Stimmloser labiovelarer Frikativ

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Hops zue: Navigation, Suech
Stimmloser labiovelarer Frikativ
IPA-Nummere 169
IPA-Zeiche ʍ
IPA-Bildli IPA voiceless labio-velar approximant.svg
Teuthonista ?
X-SAMPA W
Kirshenbaum w<vls>
Hörbiispiil?/i
Gegende in de USA, wo de Luut no vorchunt

De stimmlosi labiovelari Frikativ (oder Approximant) isch en arg seltene Konsonant. Er chunt in mangi Dialäkt vum Änglische vor, wo Wörter wie whine un wine verschide usgsproche were. Des isch allerdings inzwüsche arg sälte. Phonologisch wird de Luut oft au numme als /hw/ interpretiert, statt als e eignes Phonem. Er isch im Änglische s stimmlosi Gegestugg zum /w/.

Im Alemannische hen die /x/-Luut wo mit grundeti Lippe ussgsproche were, wie in „Chue“, e gwüssi Äänlichkeit mit däm Luut.

Artikulation[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Verbreitig[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Sprooch Wort IPA-Transkription Bedütig Bemerkig
Kornisch whath [ʍæθ] 'immer no'
Schottischs, Deil vum amerikanische un neuseeländische Änglisch whine [ʍʌɪn] 'hüüle' Chunt au in denne Dialäkt nit bi allene Sprecher vor.
  Konsonante Lueg au: IPA, Vokale  
Bilabial Labiodental Dental Alveolar Postalv. Retroflex Palatal Velar Uvular Pharyngal Epiglottal Glottal
Nasal m ɱ n ɳ ɲ ŋ ɴ
Plosive p b t d ʈ ɖ c ɟ k ɡ q ɢ ʡ ʔ  Schnalzluut  ʘ ǀ ǃ ǂ ǁ
Affrikat p̪f b̪v ts dz kx  Implo­siv  ɓ ɗ ʄ ɠ ʛ
Frikativ ɸ β f v θ ð s z ʃ ʒ ʂ ʐ ç ʝ x ɣ χ ʁ ħ ʕ ʜ ʢ h ɦ  Ejektiv 
   Approximante    ʋ ɹ ɻ j ɰ andri Laterale  ɺ ɫ
Vibrante ʙ r ʀ

lab. Approximante

ʍ w ɥ
Flap/Tap ѵ ɾ ɽ co-artikulierti Frikativ  ɕ ʑ ɧ
lat. Frikativ ɬ ɮ
lat. Approximante l ɭ ʎ ʟ
Bi de Spalte wo grau sin, goot mer devo uss, dass si nit artikuliert werde chönne; wysi Spalte hen kei offiziels IPA-Zeiche un/oder sin uss keinere Sprooch bekannt.