Stimmlose alveolare Affrikate

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Hops zue: Navigation, Suech
Stimmlosi alveolari Affrikat
IPA-Nummere 103
IPA-Zeiche t͡s
IPA-Bildli Xsampa-ts.png
Teuthonista {{{teuthonista}}}
X-SAMPA ts
Kirshenbaum ts
Hörbiispiil?/i

S stimmlosi alveolari Affrikat isch e Konsonant vo de mänschliche Sprooch. Es isch de Luut wo im Alemannisch meischt mit <z> gschribe wird, wie in „Zytig“. S Zeiche im Internationale Phonetische Alphabet für de Luut isch ts, oder t͡s wemmer eidütig wott kennzeichne dass es e Affrikate isch.

Artikulation[ändere | Quälltäxt bearbeite]


Verbreitig[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Sprooch Wort IPA-Transkription Bedütig Bemerkig
Alemannisch Zyt [tsit]
Rätoromanisch Surselvisch canzun roh-sursilvan-canzun.ogg [kənˈtsun] 'Lied'
Albanisch cung [tsuŋg] 'Baumstumpe'
Katalanisch[1] tots [tots] 'alli'
Cherokee ᏣᎳᎩ/tsa-la-gi [tsalaɡi] 'Cherokee'
Chinesisch Kantonesisch 妻/cai1 [tsʰɐi˥˥] 'Wyb'
Mandarin 早餐/zǎocān [tsɑʊ˨˩ tsʰan˥˥] 'z Nüüni'
Kroatisch cilj [tsiːʎ] 'Ziil'
Tschechisch co [tso] 'was'
Französisch Québec-Französisch petit [pəˈtsi] 'chly' Allophon vo /t/ vor /i/ un /y/.
Dütsch zehn [tseːn] '10'
Neugriechisch κορίτσι [ko̞ˈritsi] 'Maidli'
Hebräisch צבע [ˈtseva] 'Farb'
Ungarisch cica [ˈtsitsa] 'Chätzli'
Italienisch[2] grazia [ˈɡrat̪s̪ja] 'Gnade'
Japanisch Hiragana: なみ/tsunami [tsɯnamʲi] 'Tsunami'
Kabylisch iḥeşşeḇ [iħətstsəβ] 'er zäält'
Lettisch cik [tsik] 'wie vili'
Maltesisch zokk [tsokk] 'Baumstamm'
Nez Perce cíickan [ˈtsiːt͡skan] 'Decki'
Paschtunisch څلور [tsaˈlor] 'vier'
Polnisch[3] co Co pl.ogg [tsɔ] 'was'
Rumänisch preţ [prets] 'Prys'
Russisch царь [tsarʲ] 'Zar'
Serbisch kyrillisch: цвет/latiinisch: cvet [tsvet] 'Blueme
Slowakisch cudzí [tsudziː] 'fremd'
Yi nit-behuucht ꊪ/zy [tsɿ˧] 'pflanze'
behuucht ꋌ/cy [tsʰɿ˧] er/si/es

Fuessnote[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  1. Recasens & Espinoza (2007:144)
  2. Rogers & d'Arcangeli (2004:117)
  3. Jassem (2003:103)
  Konsonante Lueg au: IPA, Vokale  
Bilabial Labiodental Dental Alveolar Postalv. Retroflex Palatal Velar Uvular Pharyngal Epiglottal Glottal
Nasal m ɱ n ɳ ɲ ŋ ɴ
Plosive p b t d ʈ ɖ c ɟ k ɡ q ɢ ʡ ʔ  Schnalzluut  ʘ ǀ ǃ ǂ ǁ
Affrikat p̪f b̪v ts dz kx  Implo­siv  ɓ ɗ ʄ ɠ ʛ
Frikativ ɸ β f v θ ð s z ʃ ʒ ʂ ʐ ç ʝ x ɣ χ ʁ ħ ʕ ʜ ʢ h ɦ  Ejektiv 
   Approximante    ʋ ɹ ɻ j ɰ andri Laterale  ɺ ɫ
Vibrante ʙ r ʀ

lab. Approximante

ʍ w ɥ
Flap/Tap ѵ ɾ ɽ co-artikulierti Frikativ  ɕ ʑ ɧ
lat. Frikativ ɬ ɮ
lat. Approximante l ɭ ʎ ʟ
Bi de Spalte wo grau sin, goot mer devo uss, dass si nit artikuliert werde chönne; wysi Spalte hen kei offiziels IPA-Zeiche un/oder sin uss keinere Sprooch bekannt.