Stimmhafter labiodentaler Frikativ

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Hops zue: Navigation, Suech
Stimmhafter labiodentaler Frikativ
IPA-Nummere 129
IPA-Zeiche v
IPA-Bildli Xsampa-v.png
Teuthonista ?
X-SAMPA v
Kirshenbaum v
Hörbiispiil?/i

De stimmhafti labiodentali Frikativ isch en Konsonant. S Zeiche im IPA defür isch v. De Luut, wo im Dütsche mit v gschribe wird, isch es aber ebe grad nit; des isch nämli en stimmlose labiodentale Frikativ: [f]. Es isch de Luut, wo im Dütsche meischt als w gschribe wird.

Im Alemannische gits de Luut eigetli nit. Die Wörter, wo im Hochdütsche de labiodentale Frikativ hen, werde im Alemannische un allgemein in Süddütschland, de Schwiiz un Öschtriich als labiodentale Approximant ussgsproche: [ʋ], teilwiis au as bilabiale Frikativ [β]. Es git im Alemannische allerdings di stimmlos Lenis [v̥], wo in Wörter wie finde oder Ofe ufftritt.

E alemannische Dialäkt, wo es e echts [v] git, isch z. B. de Südwalser Dialäkt vo Eischeme.

Artikulation[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Verbreitig[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Sprooch Wort IPA-Transkription Bedütig Bemerkig
Hochalemannisch Ofe [ˈov̥ə] isch nit stimmhaft sundern e Lenis.
Eischemtöitschu Vuus [vuːs] 'Fuess'
Dütsch Wächter [ˈvɛçtɐ] wird oft au als [ʋ] ussgsproche.
Rätoromanisch Surselvisch luvrar roh-sursilvan-luvrar.ogg [luvʁa] 'schaffe'
Albanisch valixhe [validʒɛ] 'Choffer'
Armenisch վեց [vɛtsʰ] '6'
Katalanisch[1] blava [ˈblavə] 'blau' (wiiblich)
Tschetschenisch kyrillisch: вашa/latiinisch: vaṣa [vaʃa] 'Brueder'
Tschechisch voda [voda] 'Wasser'
Änglisch very [ˈvɛɹi] 'sehr'
Französisch vous [vu] 'ihr'
Ungarisch veszély [vɛseːj] 'Gfoor'
Kabardinisch зэвы [zævɛ] 'äng'
Ladinisch mueve [ˈmwɛvɛ] 'nüün'
Maltesisch iva [iva] 'joo'
Norwegisch vann [vɑn] 'Wasser'
Polnisch[2] wór [vur] 'Dasch'
Portugiesisch[3] vinho [ˈviɲu] 'Wy'
Russisch[4] волосы [ˈvoləsɨ] 'Hoor'
Slowakisch voda [voda] 'Wasser'
Schwedisch vägg [ˈvɛɡ] 'Muur'
Türkisch ev [ev] 'Huus'

Fuessnote[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  1. Carbonell, Joan F.; Llisterri, Joaquim (1992), "Catalan", Journal of the International Phonetic Association 22 (1-2): 53–56
  2. Jassem, Wiktor (2003), "Polish", Journal of the International Phonetic Association 33 (1): 103–107
  3. Cruz-Ferreira, Madalena (1995), "European Portuguese", Journal of the International Phonetic Association 25 (2): 90–94
  4. Padgett, Jaye (2003), "Contrast and Post-Velar Fronting in Russian", Natural Language & Linguistic Theory 21 (1): 39–87
  Konsonante Lueg au: IPA, Vokale  
Bilabial Labiodental Dental Alveolar Postalv. Retroflex Palatal Velar Uvular Pharyngal Epiglottal Glottal
Nasal m ɱ n ɳ ɲ ŋ ɴ
Plosive p b t d ʈ ɖ c ɟ k ɡ q ɢ ʡ ʔ  Schnalzluut  ʘ ǀ ǃ ǂ ǁ
Affrikat p̪f b̪v ts dz kx  Implo­siv  ɓ ɗ ʄ ɠ ʛ
Frikativ ɸ β f v θ ð s z ʃ ʒ ʂ ʐ ç ʝ x ɣ χ ʁ ħ ʕ ʜ ʢ h ɦ  Ejektiv 
   Approximante    ʋ ɹ ɻ j ɰ andri Laterale  ɺ ɫ
Vibrante ʙ r ʀ

lab. Approximante

ʍ w ɥ
Flap/Tap ѵ ɾ ɽ co-artikulierti Frikativ  ɕ ʑ ɧ
lat. Frikativ ɬ ɮ
lat. Approximante l ɭ ʎ ʟ
Bi de Spalte wo grau sin, goot mer devo uss, dass si nit artikuliert werde chönne; wysi Spalte hen kei offiziels IPA-Zeiche un/oder sin uss keinere Sprooch bekannt.