Zwerchfell

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Hops zue: Navigation, Suech
Disambig.svg Dä Artikel behandlèt èn Körpermuskel. Für dè Comicvolaag luèg Zwärchfell Volaag

Vorlage:Infobox Muskel

S Zwärchfell (au Diaphragma, sèll chunnt vom altgrychischè διάφραγμα diáphragma „Drènnwand“ bzw. „Zwärchfell“) isch èn Muskel-Seenè-Blattè, wo bim Mènsch un dè übbrigè Säugedyr i d Bruscht- un d Buuchhöölè vonènand drènnt. S hèt è kuppelförmigi Gschtalt un isch dé wichtigschte Atemmuskel. D Muskelkontraktion vom Zwärchfell füürt zuè nèrè Yatmung (Inschpiration). Bim Mènsch isch es 3 bis 5 mm dick un leischtet in Ruè 60 bis 80 % vo dè Muskelarbèt, wo für d Inschpiration bruucht wörd.

È Struktur, wo im Zwèrchfell glych chunnt, hèn ußer dè Säugedyr nu d Krokodyl.

Worterklärungè[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Dè Nammè „Zwärchfell“ leitet sich vom voaltetè dütschè Wort zwerch („quer“) ab. Dè Bstanddeil „Fell“ stammt vom germanischè *fel für „Hutt“ (indogermanisch *pel-, vgl. Pellè, sich pellè für „hüttè“) ab, in dè glychè Bedütung au in Trommelfell, Buuchfell odder Dyrfell. Well s Lachè è stark beschlünigti Folgè vo Atembewegungè darschtellt un s Zwärchfell a sellèm Vorgang bedeiligt isch, git s im Dütschè è Reiè dysbezüglichè Redewendungè un Wortzämmèsetzungè („Zwärchfellattacke“, "Aagriff uff s Zwärchfell", "zwärchfellerschütternd").

Im antikè Grychèland hèt mò s Zwärchfell für dè Sitz vo dè Seelè ghaaltè, dõrum stòt s Wort „phren“ (φρήν) für beidi Begriff. Dõhèr chunnt s Wort au i dè Bezeichnung vo dè psǜchischè Krankèt Schizophreny vor.

Dè medizinisch-latinische Begriff Diaphragma chunnt us èm altgrychischè (διάφραγμα [dɪˈapʰragma] „Drènnwand“). Er wörd i dè Anatomy für witteri Drènnwänd, durch welli öppis durrègòt, wiè bim Beggèboddè (Diaphragma pelvis un Diaphragma urogenitale) odder m Diaphragma sellae (zwǜschè Gehirnbasis un Hǜpophǜsè) wiè au ußerhalb vo dè Anatomy vowendèt (→ Diaphragma).

Anatomischè Uffbau[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Zwärchfell vom Mènsch vo unnè

Dè muskulöse Aadeil vom Zwärchfell wörd nõch èm Urschprung i drei Aadeil untergliderèt: Lendè-, Bruschtbei- un Rippèdeil. Alli drei Aadeil hörèd in érè gmeinsamè Seenèblattè (Centrum tendineum) uff, wo us dè mitènand voflochtènè Seenèfasèrè bschtòt. S Vohältnis zwǜschè dè muskulösè un dè seenigè Aadeil isch innerhalb vom Säugedyr unterschydlich. Hünd un Chatzè hèn è chlyni, schmali un Y-förmigi Seenèblattè, bi dè übrigè Huusdyr un bim Mänsch isch si V- bis härzförmig un stellt diè gröscht Zwärchfellportion dar.

Lendèdeil (Pars lumbalis) fangt a dè Buuchsitè (ventral) vo dè Lendèwirbelsüülè aa. Er bschtòt us èm rächtè (Crus dextrum) un linkè Schènkel (Crus sinistrum). Sèlli „Zwärchfellpfyler“ stellèd Muskelschträng dar, wo bim Mènsch nõch obbè, bi dè Dyr wèg dè horizontalè Körperorièntyrung nõch vorn ziènèd. Dè rächt Schènkel isch chräftiger un cha i zwei (Mènsch: Crus mediale un Crus laterale) odder drei Unterabschnitt unterdeilt wörrè. Am Lendèdeil git s drei seenigi Bögè. D Quadratus- (Ligamentum arcuatum laterale) un d Psoasarkade (Ligamentum arcuatum mediale) umgriiféd buuchsitig diè beidè Aadeil vom Musculus iliopsoas, d Aortèarkadè (Ligamentum arcuatum medianum) dè Aortèschlitz (s. u.).

Sitlicho Zwärchfellbrojèktion un Zwärchfellaasatzlinniè, Hund.
(römischi Ziffèrè = Rippènummèrè)


Zwärchfell als Läbbensmittel[ändere | Quälltäxt bearbeite]

D Zwärchfellpfyler vom Rind wörrèd i dè Chuchischprõch als Nyrèzäpfle benamst, diè übbrigè Muskelaadeil als Saum- odder Kronfleisch bezeichnèt.

Literadur[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Einzelnõchwys[ändere | Quälltäxt bearbeite]


Weblinggs[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Wiktionary Wiktionary: Zwerchfell – Wortherkunft, Synonym und Übersetzige

 Commons: Zwerchfell – Sammlig vo Multimediadateie
Information icon.svg Dä Artikel basiert uff ere fräie Übersetzig vum Artikel „Zwerchfell“ vu de dütsche Wikipedia.

E Liste vu de Autore un Versione isch do z finde.