Alveolarer Vibrant

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy

Stimmhafter alveolarer Vibrant
IPA – number	122
IPA – Zeiche	r
IPA – image
Teuthonista	r
X-SAMPA	4
Kirshenbaum	r<trl>
Hörbiispiil

De (stimmhaft) alveolare Vibrant isch e Konsonant wo au "Zungespitze-R" oder "gerollts R" gnennt wird. Im internatíonale phonetische Alphabet wird er durch s Zeiche [r] dargstellt, des Zeiche wird dr Eifachkeit wege aber i viilene Transkriptione für jede „R-artige (rhotische Konsonant) bruucht, au wenn die Sproche en andre Konsonant für s R bnutze.

In denne Sproche wonnen hen hängt d gnaui Ussproch vum Sprecher, vum Wort un andri Faktore ab ^[1]. Des isch ussglöst vo dr Präzision wo für d Zungeschläg nötig isch, vorallem d Aazaal vo Zungeschläg isch unterschidlich. So wird dr Vibrant oft zumene alveolare Tap ([ɾ]) wo nooch dr Definition numme ei Zungeschlag het, so au i dänne Alemannische Dialäkt wo en Zungespitze-R hen.

Inhaltsverzeichnis 1 Merchmool 2 Verbreitig 3 Variante 4 Quelle

[ändere] Merchmool

Dr alveolare Vibrant wird eso definiert:

• Es isch en Vibrant, er wird durch mehreri Schläg vo dr Zungi gege de Artikulationsort artikuliert.
• S isch en alveolarer Konsonant; er wird durch direkte Kontakt vo dr Zunge mit de Alveole produziert.
• D Phonation isch stimmhaft; wäärend er produziert wird vibriere d Stimmbänder.
• S isch e Oraler Konsonant; d Luft entwycht durch de Mund.
• S isch e zentraler Konsonant; dr Luftstrom gangt über d Mitti vo dr Zunge, aastatt um d Syte.
• S isch e egressiver Konsonant; er wird durch s Ussatme durch d Lunge erzeugt während d Glottis gschlosse blybt.

[ändere] Verbreitig

Vo de zirka 75% Sproche vo dr Wält wo en R-artige Luut hen het d Mehrzaal en alveolare Vibrant.^[2]

• Im Alemannische isch dr Alveolare Vibrant eini vo mehreri Möglichkeite s Phonem "r" i Wörter wie "rot", "Ross" oder "Muetter" uszspreche. Die Sprecher wo en Zungespitze-r usspräche hen entweder de alveolare Vibrant oder de alveolare Tap, wobi dr Unterschid minimal isch un i dr Anzaal vo Schläg lait wo vo dr Zung usgfüert werre. Andri Sprecher spreche de Konsonant hygäge als Zäpfli-r us, wo amene ganz andre Ort vum Mund artikuliert wird.

[ändere] Variante

• Mangi Sprooche unterscheide au langi un churzi Vibrante, so s Italienische in karo (tüür) un "karro" (Wage).
• Im Walisische gits en stimmhafte un en stimmlose alveolare Vibrant.

[ändere] Quelle

1. ↑ Ladefoged, P., Meddieson, I. The Sounds of the World's Languages. Blackwell Publishing. Malden, MA (USA). 1996.
2. ↑ Ladefoged, P., Meddieson, I. The Sounds of the World's Languages. Blackwell Publishing. Malden, MA (USA). 1996.

Konsonante

Lueg au: IPA, Vokale

Pulmonale Bilabial Labiodental Dental Alveolar Postalv. Retroflex Palatal Velar Uvular Pharyngal Epiglottal Glottal stl. sth. stl. sth. stl. sth. stl. sth. stl. sth. stl. sth. stl. sth. stl. sth. stl. sth. stl. sth. stl. sth. stl. sth.   nüt-pulmonischi Zeiche Nasal m ɱ n ɳ ɲ ŋ ɴ  Schnalzluut  ʘ ǀ ǃ ǂ ǁ Plosive p b • • t d ʈ ɖ c ɟ k ɡ q ɢ ʡ ʔ  Implo­siv  ɓ ɗ ʄ ɠ ʛ Frikativ ɸ β f v θ ð s z ʃ ʒ ʂ ʐ ç ʝ x ɣ χ ʁ ħ ʕ ʜ ʢ h ɦ  Ejektiv  pʼ tʼ kʼ qʼ sʼ    Approximante    β̞ ʋ ɹ ɻ j ɰ ʁ̞ andri Laterale  ɺ ɫ Vibrante ʙ r • ʀ • Co-artikulierti Approximante  ʍ w ɥ Flap/Tap • ѵ ɾ ɽ • co-artikulierti Frikativ  ɕ ʑ ɧ Laterale Frikative ɬ ɮ • • • Affrikate  p̪f ʦ ʧ ʤ kx Lateral Approximante l ɭ ʎ ʟ