Stimmhafter pharyngaler Frikativ

Stimmhafter pharyngaler Frikativ
IPA-Nummere	145
IPA-Zeiche	ʕ
IPA-Bildli
Teuthonista
X-SAMPA	?\
Kirshenbaum	H<vcd>
Hörbiispiil?/i

De stimmhafti pharyngali Frikativ isch en Konsonant vo dr menschliche Sprooch. Unter de Sprooche vo dr Wält chunt er sehr sälte vor. S Zeiche im IPA defür isch ʕ.

En Grossdeil vo Sprooche, wie s Arabisch, wo es de Luut aageblich git, hen stattdesse allerdings schynts en epiglottale Luut: [ʢ]. Es isch allerdings mindeschtens ei Sprooch bekannt, wo glychzitig pharyngali un epiglottali Frikativ het, un zwar s Aghulisch, e Sprooch wo vo 17.000 Mensche in dr russische Republik Dagestan gsproche wird.

Au wenn de Luut traditionel als Frikativ ygordnet isch, isch es wohl meischt en Approximant.

Artikulation

• Es isch e Frikativ; es wird e Engi im Mund bildet, wo de Luftstrom duredruggt wird.
• De Artikulationsort isch pharyngal; es wird ganze hinte im Rache, bim Pharynx, e Engi bildet.
• D Phonation isch stimmhaft; d Stimmbänder vibriere bi dr Artikulation.
• Es isch e Oraler Konsonant; d Luft entwycht durch de Mund.
• Es isch en egressiver Konsonant; er wird durch s Ussatme durch d Lunge erzeugt wäärend d Glottis gschlosse blybt.

Verbreitig

Sprooch		Wort	IPA-Transkription	Bedütig	Bemerkig
Aghulisch.			[muʕ]	'Brugg'
Arabisch		عيد	[ʕiːd]	'Fescht'
Tschetschenisch		kyrillisch: Iан/latiinisch:jan	[ʕan]	'Winter'
Hebräisch		עִבְרִית	[ʕivˈɾit]	'Hebräischi Sprooch'	in dr Ussprooch vo sephardischi Jude
Kabylisch		ɛemmi	[ʕəmmi]	'myn Onkel (väterlichersyts)'
Kurdisch		‘ewr	[ʕɑwr]	'Wolke'
Somalisch		caadi	[ʕaːdi]	'normal'

Fuessnote

Konsonante	Lueg au: IPA, Vokale
Bilabial Labiodental Dental Alveolar Postalv. Retroflex Palatal Velar Uvular Pharyngal Epiglottal Glottal Nasal m ɱ n̪ n ɳ ɲ ŋ ɴ Plosive p b t̪ d̪ t d ʈ ɖ c ɟ k ɡ q ɢ ʡ ʔ  Schnalzluut  ʘ ǀ ǃ ǂ ǁ Affrikat p̪f b̪v ts dz tʃ dʒ kx qχ  Implo­siv  ɓ ɗ ʄ ɠ ʛ Frikativ ɸ β f v θ ð s z ʃ ʒ ʂ ʐ ç ʝ x ɣ χ ʁ ħ ʕ ʜ ʢ h ɦ  Ejektiv  pʼ tʼ kʼ qʼ sʼ    Approximante    ʋ ɹ ɻ j ɰ andri Laterale  ɺ ɫ Vibrante ʙ r ʀ lab. Approximante ʍ w ɥ Flap/Tap ѵ ɾ ɽ co-artikulierti Frikativ  ɕ ʑ ɧ lat. Frikativ ɬ ɮ lat. Approximante l ɭ ʎ ʟ
Bi de Spalte wo grau sin, goot mer devo uss, dass si nit artikuliert werde chönne; wysi Spalte hen kei offiziels IPA-Zeiche un/oder sin uss keinere Sprooch bekannt.