Ladino
Ladino, au bekannt als Judeo-español, Judezmo oder Spanyol, isch e romanischi Sprooch wo uf em Altschpanische basiert. Ladino hed vil Vokabulaar us em Hebräische; au s Foneem /x/ stammt us em Hebräische.
Ladino isch d Sprooch vo de sefardische Jude, wo 1492 us Spanie verdribe worde sinn. Dr name 'Dzhudezmo' wird vo jüdische LinguischtInne benutzt, Judeo-Espanyol vo türggische Jude, Judeo-español vo Romanischte. Dr verbraitetschti Terminus isch aber worschynts Ladino. Ladino isch dr Name wo unter Nitspezialischte am bekanntischte isch.
Wi im Altschpanische gits au im Ladino zwai foneem /ʃ/ und /ʒ/, wo im hüttige Sponisch in /x/ zämegfalle sinn.
Jee noch (ehemoligem) Woonort hets Ladino Leenwörter us Sprooche wi em Französische, Türggische, Griechische und südslawische Sprooche.
D Schrift [ändere]
Vor allem in dr Türkey wird Ladino hütt mit latynische Buechschtabe gschribe; dradizionellerwys isch s aber mit em hebräische Alfabeet gschribe worde, wi si Jiddischi.
Ladino nach em Zweite Wältchrieg [ändere]
Seer vil Ladinosproochigi us em Balkaan sinn im Holocaust ummbroocht worde, und nach em Zweite Wältchrieg si vili vo dene wo überläbt hai, nach Israel uusgwanderet. In de 1990er-Johr hai no ungfähr 150.000 Lüt Ladino gredet, die meischte as Zweitsprooch. Es git immer no Ladinosprochigi in dr Dürkei, z Griecheland, z Bulgarie und andere Länder uf em Balkaan, aber die jüngeri Generation redet immer weniger Ladino drotz Ziitige und Radiobrogramm, und d Schprooch isch vom Uusschterbe bedroht.
Weblink [ändere]
D Wikipedia uff Ladino — e freii Enzyklopädy
