Alveolarer Nasal

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Hops zue: Navigation, Suech
Alveolare Nasal
IPA-Nummere 116
IPA-Zeiche n
IPA-Bildli Xsampa-n.png
Teuthonista n
X-SAMPA n
Kirshenbaum n
Hörbiispiil?/i

De alveolari Nasal isch en Konsonant vo dr mänschliche Sprooch. Es sin fascht kei Sprooche bekannt, wo de Luut nit hen. S Zeiche im IPA defür isch [n].

Artikulation[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  • Es isch en Verschlùssluut; dr Lùftstrom im Muul wird ganz blockiert. Im Gägesatz zue orale Verschlùssluut wird d Lùft aber nit ùff eimool dur s Muul glööst, sùndern ohni Ùnterbrächig dur d Noos abgloo.
  • De Artikulationsort isch alveolar; er wird dur diräkte Kontakt vo de Zùng mit de Alveole produziert.
  • D Phonation isch stimmhaft; derwyylscht er produziert wird, vibriere d Stimmbänder.
  • Es isch en nasale Konsonant; d Lùft goot dur d Noos usse.
  • Es isch en egressive Konsonant; er wird allei dur s Usstoosse vo Lùft mit de Lunge ùn em Zwerchfell erzüügt, wie die meischte mänschliche Sproochluut.

Verbreitig[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Sprooch Wort IPA-Transkription Bedütig Bemerkig
Alemannisch Elsässisch Sunna Gsw-oberelsässisch (Milhüsa)-Sunna 2.ogg [ˈz̥ʊnɐ] ‚Flammwäie‘
Joutütsch schüen Gsw-jounertütsch-female-schüen.ogg [ʃʏə̯n] ‚schöön‘
Markgräflerisch Nääbel Gsw-markgräflerisch-Nääbel.ogg [ˈnæːb̥əl] ‚Näbel‘
Solothurnisch näi Gsw-solothurnisch-wasseramt-näi.ogg [næɪ̯] ‚nei‘
Dütsch Lanze De-Lanze.ogg [ˈlant͡sə] ‚Lanz‘
Rätoromanisch Surselvisch canaster Roh-sursilvan-canaster.ogg [kəˈnaʃtəʁ] ‚Chorb‘
Putèr auncha Roh-putèr-auncha.ogg [ˈentɕɐ] ‚no‘
Vallader nöglia Roh-vallader-nöglia.ogg [ˈnøʎɐ] ‚nüüt‘
Frankoprovenzalisch Greyerzerisch dzouno Frp-greverin-dzouno.ogg [ˈdzunɔ] ‚jùng‘
Walliser Patois (Nendaz) pœudzenë Frp-Nendaz-pœudzenë.ogg [ˈpœdzɛnə] ‚verderbe‘
Birmanisch[1] stimmhaft [nǎ] ‚Schmärz‘
stimmlos [n̥ǎ]] ‚Noos‘
Katalanisch[2] innecessari [innəsəˈsaɾi] ‚uunötig‘
Niiderländisch[3] nacht Nl-nacht.ogg [nɑxt] ‚Nacht‘
Änglisch nice En-us-nice.ogg [naɪs] ‚lieb‘
Finnisch annan [ɑnːɑn] ‚Ich gib‘
Georgisch[4] კა [ˈkʼɑni] ‚Huut‘
Hawaiisch[5] naka [naka] ‚schüttle‘
Hindi नया [nəjaː] ‚neu‘
Ungarisch nagyi [nɒɟi] ‚Grossmueter‘
Japanisch kanji:反対/hantai [hantai] ‚Gägedeil‘
Koreanisch Hangul:나/latiinisch:na [na] ‚Ich‘
Malaiisch nasi [nasi] ‚chochte Rys‘
Maltesisch lenbuba [lenbuˈba] ‚Schlagstock‘
Spanisch[6] de nada Spanish de nada.ogg [deˈnað̞a] ‚gärn gschee‘
Tamil[7] நாடு [naːɽɯ] ‚Land‘
Türkisch neden [ned̪en] ‚Grùnd‘

Fuessnote[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  1. Ladefoged, P., Meddieson, I. The Sounds of the World's Languages. Blackwell Publishing. Malden, MA (USA). 1996. Syte 18
  2. Carbonell, Joan F.; Llisterri, Joaquim (1992), "Catalan", Journal of the International Phonetic Association 22 (1-2): 53–56
  3. Gussenhoven, Carlos (1992), "Dutch", Journal of the International Phonetic Association 22 (2): 45–47
  4. Shosted & Chikovani (2006:255)
  5. Ladefoged, Peter (2005). Vowels and Consonants (Second ed.). Blackwell. pp. 139
  6. Martínez-Celdrán, Eugenio; Fernández-Planas, Ana Ma.; Carrera-Sabaté, Josefina (2003), "Castilian Spanish", Journal of the International Phonetic Association 33 (2): 255–259
  7. Keane, Elinor (2004), "Tamil", Journal of the International Phonetic Association 34 (1): 111–116
  Konsonante Lueg au: IPA, Vokale  
Bilabial Labiodental Dental Alveolar Postalv. Retroflex Alveolopalatal Palatal Velar Uvular Pharyngal Epiglottal Glottal
Nasal m ɱ n ɳ ɲ ŋ ɴ
Plosive p b t d ʈ ɖ c ɟ k ɡ q ɢ ʡ ʔ  Schnalzluut  ʘ ǀ ǃ ǂ ǁ
Affrikat p̪f b̪v ts dz ʈʂ ɖʐ ɟʝ kx  Implo­siv  ɓ ɗ ʄ ɠ ʛ
Frikativ ɸ β f v θ ð s z ʃ ʒ ʂ ʐ ɕ ʑ ç ʝ x ɣ χ ʁ ħ ʕ ʜ ʢ h ɦ  Ejektiv 
   Approximante    ʋ ɹ ɻ j ɰ andri Laterale  ɺ ɫ
Vibrante ʙ r ɽr ʀ

lab. Approximante

ʍ w ɥ
Flap/Tap ѵ ɾ ɽ co-artikulierti Frikativ  ɕ ʑ ɧ
lat. Frikativ ɬ ɮ
lat. Approximante l ɭ ʎ ʟ
Bi de Spalte wo grau sin, goot mer devo uss, dass si nit artikuliert werde chönne; wysi Spalte, ùn Zeiche, wo nit verlinkt sin, hen kei offiziels IPA-Zeiche un/oder sin uss keinere Sprooch bekannt.