Stimmlose alveolare Affrikate

Stimmlosi alveolari Affrikat
IPA-Nummere	103
IPA-Zeiche	t͡s
IPA-Bildli
Teuthonista
X-SAMPA	ts
Kirshenbaum	ts
Hörbiispiil?/i

S stimmlosi alveolari Affrikat isch e Konsonant vo de mänschliche Sprooch. Es isch de Luut wo im Alemannisch meischt mit <z> gschribe wird, wie in „Zytig“. S Zeiche im Internationale Phonetische Alphabet für de Luut isch ts, oder t͡s wemmer eidütig wott kennzeichne dass es e Affrikate isch.

Artikulation

• Es isch e Affrikat; d Artikulation fängt wie bimene Verschlussluut demit aa, dass d Luft ufgstaut wird, un s Löse vum Luftstrom duuret lang gnue, dass en Frikativ enstoot.
• De Artikulationsort isch alveolar; er wird durch direkte Kontakt vo dr Zunge mit de Alveole produziert.
• D Phonation isch stimmlos; d Stimmbänder vibriere bi dr Artikulation nit.
• Es isch en orale Konsonant; d Luft entwycht durch de Mund.

Verbreitig

Sprooch		Wort	IPA-Transkription	Bedütig	Bemerkig
Alemannisch		Zyt	[tsit]
Rätoromanisch	Surselvisch	canzun	[kənˈtsun]	'Lied'
Albanisch		cung	[tsuŋg]	'Baumstumpe'
Katalanisch		tots	[tots]	'alli'
Cherokee		ᏣᎳᎩ/tsa-la-gi	[tsalaɡi]	'Cherokee'
Chinesisch	Kantonesisch	妻/cai1	[tsʰɐi˥˥]	'Wyb'
	Mandarin	早餐/zǎocān	[tsɑʊ˨˩ tsʰan˥˥]	'z Nüüni'
Kroatisch		cilj	[tsiːʎ]	'Ziil'
Tschechisch		co	[tso]	'was'
Französisch	Québec-Französisch	petit	[pəˈtsi]	'chly'	Allophon vo /t/ vor /i/ un /y/.
Dütsch		zehn	[tseːn]	'10'
Neugriechisch		κορίτσι	[ko̞ˈritsi]	'Maidli'
Hebräisch		צבע	[ˈtseva]	'Farb'
Ungarisch		cica	[ˈtsitsa]	'Chätzli'
Italienisch		grazia	[ˈɡrat̪s̪ja]	'Gnade'
Japanisch		Hiragana: つなみ/tsunami	[tsɯnamʲi]	'Tsunami'
Kabylisch		iḥeşşeḇ	[iħətstsəβ]	'er zäält'
Lettisch		cik	[tsik]	'wie vili'
Maltesisch		zokk	[tsokk]	'Baumstamm'
Nez Perce		cíickan	[ˈtsiːt͡skan]	'Decki'
Paschtunisch		څلور	[tsaˈlor]	'vier'
Polnisch		co	[tsɔ]	'was'
Rumänisch		preţ	[prets]	'Prys'
Russisch		царь	[tsarʲ]	'Zar'
Serbisch		kyrillisch: цвет/latiinisch: cvet	[tsvet]	'Blueme
Slowakisch		cudzí	[tsudziː]	'fremd'
Yi	nit-behuucht	ꊪ/zy	[tsɿ˧]	'pflanze'
	behuucht	ꋌ/cy	[tsʰɿ˧]	er/si/es

Fuessnote

Konsonante	Lueg au: IPA, Vokale
Bilabial Labiodental Dental Alveolar Postalv. Retroflex Palatal Velar Uvular Pharyngal Epiglottal Glottal Nasal m ɱ n̪ n ɳ ɲ ŋ ɴ Plosive p b t̪ d̪ t d ʈ ɖ c ɟ k ɡ q ɢ ʡ ʔ  Schnalzluut  ʘ ǀ ǃ ǂ ǁ Affrikat p̪f b̪v ts dz tʃ dʒ kx qχ  Implo­siv  ɓ ɗ ʄ ɠ ʛ Frikativ ɸ β f v θ ð s z ʃ ʒ ʂ ʐ ç ʝ x ɣ χ ʁ ħ ʕ ʜ ʢ h ɦ  Ejektiv  pʼ tʼ kʼ qʼ sʼ    Approximante    ʋ ɹ ɻ j ɰ andri Laterale  ɺ ɫ Vibrante ʙ r ʀ lab. Approximante ʍ w ɥ Flap/Tap ѵ ɾ ɽ co-artikulierti Frikativ  ɕ ʑ ɧ lat. Frikativ ɬ ɮ lat. Approximante l ɭ ʎ ʟ
Bi de Spalte wo grau sin, goot mer devo uss, dass si nit artikuliert werde chönne; wysi Spalte hen kei offiziels IPA-Zeiche un/oder sin uss keinere Sprooch bekannt.