Kanton Neuenburg

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Hops zue: Navigation, Suech
Republik und Kanton Neuenburg
République et Canton de Neuchâtel
Wappe vum Republik und Kanton NeuenburgRépublique et Canton de Neuchâtel

Basisdate
Staat: Schwiiz
Abchürzig: NE
Amtssproche: Französisch
Hauptort: Neuenburg
Gröschter Ort: La Chaux-de-Fonds
Flächi: 803 km²
(Rang 15)
Iwohner: 173'009[1] (31. Dezämber 2011)
(Rang 16)
Bevölkerigsdichti: 216 Iw./km²
(Rang 14)
Bitritt zue dr
Eidgnosseschaft:
1815
Websyte: www.NE.ch
Lag
Lag vum Kanton in dr Schwyz
Charte
Charte Republik und Kanton NeuenburgRépublique et Canton de Neuchâtel

Dr Kanton Nöieburg wo uf franz Neuchâtel heisst (die Yheimische säge eifach nume Nösch zunim) isch eine vo de chlynere Kantön vo dr Schwyz. Nöieburg isch ä wälsche Kanton u lit im Jura.

Lüt[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Es wone nume grad 166'642 Lüt im Kanton u dervo sy e guete füftu Usländer. Wiu d’Nöieburger tschegget hej wi wichtig di Lüt für d’Uhrenindustrie sy, hei si ne o chli sorg und hej ne aus erschte Kanton vor Schwyz ds Stimmrächt gäh.

Normalerwis schnuret me hie Französisch, aber es het o angeri: fasch e zähtu redt Schwyzerdütsch oder Dütsch aus Mueterschprach, ä angere Zähtu redt Portugiesisch, Schpanisch, Arabisch oder eini vo de Slawische Sprache. Uf de Höger obe, gäge Bärner Jura zue, schnuret me mängisch e chli nes Dürenang, wiu dert grad dr Röschtigrabe düregeit.

I d’Chile gö nümm so viu: fasch d’Heufti vo de Lüt seit, si heigi ke Konfession. Vo dä angere si di meischte reformiert oder katolisch. Di jüdische u di islamische Gmeinde si aber o rächt aktiv u äs gyt sogar ä Synagoge nu ne Moschee.

Gschicht[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Dr Kanton Nöieburg isch e Rebublik u ghört ersch sit 1848 richtig zur Schwyz, wo d Lüt vo Schodfoh sy uf Valanschäng ache gloffe, dört hej dä Pröisse ihri Kanone gschtole u mit dene ds Schloss ds Nöieburg unge hei bsetzt. De hei di Pröisse müesse ihres Köferli packe u heigah.

Geografy[ändere | Quälltäxt bearbeite]

D Schadt Nöieburg wo grad ono d'houptschadt vom Kanton isch, lit unge-n-am Nöieburgersee. Schodfoh isch echli gröser aus Nösch u lit ufem Hoger obe, gäge die Französischi Gränze zue. Drzwüsche lit no ds Val-de-Ruz u gäg lings übere heimer no ds Valtraver, das isch dert, wo die Grüeni Fee härchunnt. Im Nöieburger Jura isches geng ä chly chaut we d’Bise geit, aber drfür het me nume säute Näbu we die dunger ir Suppe hocke. Äs het viu Waud u wos ke Waud het, hets meischtens Chüe. Im Ungerland unge mache si Wy (vorwiegend Wysswy, aber au Rosé, dä nennt me Œil de Perdrix, und ganz wenig Rotwy).

Referänze[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  1. ÉTAT DE NEUCHÂTEL — Recensement cantonal de la population au 31 décembre 2011 (PDF; juin 2012). Département de l’économie — Service de statistique.

Weblinks[ändere | Quälltäxt bearbeite]

 Allmänd (Commons): Kanton Nöieburg – Sammlig vo witere Multimediadateie