Uvularer Nasal

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Hops zue: Navigation, Suech
Uvulare Nasal
IPA-Nummere 120
IPA-Zeiche ɴ
IPA-Bildli Xsampa-Nslash.png
Teuthonista
X-SAMPA N\
Kirshenbaum n"
Hörbiispiil?/i

De uvulari Nasal isch en Konsonant vo dr mänschliche Sprooch, wo arg sälte isch. Die bekanntescht Sprooch, wo es de Luut git, isch d Sprooch vo de Inuit-Eskimo ùn s Japanisch. S Zeiche im IPA defür isch ɴ.

De uvulari Nasal isch de hinterscht Nasal, wo vo Mensche cha ussgsproche werde. Wyter hinte im Muul isch es chörperlich nit mögli en nasale Konsonant z bilde, wyl mer hinter em Gaumezäpfli nit glychzitig de Mùndruum cha verschliesse, ùn de Nooseruum cha offeloo.

Artikulation[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  • Es isch en Verschlussluut; dr Lùftstrom im Muul wird ganz blockiert. Im Gägesatz zu orale Verschlùssluut wird d Lùft aber nit ùff eimool dur s Muul glööst, sundern ohni Ùnterbrechig dur d Noos abgloo.
  • De Artikulationsort isch uvular; de hinteri Zùngerùgge bildet mitem Gaumezäpfli en Verschlùss.
  • D Phonation isch stimmhaft; derwyylscht er produziert wird vibriere d Stimmbänder.
  • Es isch en nasale Konsonant; d Lùft goot dur d Noos usse.

Verbreitig[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Sprooch Wort IPA-Transkription Bedütig Bemerkig
Georgisch ზიყი [ziɴqʼi] ‚Hüftglenk‘ Allophon vo /n/
Inuktitut saarnii [saːɴiː] ‚ùffe‘
Inuvialuktun namunganmun [namuƞaɴmuɴ] ‚wo ane?‘
Japanisch[1] kanji: 日本/nihon [n̠ʲihoɴ] Japan Allophon vo /n/ am Wortänd
Kalaallisut paarngorpoq [paaɴːorpoq] ‚krieche‘
Klallam sqəyáyŋəxʷ [sqəˈjajɴəxʷ] ‚grosse Baum‘

Fuessnote[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  1. Okada, Hideo (1991), "Phonetic Representation:Japanese", Journal of the International Phonetic Association 21 (2): 94–97
  Konsonante Lueg au: IPA, Vokale  
Bilabial Labiodental Dental Alveolar Postalv. Retroflex Alveolopalatal Palatal Velar Uvular Pharyngal Epiglottal Glottal
Nasal m ɱ n ɳ ɲ ŋ ɴ
Plosive p b t d ʈ ɖ c ɟ k ɡ q ɢ ʡ ʔ  Schnalzluut  ʘ ǀ ǃ ǂ ǁ
Affrikat p̪f b̪v ts dz ʈʂ ɖʐ ɟʝ kx  Implo­siv  ɓ ɗ ʄ ɠ ʛ
Frikativ ɸ β f v θ ð s z ʃ ʒ ʂ ʐ ɕ ʑ ç ʝ x ɣ χ ʁ ħ ʕ ʜ ʢ h ɦ  Ejektiv 
   Approximante    ʋ ɹ ɻ j ɰ andri Laterale  ɺ ɫ
Vibrante ʙ r ɽr ʀ

lab. Approximante

ʍ w ɥ
Flap/Tap ѵ ɾ ɽ co-artikulierti Frikativ  ɕ ʑ ɧ
lat. Frikativ ɬ ɮ
lat. Approximante l ɭ ʎ ʟ
Bi de Spalte wo grau sin, goot mer devo uss, dass si nit artikuliert werde chönne; wysi Spalte, ùn Zeiche, wo nit verlinkt sin, hen kei offiziels IPA-Zeiche un/oder sin uss keinere Sprooch bekannt.