Altdorf UR

Wappe

Basisdate
Kanton:	Uri
Bezirk:	(Im Kanton Uri gits kei Bezirk)
BFS-Nr.:	1201
PLZ:	6460
Koordinate:	46° 52' n. Br. 8° 38' ö. L.
Höchi:	458 m ü. M.
Flächi:	10.23 km²
Iwohner:	8.861 (31. Dezämber 2010) [1]
Website:	www.altdorf.ch
Karte
f w w w w

Technische Yschränkung:
Dr koräkt Titel wär: »Altdorf«

Altdorf (UR) isch ä politischi Gmeind und dr Haiptort vom Kanton Üri. D Gmeind het 8'577 Ywohner (2007) und isch drum kei Schtadt. D Flächi vo Altdorf betreid 1023 ha. Z Altdorf gits ca. 530 Betriib, wo 5300 Arbetsplätz abiäted. Dr greescht Teil vo dä Arbetsplätz (54%) ligged im Diänschtleischtigsbereich.

[ändere] Laag

Dr Ortschärn vo Altdorf ligt auf 458 m ü. M. i dr Ryyssäbeni, ä chli oberhalb vom Delta wo d Ryyss i Ürnersee fliässt.

[ändere] Gschicht und Sehenswürdigkeitä

Erschti Zigniss vonerä Sidlig gits vo ca. 400 v.Chr. Um 700 n.Chr. isch Altdorf vo dä Alemannä besidlet wordä. Um 1799 i der Helvetik isch d Gmeind vu dä Franzosä bsetzt wordä. Zu derä Zit het ai einä vo dä dri Dorfbränd stattgfundä. Diä Bränd sind im Wappä dur diä dri rotä Streiffä dargstellt.

Lüt em Stuck vom Friedrich Schiller isch Altdorf dr Schaiplatz vom Epfelschuss vum Wilhälm Täll. Nachdem der sich gweigered het, am Gessler si Huät uf dr Stangä z griässä, isch är vom Gessler zwungä wordä, ä Epfel vum Chopf vu sim Sohn z schiässä. Das sell uf em Altdorfer Märchtplatz passiärt si, wo drum 1895 am Fuäss vomenä altä Turm ds Tälldänkmal, ä Bronzestatuä vom Zürcher Richard Kissling, wo dr Täll und si Sohn zeigt, errichtet wordä isch. 1899 isch im Ort äs Theater, ds Tällschpilhüüs, eröffnet wordä mit em damaligä Zwäck, am Friedrich Schiller sis Schauschpiil Wilhelm Tell üfzfiärä.

1899 isch d Chlaisäpassschtrass eröffnet wordä, wo vu Altdorf üs dur ds Schächätal und uberä Chlaisäpass (1948 m) nach Linthal GL im Kanton Glarus fiärt.

Ds Dorfbild vo Altdorf isch dur prächtigi Herrehüüser und vo heiekehrtä Söldnerfiärer errichtetä Palazzi prägt.

2 km vo Altdorf entfärnt isch a dr Chlaisäpassschtrass ds Dorf Bürglä, wo dr Täll geborä wordä sig. Är sig ai det gschtorbä, won är im Fluss Schächä ds Läbä vomenä Chind gretted het.

Am linggä Ryyssufer, grad gägänüber vo Altodrf, lit Ättighüüsä. Dert findt mä es zerstörts Schloss, wo einisch eim vo dä Gründer vo der Schwizer Eidgenossäschaft ghört het. Hüt isch es d'Heimet vum kantonalä Antiquitätämuseum.

Oberhalb vom Ort staht ds ältischtä Kapuzinerchloschter vo dr Alpänordsiitä üs em Jahr 1581. Das Chloschter isch ai ds erschtä Kapuzinerchloschter, wo nördlich vo dä Alpä büüwt wordä isch.

[ändere] Kultur

Am 1. Auguscht findet ds Altdorf jedes Jahr äs richtigs Volksfäscht mit Märcht und jeder Mängi Unterhaltig statt. Altdorf isch der Üsträgigsort vom internationalä Musikfestival Alpentöne. Bi dä Yheimischä isch d Fasnacht mit der traditionellä Chatzämüüsig diä beliäbtischti Jahreszyt.