Aarau
| Aarau | |
|---|---|
| Basisdate | |
| Staat: | Schwiiz |
| Kanton: | Aargau (AG) |
| Bezirk: | Aarau |
| BFS-Nr.: | 4001 |
| Poschtleitzahl: | 5000 |
| UN/LOCODE: | CH AAR |
| Koordinate: | 645779 / 24946847.3944438.045001381Koordinate: 47° 23′ 40″ N, 8° 2′ 42″ O; CH1903: 645779 / 249468 |
| Höchi: | 381 m ü. M. |
| Flächi: | 12.34 km² |
| Iiwohner: | 20'043 (31. Dezämber 2011)[1] |
| Stadtpräsident: | Marcel Guignard (FDP) |
| Website: | www.aarau.ch |
|
Altstadt vo Weschte |
|
| Karte | |
| Dialäkt: Aargauerdüütsch |
Aarau esch d Hauptschtadt vom Kanton Aargau.
Inhaltsverzeichnis |
Gschecht [ändere]
Wäret de Helvetik esch Aarau för es paar Mönet d Hauptschtadt vo de Schwiiz gsi, de Tetel het si aber leider bald weder verlore. D Schtadt liit ofemene Fels ade Aare, südlech vom Jura. D Altschtadt esch sehr schön. Vor allem d Gebel send berüemt, veli send konschtvoll bemolt. Em Schtadtbeld schtäche vor allem d Schtadtchele, de Torm Rohre (Rothus), de Obertorm ond leider au s AEW Hochhus is Aug. Es betzeli osserhalb vode Altschtadt liit s Schlössli. Es esch öppe om 1200 pout woorde ond esch för d Bewachig vode Aarebrogg gsii. Dor d Altschtadt flüüsst de Schtadtbach. Früener het er d Energii för Möline, Saagine ond anders Gwärb gleferet. Er esch aber scho sed Jorzäänte zueteckt. Vo de Bachschtroossmöndig aa bachufwärts esch er aber no offe. 1367 esch z Aarau e Gloggegüüsserei pout woorde, wos höt no get. Si heisst höt H. Rüetschi AG ond güüsst als einzigi e de Schwiiz no Cheleglogge. Vo 1904 bes 1981 het Aarau au e Glüeberefabrek ghaa.
Feschtbrüüch z Aarau [ändere]
Di zwöi wechtigschte Fescht z Aarau send de Mäjezoog ond de Bachfeschet. Mäjezoog heissts wäge de Bluemeschtrüss (Mäje) wo d Chend am Omzoog träged. Eimool em Joor het ame de Schtadtbach potzt wäärde müesse. Vorhär het me ne leergfeschet ond Füürli lo abeschwömme. Dezu het me gsonge:
Füürio, de Bach brönnt! D Soorer händ ne aazöndt. D Aarauer händ ne glösche. D Chüttiger, d Chüttiger riite of de Frösche!
Schuele [ändere]
Aarau het alli Schuele vo der Primaarschuel öber Sekondaarschuel ond Bezerksschuel bes zo de Gümnaasie. Es het en alti ond e nöji Kanti (Kantoonsschuel). Wiiter gets de o.a. au no es KV, en Bruefsschuel ond zwöi Ableger vo de FHNW (Pädagogik sowie Konscht ond Gschtaltig).
Berüemti Lüüt vo Aarau [ändere]
- Maximilian Oskar Bircher-Benner, de Erfender vom Birchermüesli
