Enges

Enges
S Wappe vo Enges
Basisdatä
Staat:	Schwiiz
Kanton:	Nöieburg (NE)
Bezirk:	-w
Gmeind	Laténa
PLZ	2073
Koordinate:	567626 / 21201247.058347.012505816Koordinate: 47° 3′ 30″ N, 7° 0′ 45″ O; CH1903: 567626 / 212012
Höchi:	816 m ü. M.
Flächi:	9.59 km²
Website	enges.ch
Kapäll Notre Dame des Anges (1678) Kapäll Notre Dame des Anges (1678)
Charte
Charte vo Enges w

Enges (frankoprovenzalisch [a næːdʒ]) isch es Dorf i der Gmeind Laténa im Kanton Nöieburg. Bis 2024 isch Enges e eigeni bolitischi Gmeind gsi.

Geografi

Zue Enges ghere näbe dr glychnamige Ortschaft s nei Wohnquartier Brisecou un dr Wyler Lordel, 912 m ü. M..

Gschicht

Enges isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1178 as en Enge, 1212 Einge.

Syt 1648 isch Nöueburg Firschtetum un ab 1707 dur Personalunion mit em Chenigrych Preuße verbunde gsii. Anne 1806 isch s Biet an Frankrych unter em Napoleon I. abdrätte wore. Im Zug vum Wiener Kongress isch s anne 1815 an d Schwyz chuu, doderby sin d Chenig vu Preuße aber bis zum Nöueburgerhandel 1857 au Firschte vu Nöueburg blibe.

Bevelkerig

Quälle: Bundesamt für Statistik 2005^[1]

Johr	1850	1860	1870	1880	1888	1900	1910	1920
Yywohner	230	238	200	176	189	204	171	188
Johr	1930	1941	1950	1960	1970	1980	1990	2000
Yywohner	198	161	143	152	154	145	273	289

Dr Uusländeraadail isch 2010 bi 7 Prozänt gläge.

Religion

52 % vo dr Yywooner sin evangelisch-reformiert, 21,3 % sin römisch-katholisch (Stand 2000).

Bolitik

Bi dr Nationalrootswahle 2011 het s des Ergebnis gee: BDP 0,0 %, CVP 2,2 %, FDP 20,6 %, Grüeni 15,2 %, PdA 1,4 %, SP 13,4 %, SVP 33,8 %.

Wirtschaft

Enges isch früener es Puuredorf gsi. Jetz isch es meh und meh e Woongmeind worde.

Sproch un Dialäkt

Bi dr Volkszellig 2000 hän vu dr 289 Yywohner 91,1 % Franzesisch as Hauptsproch aagee, 7,1 % Dytsch, 0,4 % Italienisch un 1,4 % anderi Sproche.

Dr alt frankoprovenzalisch Patois isch wahrschyns Ändi 19./Aafangs 20. Jh. uusgstorbe. Ergebnis us dr Volkszellige vu 1990 un 2000, wu zum Dail Lyt Patois as Sproch aagchryzlet hän, gälte in dr Sprochwisseschaft as Artefakt un hän ihre Ursprung ender in statistische Fähler oder ass d Lyt unter „Patois“ ihr Regionalfranzesisch verstehn.^[2]^[3]

Literatur

Olivier Girardbille: Enges.. In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz.

Weblink

Commons: Enges – Sammlig vo Multimediadateie

Fueßnote

↑ Bundesamt für Statistik: Eidgenössische Volkszählung 2000: Bevölkerungsentwicklung der Gemeinden 1850–2000. Bern 2005 (Online uf bfs.admin.ch (Site cha nüme abgrüeft wärde; Suche im Webarchiv) Vorlage:Toter Link/www.bfs.admin.ch, Date im Aahang (Site cha nüme abgrüeft wärde; Suche im Webarchiv) Vorlage:Toter Link/www.bfs.admin.ch)
↑ Andres Kristol: Que reste-t-il des dialectes gallo-romans de Suisse romande?. In: Jean-Michel Eloy (Hg.).: Evaluer la vitalité. Variétés d’oïl et autres langues. Université de Picardie / Centre d’Etudes Picardes, Amiens 1998, S. 101–114
↑ Pierre Knecht: Die französischsprachige Schweiz. In: Hans Bickel, Robert Schläpfer (Hg.): Die viersprachige Schweiz. Sauerländer, Aarau/Frankfurt/Salzburg 2000, S. 139–176

[1] Bundesamt für Statistik: Eidgenössische Volkszählung 2000: Bevölkerungsentwicklung der Gemeinden 1850–2000. Bern 2005 (Online uf bfs.admin.ch (Site cha nüme abgrüeft wärde; Suche im Webarchiv) Vorlage:Toter Link/www.bfs.admin.ch, Date im Aahang (Site cha nüme abgrüeft wärde; Suche im Webarchiv) Vorlage:Toter Link/www.bfs.admin.ch)

[2] Andres Kristol: Que reste-t-il des dialectes gallo-romans de Suisse romande?. In: Jean-Michel Eloy (Hg.).: Evaluer la vitalité. Variétés d’oïl et autres langues. Université de Picardie / Centre d’Etudes Picardes, Amiens 1998, S. 101–114

[3] Pierre Knecht: Die französischsprachige Schweiz. In: Hans Bickel, Robert Schläpfer (Hg.): Die viersprachige Schweiz. Sauerländer, Aarau/Frankfurt/Salzburg 2000, S. 139–176

[1]

[2]

[3]