Katalanische Sprache
Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
| Katalanisch (català) | ||
|---|---|---|
| Gschwätzt z: | Spanie (z Katalonie, Valencia, uff de Balearische Insle, in de Franja de Ponent und im Carxe), Andorra, Idalie (z Alghero uff Sardinien), Frankrych (z Nordkatalonie) | |
| Sprecher: | 7,7 Millione (passiv: 10,4 Millione) |
|
| Linguistischi Klassifikation: |
|
|
| Unterteilige: |
Ost- und Westkatalanisch |
|
| Offizieller Status | ||
| Amtssproch i: | Katalonie, Valencia, Balearischi Insle, Andorra | |
| Anerkannti Minderheitssproch i: | Mallorca, Südfrankrych, Idalie | |
| Sprochchürzel | ||
| ISO 639-1 |
ca |
|
| ISO 639-2 |
cat |
|
| ISO 639-3 |
cat |
|
| SIL |
cat |
|
Katalanisch (català) isch e italischi Sproch, also eini vo de romanische Sproche und de indogermanische Sproche.
Inhaltsverzeichnis |
[ändere] Verbreitig
Katalanisch isch Amtssproch vo Andorra und usserdem näbe Spanisch au die vo e paar Regione vo Spanie. Wältwit chönne 10,4 Millione Lüt Katalanisch; die ßin gröschtedeils an de Ostküste vo Spanie und z Katalonie. Usserdem git s z Mallorca, Südfrankrych und Idalie katalanischi Minderheite. Alli die Länder bezeichnet mer au als Paisos Catalans (=Katalanischi Länder).
[ändere] Dialäkt
Mer deilt in zwei Dialäktgruppe y:
- Ostkatalanisch: D Regione Katalonie, Mallorca, Südfrankrych, Baleare und Alguer.
- Westkatalanisch: D Regione an de Ostküste vo Spanie, underhalb vo Katalonie
Die beide Dialäktgruppe werre anhand vo de Lut a, e und o unterschyde. Uff Westkatalanisch werde si immer eso usgsproche, wie mer sie au schribt, im Ostkatalanische ßin si in re unbetonte Silbe e Schwa [ə].
[ändere] Ussproch
| Büchstabe | IPA | Erklärig |
| a | [ə] | in unbetonter Silbe wie s "e" am Wortend, im Westkatalanische als [a] |
| o | [u] | in unbetonter Silbe wie s alemannische "u", im Westkatalanische als [o] |
| c | [s], [k] | [k] vor a/o/u, vor e/i: [s] |
| ç | [s] | stimmloses s |
| g | [g], [ʒ] | vor a/o/u als [g], [ʒ] nur vor e/i |
| h | [] | nit usgsproche |
| ig | [tʃ] | wie "tsch" in "dütsch" |
| ix | [ʃ] | wie "sch", uff Westkatalanisch [jʃ] |
| j | [ʒ] | stimmhaftes "sch" |
| l | [l] | dunkles "l" wie uff Änglisch |
| qu | [k] | wie "k" |
| ll | [λ] | wie "l" im Änglische |
| l·l | [l] | |
| r | [r], [] | wird am Wortend nit usgsproche |
| s | [s] | stimmloses s |
| tg, tj | [ʤ] | d + stimmloses "sch" |
| v | [b] | wie s b |
| x | [ʃ] | wie sch |
| y | [i] | wie s i |
| z | [z] | stimmloses s |
[ändere] Orthografy
[ändere] Akzänt
In de Orthografy wird uff de betonte Silbe e Akzänt gsetzt, wenn snit di zweitletschti isch. Dodeby gilt:
- u und i kriege de Akzänt Akut (´)
- a kriegt de 'Gravis (`)
- e und o könne beidi kriege [2]
[ändere] Trema
Uff em u wird e Trema gsetzt, wenn s usgsproche wird. Dodeby blibt aber d Ussproch [u], s katalanische "ü" isch kei [y] wie z.B. im Dütsche und Alemannische.
[ändere] Punt volat
De Punt volat (e Punkt uff halber Höchi) wird zwüsche zwei l gsetzt, we mer zeige will, dass [l] gsait wird: l·l [l(l)]. So-n-e Mittelpunkt gits in keinre andere Sproch.
[ändere] Grammatik
S git vyli Ähnligkeite zu de spanische und französische Grammatik. Bispyl dodefür ßin under anderem de Subjunktiv (etwa wie de Konjunktiv im Dütsche), s Perfekt und s Futur. Allerdings git s zimlig vyli Usnahme; mer unterscheidet 120 Konjugationstabelle.
[ändere] Quelle
[ändere] Netzgleicher
D Wikipedia uff Katalanisch — e freii Enzyklopädy
S Wiktionary uff Katalanisch — e freis Wörterbüech
Wikinews uff Katalanisch — Aktuälli Nochrichte
Wikiquote uff Katalanisch — Zitate
Wikisource uff Katalanisch — Quälletekscht
Wikibooks uff Katalanisch — Lern- und Lehrmaterialie
| Wiktionary: Katalanisch — Wortherkunft, Synonym und Übersetzige |
| Wiktionary: Katalanisch — Wortherkunft, Synonym und Übersetzige |
| Wikibooks: Katalanisch — Lern- und Lehrmaterialie |
Dr Artikel basiert uf ´ra freie Ibersetzung vum Artikel „Katalanische Sprache“ us dr dytsche Wikipedia.
E Lischte mit de dörtige Autore kasch dörte aluege


