Les Ponts-de-Martel

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Zur Navigation springen Zur Suche springen
Les Ponts-de-Martel
Wappe vo Les Ponts-de-Martel
Basisdate
Staat: Schwiiz
Kanton: Nöieburg (NE)
Bezirk: (Dr Kanton Nöieburg kännt sit 2018 kä Bezirk me.)
BFS-Nr.: 6437i1f3f4
Poschtleitzahl: 2316
Koordinate: 546359 / 20568147.0000066.7333411009Koordinaten: 47° 0′ 0″ N, 6° 44′ 0″ O; CH1903: 546359 / 205681
Höchi: 1'009 m ü. M.
Flächi: 18.23 km²
Iiwohner: 1275 (31. Dezämber 2017)[1]
Website: lesponts-de-martel.ch
Les Ponts-de-Martel

Les Ponts-de-Martel

Charte
NöieburgerseeBielerseeMurteseeFrankriichKanton BärnKanton BärnKanton BärnKanton FriburgKanton FriburgKanton JuraKanton WaadtKanton WaadtKanton WaadtBoudryLa BrévineBrot-PlambozLe Cerneux-PéquignotLa Chaux-de-FondsLa Chaux-du-MilieuCorcelles-CormondrècheCornauxCortaillodLa Côte-aux-FéesCressier NEEngesLa Grande BérocheHauterive NELe LanderonLignières NELe LocleLes BrenetsMilvignesNeuenburg NEPeseux NELes PlanchettesLes Ponts-de-MartelRochefort NELa SagneSaint-Blaise NELa Tène NEValanginVal-de-Ruz NEVal-de-Travers NELes VerrièresCharte vo Les Ponts-de-Martel
Iber des Bild
w

Les Ponts-de-Martel (frankoprovenzalisch [ɛ pɔ̃]-[a mwaˈte]) isch e Dorf und e bolitischi Gmai vom Kanton Nöueburg.

Geografi[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Les Ponts-de-Martel lyt im Jura uf dr Nordsyte vum Vallée de la Sagne et des Ponts. Zue Les Ponts-de-Martel ghere näb em glychnamige Dorf d Wyler Martel-Dernier (1'016 m ü. M.), Le Voisinage (1'001 m ü. M.) un Petit Martel (1'008 m ü. M.). Dr Bann umfasst 59 Prozänt landwirtschaftligi Flechi, 31 Prozänt Wald, 6 Prozänt Sidligsflechi un öppe 4 Prozänt sunschtigi Flechi. D Nochbergmaine vu Les Ponts-de-Martel sin Le Locle, La Chaux-du-Milieu, La Brévine, Val-de-Travers, Brot-Plamboz un La Sagne.

S Wort “Martel” chunt vom latynische maretillus, wo «Sumpf» oder «Ried» bedüütet. Es beziet sech uf die grossi Turbelandschaft öschtlech vom Dorf.

Im Süde vom Gmeindbann isch no e grosse Deil vom alte Riet erhalte, es isch s Naturschutzpiet Bois des Lattes; das isch eis vo de schönschte Hochmoor vo der Schwiiz. 1998 isch bim Dorf zue en Wääg ufgstellt worde zum s Rietgebiet Marais Rouges go aluege.

Bim Dorf versikeret der Fluss Grand Bied im Turbebode und undedra im vercharschtete Chalchfelse.

Gschicht[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Les Ponts-de-Martel isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1360 as Martel. Bis anne 1920 isch au no dr Wyler Le Joratel Dail vu dr Gmai gsii, wu hite zue Brot-Plamboz ghert.

1655 isch s Dorf Brot-Dessus zu der Pfarrei vo Martel cho.

Syt 1648 isch Nöueburg Firschtetum un ab 1707 dur Personalunion mit em Chenigrych Preuße verbunde gsii. Anne 1806 isch s Biet an Frankrych unter em Napoleon I. abdrätte wore. Im Zug vum Wiener Kongress isch s anne 1815 an d Schwyz chuu, doderby sin d Chenig vu Preuße aber bis zum Nöueburgerhandel 1857 au Firschte vu Nöueburg blibe.

Bis Endi 2017 hät Rochefort zum Bezirk Le Locle gheert.

Bevelkerig[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Quälle: Bundesamt für Statistik 2005[2]

Bevelkerigsentwicklig
Johr 1850 1860 1870 1880 1888 1900 1910 1920 1930
Yywohner 1687 2103 2189 2133 1979 1957 1833 1850 1568
Johr 1941 1950 1960 1970 1980 1990 2000 2010 2015
Yywohner 1500 1508 1429 1327 1183 1192 1297 1263 1279

Dr Uusländeraadail isch 2010 bi 8,8 Prozänt gläge.

Religion[ändere | Quälltäxt bearbeite]

48,1 Prozänt vo dr Yywooner sin evangelisch-reformiert, 24 Prozänt sin römisch-katholisch (Stand 2000).

Bolitik[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Bi dr Nationalrootswahle 2011 het s des Ergebnis gee: BDP 1,4 Prozänt, CVP 1,5 Prozänt, FDP 30,7 Prozänt, Grüeni 11,0 Prozänt, PdA 1,0 Prozänt, SP 23,5 Prozänt, SVP 24,5 Prozänt.

Wirtschaft[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Les Ponts-de-Martel isch s regionale Zäntrum vom Taal, wo’s näbe der tradizionelle Landwirtschaft au chly Induschtry git.

Uf Les Ponts-de-Martel goot en Ysebaan vo La Chaux-de-Fonds uus.

S breite Jurataal isch bim Dorf ganz flach. Wil der Chalchfelse im Undergrund so porös isch, versickeret s Wasser vo de Bärgbech. So isch sid der Yschzyt e grossi Ried- und Turbelandschaft entstande; früener het me do im grosse Styl Turbe gstoche. Die Tourbière isch hüt es bedüttends Naturschutzpiet vom Jura und e Landschaft, wo s sech loont se go azluege; si ghört deils der Pro Natura.[3]

Sproch un Dialäkt[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Bi dr Volkszellig 2000 hän vu dr 1297 Yywohner 91,7 Prozänt Franzesisch as Hauptsproch aagee, 2,9 Prozänt Dytsch, 1,7 Prozänt Italienisch un 3,6 Prozänt anderi Sproche.

Dr alt frankoprovenzalisch Patois isch wahrschyns Ändi 19./Aafangs 20. Jh. uusgstorbe. Ergebnis us dr Volkszellige vu 1990 un 2000, wu zum Dail Lyt Patois as Sproch aagchryzlet hän, gälte in dr Sprochwisseschaft as Artefakt un hän ihre Ursprung ender in statistische Fähler oder ass d Lyt unter „Patois“ ihr Regionalfranzesisch verstehn.[4][5]

Bilder[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Literatur[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Weblink[ändere | Quälltäxt bearbeite]

 Commons: Les Ponts-de-Martel – Sammlig vo Multimediadateie

Fueßnote[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  1. Ständige und nichtständige Wohnbevölkerung nach Jahr, Kanton, Bezirk, Gemeinde, Bevölkerungstyp und Geschlecht (Ständige Wohnbevölkerung). In: bfs.admin.ch. Bundesamt für Statistik (BFS), 2018-08-31. Abgrüeft am 2018-09-30.
  2. Bundesamt für Statistik: Eidgenössische Volkszählung 2000: Bevölkerungsentwicklung der Gemeinden 1850–2000. Bern 2005 (Online uf bfs.admin.ch, Date im Aahang)
  3. Naturschutzgebiet Tourbières des Ponts-de-Martel (NE) uf pronatura.ch
  4. Andres Kristol: Que reste-t-il des dialectes gallo-romans de Suisse romande?. In: Jean-Michel Eloy (Hg.).: Evaluer la vitalité. Variétés d’oïl et autres langues. Université de Picardie / Centre d’Etudes Picardes, Amiens 1998, S. 101–114
  5. Pierre Knecht: Die französischsprachige Schweiz. In: Hans Bickel, Robert Schläpfer (Hg.): Die viersprachige Schweiz. Sauerländer, Aarau/Frankfurt/Salzburg 2000, S. 139–176