Labiodentaler Nasal

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Hops zue: Navigation, Suech
Labiodentale Nasal
IPA-Nummere 115
IPA-Zeiche ɱ
IPA-Bildli Xsampa-F.png
Teuthonista ?
X-SAMPA F
Kirshenbaum M
Hörbiispiil?/i

De labiodentali Nasal isch en Konsonant wo phonetisch in viile Sprooche vorchùnt, so au im Alemannische, als Phonem aber schynts in fascht keinere Sprooch. Nùmme im Kukuya Dialäkt vùm Teke, enere Bantu-Sprooch uss Zentralafrika, söll er en Phonem sy [1]. In denne Sprooche, wo de Luut als Allophon hen, ergit sich de Luut us /m/ oder /n/ dur Assimilierig vor labiodentale Konsonante (/f v ʋ/).

Artikulation[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  • Es isch en Verschlussluut; dr Lùftstrom im Muul wird ganz blockiert. Im Gägesatz zu orale Verschlùssluut wird d Lùft aber nit ùff eimool dur s Muul glööst, sundern ohni Ùnterbrechig dur d Noos abgloo.
  • De Artikulationsort isch labiodental; er wird mit dr Ùnterlippe ùn de Zähn aktikuliert.
  • D Phonation isch stimmhaft; derwyylscht er produziert wird vibriere d Stimmbänder.
  • Es isch en nasale Konsonant; d Lùft goot dur d Noos usse.

Verbreitig[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Sprooch Wort IPA-Transkription Bedütig Bemerkig
Alemannisch Gämf oder in mangi Dialäkt mf [g̊æɱf]/[fʏɱf]
Dütsch Unfall De-Unfall.ogg [ˈʊɱfal] ‚Ùnfall‘
Tschechisch tramvaj [ˈtraɱvaj] ‚Tram‘
Änglisch comfy En-us-comfy.ogg [ˈkʰʌɱfi] ‚gmietlig‘
Griechisch έμβρυο [ˈe̞ɱvrio̞] ‚Embryo‘
Italienisch invece [iɱˈvetʃe] ‚im Gägedeil‘
Teke-Kukuya[2] [ɱíì] ‚Auge‘ Phonemisch
Norwegisch komfyr [kɔɱˈfyːɾ] ‚Ofe‘
Spanisch influencia [ĩɱˈflwẽ̞nθja] ‚Yflùss‘

Literatur/Quelle[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  1. Ladefoged, P., Meddieson, I. The Sounds of the World's Languages. Blackwell Publishing. Malden, MA (USA). 1996. Syte 18
  2. Paulian (1975:41)
  Konsonante Lueg au: IPA, Vokale  
Bilabial Labiodental Dental Alveolar Postalv. Retroflex Alveolopalatal Palatal Velar Uvular Pharyngal Epiglottal Glottal
Nasal m ɱ n ɳ ɲ ŋ ɴ
Plosive p b t d ʈ ɖ c ɟ k ɡ q ɢ ʡ ʔ  Schnalzluut  ʘ ǀ ǃ ǂ ǁ
Affrikat p̪f b̪v ts dz ʈʂ ɖʐ ɟʝ kx  Implo­siv  ɓ ɗ ʄ ɠ ʛ
Frikativ ɸ β f v θ ð s z ʃ ʒ ʂ ʐ ɕ ʑ ç ʝ x ɣ χ ʁ ħ ʕ ʜ ʢ h ɦ  Ejektiv 
   Approximante    ʋ ɹ ɻ j ɰ andri Laterale  ɺ ɫ
Vibrante ʙ r ɽr ʀ

lab. Approximante

ʍ w ɥ
Flap/Tap ѵ ɾ ɽ co-artikulierti Frikativ  ɕ ʑ ɧ
lat. Frikativ ɬ ɮ
lat. Approximante l ɭ ʎ ʟ
Bi de Spalte wo grau sin, goot mer devo uss, dass si nit artikuliert werde chönne; wysi Spalte, ùn Zeiche, wo nit verlinkt sin, hen kei offiziels IPA-Zeiche un/oder sin uss keinere Sprooch bekannt.