Appenzell (Dorf)

Technische Yschränkung:
Dr koräkt Titel wär: »Appezöll (Dorf)«

Wappe

Basisdate
Kanton:	Appezöll Innerroode
Bezirk:	Appenzell, Schwende und Rüte
BFS-Nr.:
PLZ:	9050
Koordinate:	47.330828 n. Br. 9.408615 ö. L.
Höchi:	780 m ü. M.
Flächi:
Iwohner:	5.751 31. Dezember 2006
Website:	www.appenzell.org
Karte
w w w w

S Dorf Appezäll, amtlig Appenzell isch dr Hauptort vom Kanton Appezäll Innerrhode in dr Schwiiz.

[ändere] Geografii

D Bezirk (politischi Gmeinde) Appezäll, Schwende und Rüte deile sich s Dorf, wobii dr grösst Deil vom Dorf zum Bezirk Appezäll ghört. S Dorf lit uf ere Höchi vo 780 m ü.M. am Fuess vom Alpsteimassiv und werd vo de Settere dorflosse.

[ändere] Regionalpolitische Sonderstatus

Wil sich verschiidnigi Bezirk s Dorf ufdeile, isch scho im 16. Johrhundert für Ufgoobe, wo die ganzi Gmeind beträffe wie Baubolizei, Füürwehr oder Wasser- und Energiiversorgig, eigens e Spezialgmeind gründet worde, d Füürschaugmeind, wo s ganze Dorf Appezäll mit siine Ussequartier umfasst.

[ändere] Dr Name

1071 isch s Dorf under em Name Abbacella erwähnt worde, 1223 as Abbatiscella, was Abts Zelle (Parzälle vom Abt) bedütet.

[ändere] Seheswördigkeite

I de Gasse vom Dorf Appezöll häts en Huufe schöni alti Hüüser, wo zum Teil Moolereie oder Verzierige a de Fassade händ. En gschichtsträchtige Ort isch de Landsgmäändsplatz mit em Landsgmäändsbronne ond de Lende. Uf em Fridhof stood uf jedem Grab e Holzchrüütz mit ere Schleife dra. Wiiteri Gebäu, wo sichs lohnt zum verbii luege sind folgendi:

d Pfarrcherche Sankt Maurizius (Bau- und Gstaltigsfaasene vom 16. bis 18. Johrhondert)
s Kapuzinnerchloster Mariä Liechtmäss mit de Chlostercherche us em 17. Johrhondert
s Kapuzinnerinnechloster Maria der Engel
s Schloss, e Patrizierhuus us em 16. Johrhondert
s Rodhuus, en spootgotische Bau
d Landeskanzlei (20. Johrhondert)

Vill vo däne Baute send uf de Liste vo de Kulturgüeter vo nationaler Bedüütig.

[ändere] Wertschaft

S Dorf Appezöll häd en Huufe chlinneri ond grösseri Läde, wo Artikel för dä täglich Bedarf, aber ou vil Sache för d Turiste zom Verchauf aabüütid. Onder anderem natürli d Appezöller Spezialitäte, wie de Appezöller Chääs, de Appezöller Biberflade, d Appezöller Südworst, de Appezöller Pantli usw.

Rond oms Dorf häd sech ou verschidnigs Chliigwerb aagsidled. Zu de bekanntere Firmene ghörd d Firme Ebneter & Co., wo näbed em Appezöller Alpebetter no anderi Schnäps destiliert. E wiiteri Firme isch d Brauerei Locher AG, wo s Appezöller Bier ond de Säntis Malt, en Wisky herstöllt.