Norwegische Sprache

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Hops zue: Navigation, Suech
Norwägisch (norsk)
Verbreitig: Norwääge
Sprecher: öbbe 5 Millione
Linguistischi
Klassifikation
:
Offizieller Status
Amtssprooch vo: Norwegen Norwege
Sproochchürzel
ISO 639-1

no
nb (Bokmål)
nn (Nynorsk)

ISO 639-2

nor
nob (Bokmål)
nno (Nynorsk)

ISO 639-3

nor
nob (Bokmål)
nno (Nynorsk)

Die norwäägischi Sprooch (Äigebezäichnig: norsk [nɔʃk], wo die bäide Standardvarietäte bokmål ['buːkmoːl] und nynorsk ['nyːnɔʃk] umfasst) ghöört zum skandinavische/nordgermanische Zwiig vo de indogermanische Sprooche. Norwäägisch wird vo öbbe fümf Millioone Norwääger as Muetersprooch gschwätzt, wo dr grösst Däil von ene z Norwääge läbt. Dört isch es d Amtssprooch. Es isch au en Arbets- und Vercheerssprooch im Nordische Root. S Norwäägische isch im Lauf vo dr Zit in vier Varietääte standardisiert worde, vo deene si hüte zwäi amtlig anerkennt:

Bokmål (dt. „Buechsprooch“), bis 1929 Riksmål:

Riksmål ['rɪksmoːl] (dt. „Riichssprooch“) im hütige Sinn isch e Variante vom Bokmål:

  • ooni offizielle Status
  • e konservativ Varietäät, wo us historische Gründ no sterker am Däänische orientiert isch als Bokmål

Nynorsk (dt. „Nöinorwäägisch“), bis 1929 Landsmål:

  • offizielli Standardvarietäät
  • basiert vor allem uf ländlige norwäägische Dialäkt.

Høgnorsk ['høːgnɔʃk] (dt. „Hoochnorwäägisch“):

  • ooni offizielle Status
  • e konservative Nynorsk, wo sterker an dr ursprünglige Aasen’sche Standardisierig (Landsmål) orientiert isch

Bokmål wird vo öbbe 85 bis 90 Brozänt vo dr norwäägische Bevölkerig gschriibe. Es het sich drbii ursprünglig um e Varietäät vom Däänische ghandlet, wo jorhundertilang au z Norwääge Schriftsprooch gsi isch. Es isch aber – bsunders in dr erste Helfti vom 20. Joorhundert – no di noo uf dr Basis vo dr bürgerlig-stedtische Umgangssprooch norwägisiert worde.

S Riksmål isch en elteri Varietät, wo hüte amtlig nid understützt wird. Es isch eme moderaate Bokmål äänlig. Es isch dr däänisch-norwäägische literaarische Dradizioon verpflichtet und in dr Rächtschriibig weniger norwäägisiert.

Nynorsk hingeege isch e Süntheese us de autochthone norwäägische Dialäkt und het dorum mee Gmäinsamkäite mit de westskandinavische Sprooche Färöisch und Isländisch as Bokmål, Däänisch und Schweedisch. Es wird vo öbbe 10 bis 15 Brozänt vo dr norwäägische Bevölkerig gschriibe. Drotz dr Vorsilbe Ny- („Nöi-”) isch Nynorsk („Nöinorwäägisch”) nit die jüngeri, sondern die elteri vo de amtlig anerkennte norwäägische Sproochvarietääte.

Høgnorsk schliessli wird nume in seer chliine Kräis pflägt.

Litratuur[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Grammatike
  • Jan Terje Faarlund, Svein Lie, Kjell Ivar Vannebo: Norsk referansegrammatikk. Universitetsforlaget, Oslo 1997. (3. Auflage 2002, ISBN 82-00-22569-0) (Bokmål und Nynorsk).
  • Olav T. Beito: Nynorsk grammatikk. Lyd- og ordlære. Det Norske Samlaget, Oslo 1986, ISBN 82-521-2801-7.
  • Kjell Venås: Norsk grammatik. Nynorsk. Universitetsforlaget, Oslo 1990. (2. Auflage ebd. 2002, ISBN 82-13-01972-5).
  • Åse-Berit Strandskogen, Rolf Strandskogen: Norsk grammatikk for utlendinger. 6. Auflage Gyldendal Norsk Forlag, Oslo 1991, ISBN 82-05-10324-0.
Leerbüecher
  • Eldrid Hågård Aas: Langenscheidts Praktischer Sprachlehrgang Norwegisch. Langenscheidt Verlag, München/Berlin 2009, ISBN 978-3-468-80373-4.
Wörterbüecher
  • Bokmålsordboka und Nynorskordboka, hg. von der Avdeling for leksikografi ved Institutt for lingvistiske og nordiske studier (ILN) ved Universitetet i Oslo, in Zusammenarbeit mit dem Språkrådet, mehrere Auflagen; digital: Bokmålsordbok | Nynorskordboka.
  • Norsk Ordbok. Ordbok over det norske folkemålet og det nynorske skriftmålet. Oslo 1965 ff. (10. Band 2012 erschienen).
  • Norsk Riksmålsordbok, 1. Auflage. 1937–57 (vier Bände). Nachdruck 1983 (sechs Bände), Supplement 1995 (2 Bände), Neubearbeitung seit 2002.
  • K. Antonsen Vadøy, M.  Hansen, L.  B. Stechlicka: Thematisches Wörterbuch Neu-Norwegisch – Deutsch / Deutsch – Neu-Norwegisch Ondefo-Deutschland 2009, ISBN 978-3-939703-49-5.
  • K. Antonsen Vadøy, M. Hansen, L. B. Stechlicka: Tematisk Ordbok Nynorsk – Tysk / Tysk – Nynorsk. Ondefo, Hagenow 2009, ISBN 978-3-939703-49-5.
Verschidnigs

Weblingg[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Wikibooks-logo.svg Wikibooks: Norwäägisch — Lern- und Lehrmaterialie

 Allmänd (Commons): Norwäägischi Sprooch – Sammlig vo witere Multimediadateie
Dä Artikel basiert uff ere fräie Übersetzig vum Artikel „Norwegische_Sprache“ vu de dütsche Wikipedia.

E Liste vu de Autore un Versione isch do z finde.