Kanton Basel-Stadt

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Hops zue: Navigation, Suech
Wappe vor Schwiiz
Kanton Basel-Stadt
Wappe vum Kanton Basel-Stadt

Basisdate
Staat: Schwiiz
Abchürzig: BS
Amtssproche: Dütsch
Hauptort: Basel
Flächi: 37 km²
(Rang 26)
Iwohner: 194'090[1] (31. März 2013)
(Rang 15)
Bevölkerigsdichti: 5246 Iw./km²
(Rang 1)
Bitritt zuem Bund: 1501
Websyte: www.BS.ch
Lag
Lag vum Kanton Basel-Stadt in dr Schwyz
Charte
Charte vum Kanton Basel-Stadt
Gmeinde
Gmeinde im Kanton Basel-Stadt

Dr Kanton Basel-Stadt isch e Kanton in dr Nordwestschwiiz. Er hät im Schtänderoot numme ei Schtimm und wird – au wenn de Begriff sit de Bundesverfassig vo 1999 nüm offiziell isch – us däm Grund au als Halbkanton bezeichnet.

Geographii[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Vo dr Flächi här, isch es dr kleinsti Kanton (37 km²), und er gränzt diräkt an Düütschland und Frankriich. Är bestoht us de drei Gmeinde Basel, Rieche und Bettige. Die drei Gmeinde wärde nid in Bezirk ufteilt, will si alli nur ei Stadt umfasse, usser Bettige, wo in zwei Ortschafte ufteilt wird: Bettige Dorf und St. Chrischona. S Fischerdorf Kleihünige wird zur Stadt Basel derzue zelt.

Basel-Stadt wird vom Rhyy durflosse. Usserdäm befindet sich s Rhyykney in dr Stadt Basel, wo dr Birsig in Rhyy fliesst und dr Rhyy e Knick macht.

Bale-p1020623.jpg

Politik[ändere | Quälltäxt bearbeite]

S Basler Parlamänt nennt sich Grosse Root, het e vierjöhrigi Amtsperiode und het sit 2009 100 Mitgliider. Die siibechöpfigi Exekutive nennt sich Regierigsroot und iiri Mitgliider wärde alli vier Joor diräkt vom Volk gweelt. D Judikative bestoot us em Appelationsgricht, wo au as kantonals Verwaltigsgricht und Verfassigsgricht fungiert und im frei gwählte Statthalter unterstoht. Im Appellationsgricht undergordnet si s Zivilgricht, s Stroofgricht, s Jugendstroofgricht und s Sozialversicherigsgricht.

Bsunderheite sin im Kanton Basel-Stadt die linksgrichtete Wahle. Langi Zit het me vom rote Basel gredet, will in Basel dr höchsti Aateil vo linke Wähler sin. Im Joor 2000 isch Basel s erste Mol ufe gsamtschwizerische Durchschnitt vo linke Wähler gsunke. In de Joor druf isch ihre Aadeil aber widr gstiige. Basel-Stadt isch usserdäm eine vo de wenige Kantön, wo «Jo» gstumme het bi de Abstimmige übr die erliichtereti Iibürgerig vo Usländer in dr zweite Generation und übr die automatischi Iibürgerig vo Usländer in dr dritte Generation.

Vo de Parteie isch d SP am sterkste. Die Grüene und die Alternative hän e Bündnis in Basel und nenne sich BastA!, was für «Basels starke Alternative» stoht.

In dr Stadt Rieche sin die Rächte e Bitz stärker als in dr Stadt sälber. Das lot sich evtl. drmit erkläre, dass d Basler SVP Parteipresidäntin, d Angelika Zanolari, vo dört isch. D Zanolari isch bekannt für ihri umstrittene Üsserige wie z. B. «Einen Taliban als Regierungsrat?», wo si gsait het, wo s ums Usländerstimmrächt gange isch. Uffällig an der SVP isch usserdäm, dass fast alli ihri Initiative e Zuesatz wie z. B. «Unserer Schweiz zuliebe» oder «Unseren Kindern zuliebe» enthalte.

Verkehr[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Basel-Stadt het e sehr gueti Infrastruktur.

D Basler Verkehrsbetriebe (BVB) durzieht mit dr 8 Tram-Linie und dr 12 Buslinie dr ganzi Kanton. Usserdäm faare au d Tramlinie 10, 11 und 17 und d Buslinie 37 vo dr BLT (Basel-Land Transport) dur d Stadt Basel.

Z Basel hets drey internationali Bahnhöf. Basel SBB, Basel SNCF (dr französischi Teil vom Basel SBB) und dr Badisch Bahnhof und drei Lokalbahnhöf (St. Jakob, St. Johann, Rieche).

D Rhyyschifffaart isch fyr d Stadt Basel friener sehr wichtig gsi, verliirt jetzt aber langsam an Bedütig.

Basel-Stadt het au e Flughaafe. Är ligt aigentlig uf französischem Terrain, isch aber e trinationale Flughafe und heisst Flughafen Basel Mulhouse Freiburg. Me sait em au EuroAirport.

Charte vom Kanton Basel-Stadt 1836

Gschicht[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Lueg au Gschicht vo Basel und Kanton Basel

Dr Kanton Basel het sich nacheme kurze Birgergrieg im Joor 1833 dailt ine Kanton Basel-Stadt, wo us de Gmainde Basel, Rieche, Bettige und Glaihünige bestande het, und ine Kanton Basel-Landschaft, wo alli Gmainde linggs vom Rhii drzuegheere. E Problem midäm isch, ass viili Lüt usem Baselbiet imr no z Basel ins Spital göhn und au anderi Dienstlaischtige usnutze, aber nid derde läbe und Stüüre zaale, und das machtem Kanton Basel-Stadt starki finanzielli Schwiirigkaite. Drzue chunnt, ass vili vo de besrgstellte Basler ufs Land ziglet si und so d Stadt wiiteri Iinahme verlore het. Sit d Baselbieter Bürger sich 1969 gegen e Wiidervereinigung vo de beide Halbkantön entschlosse händ, schaffe d Regiirige z Basel und z Liestel aber me und me zämme, zum di finanzielle Laschte besr z verdaile, wie me s zem Bispil mit dr paritetische Verwaltig vo dr Universität Basel gmacht het.

Biecher[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Basel in Kürze (erhältlich im Basler Stadtlaade).

Ainzelnoowiis[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  1. Bevölkerungsbilanz nach Geschlecht, Heimat und Gemeinde im März 2013 (XLS; 87 kB), Statistisches Amt Basel-Stadt

Weblink[ändere | Quälltäxt bearbeite]

 Allmänd (Commons): Kanton Basel-Stadt – Sammlig vo witere Multimediadateie