Retroflexe laterale Approximant

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Zur Navigation springen Zur Suche springen
Retroflexe laterale Approximant
IPA-Nummere 156
IPA-Zeiche ɭ
IPA-Bildli IPA 156.svg
Teuthonista
X-SAMPA l`
Kirshenbaum l.
Hörbiispiil?/i

De retroflexi laterali Approximant isch en Konsonant vo dr mänschliche Sprooch. S Zeiche im Internationale Phonetische Alphabet defür isch [ɭ].

Artikulation[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  • Es isch en Approximant, er wird ohni Verschlùss oder Engi im Muul bildet.
  • Es isch en Lateral; mit de Mitte vo de Zùng wird e Verschlùss bildet, aber aa de Syte blybt e Öffnig, wo d Lùft cha ussegoo.
  • De Artikulationsort isch retroflex; d Zùng wird hinter de Zahndamm zrùggboge.
  • D Phonation isch stimmhaft; derwyylscht er produziert wird, vibriere d Stimmbänder.
  • Es isch en orale Konsonant; d Lùft goot dur s Muul usse.
  • Es isch en egressive Konsonant; er wird allei dur s Usstoosse vo Lùft mit de Lunge ùn em Zwerchfell erzüügt, wie die meischte mänschliche Sproochluut.

Verbreitig[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Sprooch Wort IPA-Transkription Bedütig Bemerkig
Enindhilyagwa marluwiya [maɭuwija] ‚Emu‘
Färöisch árla [ɔɻɭa] ‚frie‘ Allophon vo /l/ nooch /ɹ/.
Französisch[1] belle jambe [bɛɭ ʒɑ̃b] ‚schööns Bei‘ Allophon vo /l/ vor /f/ un /ʒ/ bi mange Sprecher.[2]
Kannada ಎಳ್ಳು [ˈeɭɭu] ‚Sesam‘
Chantisch öschtlichi Dialäkt пуӆ [puɭ] ‚e weng‘
mangi nördlichi Dialäkt
Koreanisch 하늘 [hänɯɭ] ‚Himmel‘ Cha au [l] sy. Wird am Silbeaafang als [ɾ] ussgsproche
Malayalam മലയാളി Malayali pronunce.ogg [mɐl̪əjɐ̞ːɭ̺ɪ] ‚Malayalam Volch‘ [3]
Mapudungun[4] mara [ˈmɐ̝ɭɜ] ‚Has‘ Ei möglichi Ussprooch vo /ʐ/; cha au [ʐ] oder [ɻ] sy.[5]
Norwegisch farlig [fɑːɭi] ‚gföörlich‘
Panjabi ਤ੍ਰੇਲ਼ [t̪ɾeɭ] ‚Raif‘
Schwedisch sorl sv-sorl.ogg [soːɭ] ‚Gmurmel‘
Tamil[6] புளி [puɭi] ‚Tamarind‘
Telugu నీళ్ళు [niːɭːu] ‚Wasser‘

Fuesnote[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  1. Ladefoged & Maddieson (1996:192)
  2. Ladefoged & Maddieson (1996:192)
  3. Jiang (2010:16–17)
  4. Sadowsky et al. (2013:90)
  5. Sadowsky et al. (2013:90)
  6. Keane (2004:111)
  Konsonante Lueg au: IPA, Vokale  
Bilabial Labiodental Dental Alveolar Postalv. Retroflex Alveolopalatal Palatal Velar Uvular Pharyngal Epiglottal Glottal
Nasal m ɱ n ɳ ɲ ŋ ɴ
Plosive p b t d ʈ ɖ c ɟ k ɡ q ɢ ʡ ʔ  Schnalzluut  ʘ ǀ ǃ ǂ ǁ ǃ˞
Affrikat p̪f b̪v ts dz ʈʂ ɖʐ ɟʝ kx  Implo­siv  ɓ ɗ ʄ ɠ ʛ
Frikativ ɸ β f v θ ð s z ʃ ʒ ʂ ʐ ɕ ʑ ç ʝ x ɣ χ ʁ ħ ʕ ʜ ʢ h ɦ  Ejektiv  ʈʼ
   Approximante    ʋ ɹ ɻ j ɰ θʼ ɬ’ ʃʼ ɕʼ χ’
Vibrante ʙ r ɽr ʀ t͡θʼ t͡sʼ t͡ɬʼ t͡ʃʼ ʈ͡ʂʼ c͡ʎ̝̥ʼ k͡xʼ k͡ʟ̝̊ʼ
Flap/Tap ѵ ɾ ɽ co-artikulierti Frikativ  ʍ w ɥ ɫ
lat. Frikativ ɬ ɮ co-artikulierti Plosiv  k͡p ɡ͡b ŋ͡m
lat. Approximante l ɭ ʎ ʟ
Bi de Spalte wo grau sin, goot mer devo uss, dass si nit artikuliert werde chönne; wysi Spalte, ùn Zeiche, wo nit verlinkt sin, hen kei offiziels IPA-Zeiche un/oder sin uss keinere Sprooch bekannt.