Les Planchettes

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Zur Navigation springen Zur Suche springen
Les Planchettes
Wappe vo Les Planchettes
Basisdate
Staat: Schwiiz
Kanton: Nöieburg (NE)
Bezirk: (Dr Kanton Nöieburg kännt sit 2018 kä Bezirk me.)
BFS-Nr.: 6422i1f3f4
Poschtleitzahl: 2325
Koordinate: 549314 / 21769947.1083366.7708471063Koordinate 47° 6′ 30″ N, 6° 46′ 15″ O; CH1903: 549314 / 217699
Höchi: 1'063 m ü. M.
Flächi: 11.73 km²
Iiwohner: 205 (31. Dezämber 2017)[1]
Website: www.les-planchettes.ch
Le Doubs nerdli vu Les Planchettes

Le Doubs nerdli vu Les Planchettes

Charte
NöieburgerseeBielerseeMurteseeFrankriichKanton BärnKanton BärnKanton BärnKanton FriburgKanton FriburgKanton JuraKanton WaadtKanton WaadtKanton WaadtBoudryLa BrévineBrot-PlambozLe Cerneux-PéquignotLa Chaux-de-FondsLa Chaux-du-MilieuCorcelles-CormondrècheCornauxCortaillodLa Côte-aux-FéesCressier NEEngesLa Grande BérocheHauterive NELe LanderonLignières NELe LocleLes BrenetsMilvignesNeuenburg NEPeseux NELes PlanchettesLes Ponts-de-MartelRochefort NELa SagneSaint-Blaise NELa Tène NEValanginVal-de-Ruz NEVal-de-Travers NELes VerrièresCharte vo Les Planchettes
Iber des Bild
w

Les Planchettes (uf frankoprovenzalisch: [lɛ ˈpiɛ̃tʃtɛ]) isch e Dorf und e bolitischi Gmai vom Kanton Nöueburg.

Geografi[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Les Planchettes isch e Gmai im Jura. Ires Piet goht vum Doubs bis zum Nordhang vu Pouillerel. Der Doubs isch dört sid 1953 mit der Muur vo Châtelot zum See Lac de Moron ufgstaut.

Zue Les Planchettes ghert au no dr Wyler Le Dazenet (920 m ü. M.). Dr Gmeindbann umfasst 38 Prozänt landwirtschaftligi Flechi, 58 Prozänt Wald un 4 Prozänt Sidligsflechi.

D Nochbergmaine vu Les Planchettes sin Les Brenets, Le Locle un La Chaux-de-Fonds im Kanton Nöueburg un Villers-le-Lac un Grand’Combe-des-Bois z Frankrych. Im Doubs isch d Landesgränze vo der Schwiiz zu Frankrych.

Gschicht[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Les Planchettes isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1455 as Les Planchotes.

Syt 1648 isch Nöueburg Firschtetum un ab 1707 dur Personalunion mit em Chenigrych Preuße verbunde gsii. Anne 1806 isch s Biet an Frankrych unter em Napoleon I. abdrätte wore. Im Zug vum Wiener Kongress isch s anne 1815 an d Schwyz chuu, doderby sin d Chenig vu Preuße aber bis zum Nöueburgerhandel 1857 au Firschte vu Nöueburg blibe.

S Datum 1812, wo uf s Gmeindwappe gschribe isch, erinneret dra, ass i dämm Joor d Gmeind us de Dörfer Le Grand-Quartier un Le Dazenet i dr alte Pfarrei gründet worden isch. Vorhäär sin das Deil vo anderne Gmeinde gsii.[2]

Bevelkerig[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Quälle: Bundesamt für Statistik 2005[3]

Johr 1850 1860 1870 1880 1888 1900 1910 1920
Yywohner 430 532 535 509 520 495 365 303
Johr 1930 1941 1950 1960 1970 1980 1990 2000
Yywohner 272 232 313 230 187 218 213 225

Dr Uusländeraadail isch 2010 bi 10,7 Prozänt gläge.

Religion[ändere | Quälltäxt bearbeite]

51,5 Prozänt vo dr Yywooner sin evangelisch-reformiert, 21,2 Prozänt sin römisch-katholisch (Stand 2000).

Bolitik[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Bi dr Nationalrootswahle 2011 het s des Ergebnis gee: BDP 1,1 Prozänt, CVP 4,5 Prozänt, FDP 35,1 Prozänt, Grüeni 9,3 Prozänt, PdA 0,6 Prozänt, SP 20,5 Prozänt, SVP 21,9 Prozänt.

Wirtschaft[ändere | Quälltäxt bearbeite]

S Dorf Les Planchettes het vor allem Landwirtschaft; uf der Jurahöchi isch das bsunders d Veezucht.

Am Doubs unde het’s es Wasserchraftwärch. D Staumuur vo Châtelot tuet s Wasser vom Fluss im See Lac de Moron staue und s Wasser goot dur e Rööre im Bärg vier Kilometer wyter abe zum Maschinehuus Centrale du Torret unden am stotzige Port vom Doubs. Das Chraftwärch ghört de Forces motrices du Châtelot. Vo der Strooss bi Les Planchettes chunt me mit ere stotzige Standseilbahn zu däm Wärch 380 Meter undedra im Tobel; das isch aber nume für d Lüüt vom Chraftwärch möglech, d Bahn isch nid öfentlech.[4]

Em Doubs no goot i der ängge Schlucht an ydrükleche Wanderwääg.

Sproch un Dialäkt[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Bi dr Volkszellig 2000 hän vu dr 225 Yywohner 91,9 Prozänt Franzesisch as Hauptsproch aagee, 1,8 Prozänt Dytsch, 2,4 Prozänt Italienisch un 3,7 Prozänt anderi Sproche.

Dr alt frankoprovenzalisch Patois isch wahrschyns Ändi 19./Aafangs 20. Jh. uusgstorbe. Ergebnis us dr Volkszellige vu 1990 un 2000, wu zum Dail Lyt Patois as Sproch aagchryzlet hän, gälte in dr Sprochwisseschaft as Artefakt un hän ihre Ursprung ender in statistische Fähler oder ass d Lyt unter „Patois“ ihr Regionalfranzesisch verstehn[5][6]

Literatur[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Weblink[ändere | Quälltäxt bearbeite]

 Commons: Les Planchettes – Sammlig vo Multimediadateie

Fueßnote[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  1. Ständige und nichtständige Wohnbevölkerung nach Jahr, Kanton, Bezirk, Gemeinde, Bevölkerungstyp und Geschlecht (Ständige Wohnbevölkerung). In: bfs.admin.ch. Bundesamt für Statistik (BFS), 31. August 2018, abgerufen am 30. September 2018.
  2. Histoire des Planchettes
  3. Bundesamt für Statistik: Eidgenössische Volkszählung 2000: Bevölkerungsentwicklung der Gemeinden 1850–2000. Bern 2005 (Online uf bfs.admin.ch (Site cha nüme abgrüeft wärde; Suche im Webarchiv)[1] [2] Vorlage:Toter Link/www.bfs.admin.ch, Date im Aahang (Site cha nüme abgrüeft wärde; Suche im Webarchiv)[3] [4] Vorlage:Toter Link/www.bfs.admin.ch)
  4. 2325.01 Châtelot Centrale du Torret - Les Planchettes La Cité 96 uf standseilbahnen.ch
  5. Andres Kristol: Que reste-t-il des dialectes gallo-romans de Suisse romande?. In: Jean-Michel Eloy (Hg.).: Evaluer la vitalité. Variétés d’oïl et autres langues. Université de Picardie / Centre d’Etudes Picardes, Amiens 1998, S. 101–114
  6. Pierre Knecht: Die französischsprachige Schweiz. In: Hans Bickel, Robert Schläpfer (Hg.): Die viersprachige Schweiz. Sauerländer, Aarau/Frankfurt/Salzburg 2000, S. 139–176