Chur

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Hops zue: Navigation, Suech
Chur
Wappe vo Chur
Basisdate
Staat: Schwiiz
Kanton: Graubünde (GR)
Bezirk: Plessurw
Kreis: Chur
BFS-Nr.: 3901i1f3f4
Poschtleitzahl: 7000–7007
UN/LOCODE: CH CHR
Koordinate: 759742 / 19089546.8500019.533331593Koordinaten: 46° 51′ 0″ N, 9° 32′ 0″ O; CH1903: 759742 / 190895
Höchi: 593 m ü. M.
Flächi: 28,09 km²
Iiwohner: i34'087 (31. Dezämber 2012)[1]
Stadtpräsident: Christian Boner (BDP)
Website: www.chur.ch
Karte
Mapraggsee Heidsee Urdensee Grünsee (Arosa) Davosersee Obersee (Arosa) Untersee (Arosa) Stausee Arosa Kanton St. Gallen Albula (Bezirk) Hinterrhein (Bezirk) Imboden (Bezirk) Albula (Bezirk) Landquart (Bezirk) Prättigau/Davos (Bezirk) Chur Churwalden Tschiertschen-Praden Arosa Calfreisen Castiel Langwies Lüen Maladers Molinis Peist St. Peter-PagigKarte von Chur
Iber des Bild
ww

Khûr (amtlich Chur, rät. Cuera?/i (Surselvisch), Coira (Surmeirisch), Cuira?/i (Oberengadinisch), Cuoira?/i (Unterengadinisch), ital. Coira) isch a Schtatt in dar Schwizz. Khûr isch d Hauptschtatt vom Khantôn Graubünda.

Khûr het mee als 34'000 Iiwonar (2012). Ggreedati Schprôcha sind vor allem Alemannisch, Italienisch und Românisch.

Gschicht[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Khûr isch dia eltischt Schtatt vur Schwizz. Die eerschta Füürschtella sölland vu 11'000 vor Christus sii. D Röömar sind im Jôr 15 v. Chr. iimarschiart und hend a paar Hüüsar und a Rössarwäggslschtell für d Splüügaschtrôss bbaut. Schpöötischtans sit am Jôr 451 hets z Khur an Bischof. Im Mittalaltar hets immar öppa 1'200 Seela innerhalb vu da Schtattmuura ghaa. Erscht ab 1858 mit am Isabaanbau Roorschach-Khur isch d Schtatt rasant gwaggsa. Dua isch au dia aalt Schtattmuura abgrupft khoo. Vu 1970 bis öppa 1990 hät Khûr immer öppa 33'000 Iiwooner ghaa. Nohana het's denn a Huufa Zuazüüg ggee. Endi 2006 sind's mee als 35'000 und Endi 2011 über 36'000 Iiwooner gsii.

Geografii[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Khûr liit grad döt im Khûrer Rhiital, wo dr Rhii vum Oberland här a Khnigg noch Norda macht. D'Schtatt isch uffam Schuttkheegl vur Plessur bbaut. Dia flüüsst vu Arosa här ds Schamfigg aaba tiräggt dur Khûr in da Rhii. Dia höggschta Bärga zringumm sind im Nordweschta dr Calanda, im Oschta dr Montalin und im Süüda dr Dreibündaschtai. D'Nochbergmainda sind im Nordweschta Haldaschtai, im Weschta Feldschpärg, im Südweschta Domat/Ems, im Süüda Malix und Khurwaalda, im Oschta Malooders und im Norda Trümmis.

Würtschaft[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Z'Khûr het's a paar Induschtriibetriib, Bangga, Versihariga und a Huufa Khliigwärb. Puurabetriib het's fasch khaini mee, und au Räbbärga sind nu no wenig.

Galerii[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Persönlichkaita[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Luag no[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Weblink[ändere | Quälltäxt bearbeite]

 Allmänd (Commons): Chur – Sammlig vo witere Multimediadateie

Fuessnota[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  1. Statistik Schweiz – STAT-TAB: Ständige und Nichtständige Wohnbevölkerung nach Region, Geschlecht, Nationalität und Alter (Ständige Wohnbevölkerung)