Stimmloser postalveolarer Frikativ

Stimmlose postalveolare Frikativ

Stimmloser postalveolarer Frikativ
IPA-Nummere	134
IPA-Zeiche	ʃ
IPA-Bildli
Teuthonista	?
X-SAMPA	S
Kirshenbaum	S
Hörbiispiil?/i

De stimmlosi postalveolari Frikativ isch e Konsonant vo dr menschliche Sprooch, wo in viilene Sproche vorchunt. S Zeiche im Internationale Phonetische Alphabet defür isch ʃ. Im Alemannische wird er meischt mitem Trigraph <sch> gschribe. In vilene Hochalemannische Dialäkt wie em Züridütsche, gits de Luut churz (Lenis) un lang (Fortis).

Artikulation

• Es isch en Frikativ; es wird e Engi im Mund bildet, wo de Luftstrom duredruggt wird.
• De Artikulationsort isch postalveolar; d Zung bildet hinter de Alveole e Engi.
• D Phonation isch stimmlos; d Stimmbänder vibriere bi dr Artikulation nit.
• Es isch en orale Konsonant; d Luft entwycht durch de Mund.

Verbreitig

Sprooch		Wort	IPA-Transkription	Bedütig	Bemerkig
Hochalemannisch	Lenis	schöön	[ʃøːn]
	Fortis	tuusche	[tuːʃːə]]
Hochdütsch		schlafen	[ʃlaːfən]	'schloofe'
Rätoromanisch	Surselvisch	cudisch	[kodiʃ]	'Buech'
Albanisch		shtëpi	[ʃtəpi]	'Huus'
Arabisch	Standard	شمس	[ʃams]	'Sun'
Armenisch		քաշ	[kaʃ]	'Gwicht'
Baskisch		kaixo	[kaiʃo]	'Hallo'
Bretonisch		chadenn	[ˈʃa.dɛ̃n]	'Chetti'
Bulgarisch		юнашки	[junaʃki]	'heroisch'
Kroatisch		šuma	[ʃûma]	'Wald'
Änglisch		sheep	[ʃiːp]	'Schooff'
Färöisch		sjúkrahús	[ʃʉukrahʉus]	'Chrankehuus'
Französisch		chat	[ʃa]	'Chatzerolle'
Galizisch		viaxe	[bjaʃe]	'Wäg'
Hebräisch		שלום	[ʃalom]	'Friide'
Hindi		शक	[ʃak]	'Zwyfel'
Ungarisch		segítség	[ʃɛɡiːt͡ʃːeːɡ]	'hilf'
Irisch		sí	[ʃiː]	'si (3. Per. sg.)'
Lettisch		šalle	[ˈʃalle]	'Schal'
Litauisch		šarvas	[ˈʃarvas]	'Rüschtung'
Mazedonisch		што	[ʃtɔ]	'was'
Maltesisch		x'ismek	[ʃismek]	'wie heissesch?'
Norwegisch	Bokmål	sky	[ʃyː]	'Wulche'
	Nynorsk	sjukehus	[ˈʃʉːkeˈhʉːs]	'Chrankehuus'
Okzitanisch	Auvergnat	maissant	[meˈʃɔ̃]	'bös'
	Limousin	son	[ʃũ]	'syns'
	Gaskonisch	maishant	[maˈʃan]	'bös'
Persisch		شاه	[ʃɒh]	'Chönig'
Portugiesisch		cheirar	[ʃeiˈɾaɾ]	'schmööcke'
Rumänisch		şefi	[ʃefʲ]	'Chef (pl.)'
Schottisch-Gälisch		seinn	[ʃeiɲ]	'singe'
Serbisch		kyrillisch: двориште/latiinisch: dvorište	[ˈdʋɔriʃtɛ]	'Hof'
Slowenisch		šóla	[ʃola]	'Schuel'
Swahili		kushoto	[kuʃoto]	'Bäum'
Tagalog		siya	[ʃa]	'er/si'
Türkisch		güneş	[ɡyˈneʃ]	'Sun'
Urdu		شکریہ	[ʃʊkriːaː]	'Merci'
Walisisch	Standard	siarad	[ˈʃɑrad]	'schwätze'
	südlichi Dialäkt	mis	[miːʃ]	'Monet'
Zapotekisch	Tilquiapan	xana	[ʃana]	'wie?'

Fuessnote

Konsonante	Lueg au: IPA, Vokale
Bilabial Labiodental Dental Alveolar Postalv. Retroflex Palatal Velar Uvular Pharyngal Epiglottal Glottal Nasal m ɱ n̪ n ɳ ɲ ŋ ɴ Plosive p b t̪ d̪ t d ʈ ɖ c ɟ k ɡ q ɢ ʡ ʔ  Schnalzluut  ʘ ǀ ǃ ǂ ǁ Affrikat p̪f b̪v ts dz tʃ dʒ kx qχ  Implo­siv  ɓ ɗ ʄ ɠ ʛ Frikativ ɸ β f v θ ð s z ʃ ʒ ʂ ʐ ç ʝ x ɣ χ ʁ ħ ʕ ʜ ʢ h ɦ  Ejektiv  pʼ tʼ kʼ qʼ sʼ    Approximante    ʋ ɹ ɻ j ɰ andri Laterale  ɺ ɫ Vibrante ʙ r ʀ lab. Approximante ʍ w ɥ Flap/Tap ѵ ɾ ɽ co-artikulierti Frikativ  ɕ ʑ ɧ lat. Frikativ ɬ ɮ lat. Approximante l ɭ ʎ ʟ
Bi de Spalte wo grau sin, goot mer devo uss, dass si nit artikuliert werde chönne; wysi Spalte hen kei offiziels IPA-Zeiche un/oder sin uss keinere Sprooch bekannt.