Stimmlose velare Affrikate

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Hops zue: Navigation, Suech
Stimmlosi velari Affrikchate
IPA-Nummere 109+140
IPA-Zeiche kx
IPA-Bildli [[Image:]]
Teuthonista ?
X-SAMPA ?
Kirshenbaum ?
Hörbiispiil?/i

Di stimmlosi velari Affrikchate isch e Kchonsonant, wo in de Sprooche vo dr Wält sehr sälte vorchùnt. Im gröschte Deil vùm Hochalemannische git es de Luut. Es Byspil isch s Wort „hocke“.

Usser im Hochalemannische isch de Kchonsonant vorallem us e paar Sprooche z Afrikcha bekannt.

S Zeiche im internationale phonetische Alphabet für de Luut isch /kx/ oder /k͡x/.

Artikchulation[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Verbreitig[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Sprooch Wort IPA-Transkchription Bedütig Bemerkig
Hochalemannisch Züridütsch Dräck [drækx] ‚Dräck‘ Im Alemannische in freier Variation mit dr uvulare Affrikchat [kχ].
Solothurnisch 'Späck Gsw-solothurnisch-wasseramt-Späck.ogg [ʃpækx͡] ‚Späck‘
ältres Dinkelbergisch Anke [ˈɑŋkxə] ‚Anke‘
Bairisch Tirolerisch Kchind [ˈk͡xind̥] ‚Chind‘
Sesotho kgale [kxʰɑle] ‚vor langer Zyt‘ behuucht; befindet sich im Wandel zu [x].
Lakota lakhóta [laˈk͡xota] ‚Lakota‘ Allophon vo /kʰ/ vor /a/, /ã/, /o/, /ĩ/ ùn /ũ/.
Navajo ashkii [aʃk͡xiː] ‚Bueb‘

Literatur/Quelle[ändere | Quälltäxt bearbeite]


  Konsonante Lueg au: IPA, Vokale  
Bilabial Labiodental Dental Alveolar Postalv. Retroflex Alveolopalatal Palatal Velar Uvular Pharyngal Epiglottal Glottal
Nasal m ɱ n ɳ ɲ ŋ ɴ
Plosive p b t d ʈ ɖ c ɟ k ɡ q ɢ ʡ ʔ  Schnalzluut  ʘ ǀ ǃ ǂ ǁ
Affrikat p̪f b̪v ts dz ʈʂ ɖʐ ɟʝ kx  Implo­siv  ɓ ɗ ʄ ɠ ʛ
Frikativ ɸ β f v θ ð s z ʃ ʒ ʂ ʐ ɕ ʑ ç ʝ x ɣ χ ʁ ħ ʕ ʜ ʢ h ɦ  Ejektiv 
   Approximante    ʋ ɹ ɻ j ɰ andri Laterale  ɺ ɫ
Vibrante ʙ r ɽr ʀ

lab. Approximante

ʍ w ɥ
Flap/Tap ѵ ɾ ɽ co-artikulierti Frikativ  ɕ ʑ ɧ
lat. Frikativ ɬ ɮ
lat. Approximante l ɭ ʎ ʟ
Bi de Spalte wo grau sin, goot mer devo uss, dass si nit artikuliert werde chönne; wysi Spalte, ùn Zeiche, wo nit verlinkt sin, hen kei offiziels IPA-Zeiche un/oder sin uss keinere Sprooch bekannt.