Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Technische Yschränkung:
Dr koräkt Titel wär: »Stimmlose postalveolare Frikativ« |
Dr stimmlose postalveolare Frikativ isch e Konsonant wo i viilene Sproche vorchunt. Im Alemannische wird er meischtens mitem Trigraph <sch> gschrybe. I viilene Sproche wo de Luut hen wird er ällewell mit grundeti Lippe (labialisiert) usgsproche, so im Alemannische, Änglische, Italienische oder Französische.
- S'isch e Frikativ; er wird erzeugt indäm dr Luftstrom druch e Engi im Mund druggt wird.
- S'isch e postalveolarer Konsonant; er wird mit dr Zungespitze hinter de Alveole artikuliert.
- D'Phonation isch stimmlos; er wird produziert ohni dass d'Stimmbänder vibriere.
- S'isch e Oraler Konsonant; d'Luft entwycht durch de Mund.
- S'isch e zentraler Konsonant; dr Luftstrom gangt über d'Mitti vo dr Zunge, aastatt um d'Syte.
- S'isch e egressiver Konsonant; er wird durch s'Ussatme durch d'Lunge erzeugt während d'Glottis gschlosse blybt.
[ändere] Verbreitig
- Im Alemannische wird de Konsonant durch <sch> oder vor /p/ un /t/ mit <s> oder <sch> kennzeichnet; z.B "Schüüni" (IPA: /ʃyːni/) oder "Sproch" (/ʃprɒx/). D'Buechstabekombination <sch> leitet sich vo dr historische Ussproch als /sk/ ab, wo z'erscht züe /sx/ un derno züe /ʃ/ worre isch, <sch> also würkli als "s + ch" usgsproche worre isch.
- Im Änglische wird de Luut verschiede gschrybe: "sheep" /ʃip/, "sure" /ʃʊɹ/, "passion" /pʰæʃən/, "nation" /neɪʃən/, "glacial" /gleɪʃəl/.
- Im Französische wird de Luut durch en <ch> kennzeichnet, z.B "chat" (Chatzerolli, IPA: /ʃa/). Mangi Elsässer schrybe deswege au im Alemannische <ch> für <sch>, z.B "chlouk" für "Schluck".