird, vibriere d Stimmbänder.
• Es isch en orale Konsonant; d Lùft goot dur s Muul usse.
• Es isch en egressive Konsonant; er wird allei dur s Usstoosse vo Lùft mit de Lunge ùn em Zwerchfell erzüügt, wie die meischte mänschliche Sproochluut.

Verbreitig

Sprooch		Wort	IPA-Transkription	Bedütig	Bemerkig
Abchasisch		апшʒa	[ˈapʂdza]	‚schöön‘
Adygeisch		дзэлӀы	[d͡zaɬʼə]	‚Soldat‘
Albanisch		xexerica	[dzɛdzɛɾitsa]	‚blöds Gschwätz‘
Armenisch	öschtlich	ձյուն	[dzʏn]	‚Schnee‘
	weschtlich	ծակ	[dzɑɡ]	‚Loch‘
Katalanisch		utilitzar	[utiliˈdza]	‚bruuche‘
Französisch	Québec-Französisch	samedi	[samˈdzi]	‚Samschtig‘	Allophon vo /d/ vor /i/ ùn /y/.
Frankoprovenzalisch	Greyerzerisch	le velâdzo	[lə vəːlɒːdzɔ]	‚s Dorf‘
	Walliser Patois (Nendaz)	deman é demîndze	[dəmɑ̃ e dəˈmɛ̃dzə]	‚morn isch Sùntig‘
Georgisch		ძვალი	[dzvɑli]	‚Chnoche‘
Ungarisch		bodza	[bodzːɒ]	‚Holder‘
Italienisch		zero	[ˈd̪z̪ɛːɾo]	‚nùll‘
Iu Mien		nzoc	[dzò]	‚Drommel‘
Kabardinisch		дзы	[dzɪ]	‚schmeisse‘
Kabylisch		Lz̗ayer	[ldzajər]	‚Algerie‘
Mazedonisch		ѕвезда	[ˈdzvɛzda]	‚Stern‘
Ngwe	Nwametaw dialect	[mə̀dzə̀]		‚Pfad‘
Okzitanisch	Provenzalisch	joine	[ˈdzujne]	‚jùng‘
Paschtunisch		پنځه	[pindzə]	‚fümf‘
Polnisch		dzwon	[dzvɔn]	‚Glogge‘
nördlichs Qiang		?	[ɣdzə]	'Has'
Russisch		плацдарм	[plɐd͡zˈdarm]	'Brüggechopf'	Allophon vo /t͡s/ vor stimmhafte Konsonante.
Slowakisch		sadzba	[sadzba]	'Zoll'
Ubychisch		[məˈdza]		'lycht'
Yi		ꋩ/zzy	[dzɿ˧]	'ryte'

Fuessnote

Konsonante	Lueg au: IPA, Vokale
Bilabial Labiodental Dental Alveolar Postalv. Retroflex Alveolopalatal Palatal Velar Uvular Pharyngal Epiglottal Glottal Nasal m ɱ n̪ n ɳ ɲ ŋ ɴ Plosive p b t̪ d̪ t d ʈ ɖ c ɟ k ɡ q ɢ ʡ ʔ  Schnalzluut  ʘ ǀ ǃ ǂ ǁ ǃ˞ Affrikat pɸ bβ p̪f b̪v tθ dð ts dz tʃ dʒ ʈʂ ɖʐ tɕ dʑ cç ɟʝ kx ɡɣ qχ ɢʁ  Implo­siv  ɓ ɗ ᶑ ʄ ɠ ʛ Frikativ ɸ β f v θ ð s z ʃ ʒ ʂ ʐ ɕ ʑ ç ʝ x ɣ χ ʁ ħ ʕ ʜ ʢ h ɦ  Ejektiv  pʼ tʼ ʈʼ cʼ kʼ qʼ ʂʼ q͡χʼ    Approximante    ʋ ɹ ɻ j ɰ fʼ θʼ sʼ ɬ’ ʃʼ ɕʼ xʼ χ’ Vibrante ʙ r ɽr ʀ t͡θʼ t͡sʼ t͡ɬʼ t͡ʃʼ ʈ͡ʂʼ c͡ʎ̝̥ʼ k͡xʼ k͡ʟ̝̊ʼ Flap/Tap ѵ ɾ ɽ co-artikulierti Frikativ  ʍ w ɥ ɫ lat. Frikativ ɬ ɮ co-artikulierti Plosiv  k͡p ɡ͡b ŋ͡m lat. Approximante l ɭ ʎ ʟ
Bi de Spalte wo grau sin, goot mer devo uss, dass si nit artikuliert werde chönne; wysi Spalte, ùn Zeiche, wo nit verlinkt sin, hen kei offiziels IPA-Zeiche un/oder sin uss keinere Sprooch bekannt.