Stimmlose velare Affrikate

Stimmlose velare Affrikat
IPA-Nummere	109+140
IPA-Zeiche	kx
IPA-Bildli	[[Image:]]
Teuthonista	?
X-SAMPA	?
Kirshenbaum	?
[[Media:|Hörbiispiil]]?/[[:Datei:|i]]

S stimmlosi velari Affrikchat isch e Kchonsonant, wo in de Sprooche vo dr Wält sehr sälte vorchunt. Im gröschte Deil vum Hochalemannische gits de Luut. Es Byspil isch s Wort „hocke“.

Usser im Hochalemannische isch de Kchonsonant vorallem us e paar Sprooche z Afrikcha bekannt.

S Zeiche im internationale phonetische Alphabet für de Luut isch /kx/ oder /k͡x/.

Artikchulation

• Es isch e Affrikchat; d Artikchulation fängt wie bimene Verschlussluut demit aa, dass d Luft uffgstaut wird, un s Lööse vum Luftstrom duuret lang gnue, dass en Frikchativ entstoot.
• De Artikchulationsort isch velar; dr hinteri Zungerugge bildet mitem Gaumesegel e Engi.
• D Phonation isch stimmlos; d Stimmbänder vibriere bi dr Artikchulation nit.
• Es isch e orale Kchonsonant; d Luft entwycht durch de Mund.

Verbreitig

Sprooch		Wort	IPA-Transkchription	Bedütig	Bemerkig
Hochalemannisch	Züridütsch	Dräck	[drækx]		Im Alemannische in freier Variation mit dr uvulare Affrikchat [kχ].
	ältres Dinkelbergisch	Anke	[ˈɑŋkxə]
Bairisch	Tirolerisch	Kchind		'Chind'
Sesotho		kgale	[kxʰɑle]	'vor langer Zit'	behuucht; befindet sich im Wandel zu [x].

Literatur/Quelle

Konsonante	Lueg au: IPA, Vokale
Bilabial Labiodental Dental Alveolar Postalv. Retroflex Palatal Velar Uvular Pharyngal Epiglottal Glottal Nasal m ɱ n̪ n ɳ ɲ ŋ ɴ Plosive p b t̪ d̪ t d ʈ ɖ c ɟ k ɡ q ɢ ʡ ʔ  Schnalzluut  ʘ ǀ ǃ ǂ ǁ Affrikat p̪f b̪v ts dz tʃ dʒ kx qχ  Implo­siv  ɓ ɗ ʄ ɠ ʛ Frikativ ɸ β f v θ ð s z ʃ ʒ ʂ ʐ ç ʝ x ɣ χ ʁ ħ ʕ ʜ ʢ h ɦ  Ejektiv  pʼ tʼ kʼ qʼ sʼ    Approximante    ʋ ɹ ɻ j ɰ andri Laterale  ɺ ɫ Vibrante ʙ r ʀ lab. Approximante ʍ w ɥ Flap/Tap ѵ ɾ ɽ co-artikulierti Frikativ  ɕ ʑ ɧ lat. Frikativ ɬ ɮ lat. Approximante l ɭ ʎ ʟ
Bi de Spalte wo grau sin, goot mer devo uss, dass si nit artikuliert werde chönne; wysi Spalte hen kei offiziels IPA-Zeiche un/oder sin uss keinere Sprooch bekannt.