Labiodentaler Nasal

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Hops zue: Navigation, Suech
Labiodentaler Nasal
IPA-Nummere 115
IPA-Zeiche ɱ
IPA-Bildli Xsampa-F.png
Teuthonista ?
X-SAMPA F
Kirshenbaum M
Hörbiispiil?/i

De labiodentali Nasal isch en Konsonant wo phonetisch in vili Sprooche vorchunt, so au im Alemannische, als Phonem aber schynts in keinere Sprooch. Numme im Kukuya Dialäkt vum Teke, enere Bantu-Sprooch uss Zentralafrika, söll er en Phonem sy [1]. In denne Sprooche wo de Luut als Allophon hen, ergit sich de Luut us /m/ oder /n/ durch Assimilierig vor labiodentali Konsonante (/f v ʋ/).

Artikulation[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  • Es isch en Verschlussluut; dr Luftstrom im Mund wird ganz blockiert. Im Gägesatz zu orale Verschlussluut wird d Luft aber nit uff eimool durch de Mund glööst, sundern ohni Unterbrechig durch d Noos abgloo.
  • De Artikulationsort isch labiodental; er wird mit dr Unterlippe un de Zähn aktikuliert.
  • D Phonation isch stimmhaft; d Stimmbänder vibriere bi dr Artikulation.
  • Es isch en Nasaler Konsonant; d Luft entwycht durch d Noos.

Verbreitig[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Sprooch Wort IPA Bedütig Bemerkig
Alemannisch Gämf oder in mangi Dialäkt mf [g̊æɱf]/[fʏɱf]
Dütsch Unfall [ˈuɱfal]
Tschechisch tramvaj [ˈtraɱvaj] 'Tram'
Änglisch symphony [ˈsɪɱfəni] 'Symphoni'
Griechisch έμβρυο [ˈe̞ɱvrio̞] 'Embryo'
Italienisch invece [iɱˈvetʃe] 'im Gegeteil'
Norwegisch komfyr [kɔɱˈfyːɾ] 'Ofe'
Spanisch influencia [ĩɱˈflwẽ̞nθja] 'Yfluss'

Literatur/Quelle[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  1. Ladefoged, P., Meddieson, I. The Sounds of the World's Languages. Blackwell Publishing. Malden, MA (USA). 1996. Syte 18
  Konsonante Lueg au: IPA, Vokale  
Bilabial Labiodental Dental Alveolar Postalv. Retroflex Palatal Velar Uvular Pharyngal Epiglottal Glottal
Nasal m ɱ n ɳ ɲ ŋ ɴ
Plosive p b t d ʈ ɖ c ɟ k ɡ q ɢ ʡ ʔ  Schnalzluut  ʘ ǀ ǃ ǂ ǁ
Affrikat p̪f b̪v ts dz kx  Implo­siv  ɓ ɗ ʄ ɠ ʛ
Frikativ ɸ β f v θ ð s z ʃ ʒ ʂ ʐ ç ʝ x ɣ χ ʁ ħ ʕ ʜ ʢ h ɦ  Ejektiv 
   Approximante    ʋ ɹ ɻ j ɰ andri Laterale  ɺ ɫ
Vibrante ʙ r ʀ

lab. Approximante

ʍ w ɥ
Flap/Tap ѵ ɾ ɽ co-artikulierti Frikativ  ɕ ʑ ɧ
lat. Frikativ ɬ ɮ
lat. Approximante l ɭ ʎ ʟ
Bi de Spalte wo grau sin, goot mer devo uss, dass si nit artikuliert werde chönne; wysi Spalte hen kei offiziels IPA-Zeiche un/oder sin uss keinere Sprooch bekannt.