Stimmloser alveolo-palataler Frikativ

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
(Witergleitet vun IPA ɕ)
Hops zue: Navigation, Suech
Stimmlose alveolo-palatale Frikativ
IPA-Nummere 182
IPA-Zeiche ɕ
IPA-Bildli Xsampa-sslash.png
Teuthonista
X-SAMPA s\
Kirshenbaum S;
Hörbiispiil?/i

De stimmlosi alveolo-palatali Frikativ isch en Konsonant vo dr mänschliche Sprooch. S Zeiche im IPA defür isch [ɕ].

Artikulation[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Verbreitig[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Sprooch Wort IPA Bedütig Bemerchig
Adygeisch щы Sheaaa33.ogg [ɕə] ‚drüü‘
Katalanisch Öschtliche Dialäkt ùn de vo Mallorca[1] caixa [ˈkaɕə] ‚Chaschte‘
Chinesisch Mandarin 西安/Xī'ān Zh-Xi'an.ogg [ɕí.án] Xi'an
Tschuwaschisch çиçĕм [ˈɕiɕ̬əm] ‚Blitz‘
Dänisch sjæl [ɕeˀl] ‚Seel‘
Niiderländisch gwüssi Sprecher sjabloon [ɕäˈbloːn] ‚Schablon‘ Cha au [ʃ] oder [sʲ] sy.
Guaraní Paraguayisch che [ɕɛ] ‚Ich‘
Japanisch[2] 塩/shio [ɕi.o] ‚Salz‘
Kabardinisch щэ Sha.ogg [ɕa] ‚hundert‘
Koreanisch 시/si [ɕi] ‚Gedicht‘
Luxemburgisch [3] liicht [liːɕt] ‚Liecht‘ Allophon vo /χ/ nooch vordere Vokal. Mangi Sprecher spreche es au als [ʃ] uss.[4]
Norwegisch Öschtlichi Standardussprooch [5] kjekk [ɕɛ̝kː] ‚hübsch‘ Im IPA meischt als [ç] transkribiert.
Polnisch[6] śruba Pl-śruba.ogg [ˈɕrubä] ‚Schruube‘
Portugiesisch[7][8][9] mexendo [meˈɕẽd̪u] ‚in Bewegig‘ au als [ʃ] beschriibe.[10][11]
Rumänisch Siibebürgischi Dialäkt [12] ce [ɕɛ] ‚was‘ Im Standardrumänische []
Russisch счастье Ru-счастье.ogg [ˈɕːæsʲtʲjə] ‚Glügg‘
Serbokroatisch Kroatisch[13] miš će [mîɕ t͡ɕe̞] ‚d Muus wird‘ Allophon vo /ʃ/ vor /t͡ɕ, d͡ʑ/.[13]
Mangi Sprecher vum Montenegrinisch śutra [ɕutra] ‚morn‘ allophonischi Ussprooch vo /sj/ oder /s/.
Sorbisch Niiedersorbisch [14] pśijaśel [ˈpɕijäɕɛl] ‚Fründ‘
Schwedisch Finländischs Schwedisch sjok [ɕuːk] ‚Mogge‘ Allophon vo /ɧ/.
Schwede kjol sv-kjol.ogg [ɕuːl] ‚Rogg‘
Tibetisch Lhasa-Dialäkt བཞི་ [ɕi˨˧] ‚vier‘
Yi ꑟ/xi [ɕi˧] ‚Faade‘

Fuessnote[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  1. Recasens & Espinosa (2007:145, 167)
  2. Okada (1991:94)
  3. Gilles & Trouvain (2013:67–68)
  4. Gilles & Trouvain (2013:67–68)
  5. Kristoffersen (2000:23)
  6. Jassem (2003:103)
  7. Mateus & d'Andrade (2000)
  8. Silva (2003:32)
  9. Guimarães (2004)
  10. Cruz-Ferreira (1995:91)
  11. Medina (2010)
  12. Pop (1938:29)
  13. 13,0 13,1 Landau et al. (1999:68)
  14. Zygis (2003:180–181)
  Konsonante Lueg au: IPA, Vokale  
Bilabial Labiodental Dental Alveolar Postalv. Retroflex Alveolopalatal Palatal Velar Uvular Pharyngal Epiglottal Glottal
Nasal m ɱ n ɳ ɲ ŋ ɴ
Plosive p b t d ʈ ɖ c ɟ k ɡ q ɢ ʡ ʔ  Schnalzluut  ʘ ǀ ǃ ǂ ǁ
Affrikat p̪f b̪v ts dz ʈʂ ɖʐ ɟʝ kx  Implo­siv  ɓ ɗ ʄ ɠ ʛ
Frikativ ɸ β f v θ ð s z ʃ ʒ ʂ ʐ ɕ ʑ ç ʝ x ɣ χ ʁ ħ ʕ ʜ ʢ h ɦ  Ejektiv 
   Approximante    ʋ ɹ ɻ j ɰ andri Laterale  ɺ ɫ
Vibrante ʙ r ɽr ʀ

lab. Approximante

ʍ w ɥ
Flap/Tap ѵ ɾ ɽ co-artikulierti Frikativ  ɕ ʑ ɧ
lat. Frikativ ɬ ɮ
lat. Approximante l ɭ ʎ ʟ
Bi de Spalte wo grau sin, goot mer devo uss, dass si nit artikuliert werde chönne; wysi Spalte, ùn Zeiche, wo nit verlinkt sin, hen kei offiziels IPA-Zeiche un/oder sin uss keinere Sprooch bekannt.