Lischtè vo dè Rhybruggènè

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Zur Navigation springen Zur Suche springen


Kartè vom Rhy

D Lischtè vo dè Rhybruggènè git d Bruggènè a, wo dè Rhy und sini verzweigte Ärm im Rhydelta übberquered.

D Sortyrig erfolgt em Fluss no nidsi, sowit mò s kennt, suscht alphabetisch.

Inhaltsverzeichnis

Alperhy[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Di nöi Schrägseilbrugg bi Diepoldsau, mit de alte Stahlfachwärkbrugg, wo underdesse abbroche worde isch.

Im Rhydal, am Vorder- un am Hinterrhy gits vili Bruggene, drunter au söttigi, wo architektonisch odder ingenieurtechnisch intressant sin, wi zum Byschspill:

Di erschte Bruggènè vom Rhy ganz obe noch de Kwelle sind am Vorderrhy d Brugg vo der Alpstrooss under am Tomasee i der Bündner Gmeind Tavetsch und am Hinderrhy d Brugg bim Milidäärgländ i der Gmeind Hinderrhy.

E ganzi Grubbe vo Bruggene für Auto, Ysebaan und Fuessgänger gits bi Bonaduz und Rychenau.

Seerhy[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Konschtanz[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  • (Aalti) Konschtanzer Rhybrugg (Konzylschtrõß) Dõ fangt d Rhykilometryrig aa („Kilometer 0“).
  • sognannti „Faarradbrugg“, è Fuèßgänger- un Faarradbrugg am Seerhy, wo d FH Konschtanz mit èm Konschtanzer Induschtrygebièt bim Unterlohn vobiendet
  • Schänzlebrücke, B 33 (urschprünglich als Autobaanbrugg blaant, abber lang nu für dè lokale Vokeer vu Konschtanz-Paradys un èm Konschtanzer Induschtrygebièt bruucht, hüt Vobindung zu dè Schwizer A7)

Hochrhy[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Stei am Rhy[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Rhybrugg Stei am Rhy

Hemishoffè[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Gailingè am Hochrhy – Dièssèhoffè[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Schaffhuusè[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Neuhuusè am Rhyfall[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Rhynau[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Rüèdlingè[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Eglisau[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Rhybruggènè bi Eglisau

Rhysfäldè ↔ Herdèrè[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Hoètengè ↔ Kaiserschtuèl[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Quervobindig zwûschè dè Kantonsschtrõß 7 (Kanton Züri) un dè Landesschtrõß 161 (Baddè-Württèbärg)

Mellikè ↔ Reckingè[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Nu mit Uuswys un zollfreiè Warè erlaubt.

Küssabärg ↔ Zurzi[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Choblez ↔ Waldshuèt[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Bruggènè z Choblez

Albrugger Inslè[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Inslè zwûschè èm Rhy un èm Wärchkanal vom Chraftwärch Albrugg-Dogèrè:am dütschè Ufer vom Hochrhy, gèrn bruucht vo dè Grènzgänger, wo im KKW Leibschtadt schaffed.

  • Drei Bruggènè für Fuèßgänger un Radfaarer übber dè Wärchkanal, unterschti gòt übber s Chraftwärch.
  • Zwei Bruggènè für Fuèßgänger un Radfaarer übber dè Rhy, obberè gòt übber s Weer.

Laufèburg[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  • D Hochrhybrugg bi Laufèburg, d Vobindig zwûschè dè B 34 un dè aargauischè Hochrhyschtrõß ; bim Bau hèt mò mit unterschidlichem Normalnull falsch vomèssè.
  • D Laufèbrugg, mittlerwyl für Kraftfaarzüüg gschpèrrt, vobindet d Altschädt vom badischè un aargauischè Laufèburg.

Säckingè[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Holzbrugg vo Säckingè – Stei

Rhyfäldè[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Augscht[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Basel[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Luèg au: Basler Rhybruggènè

Obberrhy[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Hüningè ↔ Wyl[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Dreiländerbrugg Wyl am Rhy
  • Dreiländerbrugg: wältwit längschti freidrägendi Rad- un Fuèßgängerbrugg zwûschè Wyl am Rhy-Fridlingè z Südbaddè un èm französischè Hüningè im Elsass mit Bligg uff Basel (CH), vom franko-öschterrychischè Architektè Dietmar Feichtinger.
  • Schiffbrugg Hüningè–Wyl, vo 1872 bis 1944.
  • Palmrainbrugg bi Wyl am Rhy, vo 1878 bis 1937 Ysèbaabrugg, Strǒßèbrugg sit 1979 (B 532)
  • Brugg uff d Rhyinslè (K6326, Rhystrõß)

Südlichi badisch-elsässischi Gränz[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Strǒßburg ↔ Keel[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Nördlichi badisch-elsässischi Gränz[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Karlsruhe ↔ Wörth am Rhy[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Germersheim[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Speyer[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Monnèm ↔ Ludwigshaffè[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Worms[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Mainz[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Mittelrhy[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Bingè ↔ Rüèdesheim[ändere | Quälltäxt bearbeite]

St. Goar ↔ St. Goarshuusè[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Koblènz[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Nidderwerth ↔ Vallendar[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Koblènz ↔ Bendorf[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Urmitz ↔ Neuwyd[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Weißèthurm ↔ Neuwyd[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Remagè ↔ Erpel[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Bonn[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Nidderrhy[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Köln[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Hohèzollèrèbrugg z Köln
Nõch dè Sprengig durch d Weermacht 1945
Köln
Köln ↔ Leverkusè

Düsseldorf[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Düsseldorf ↔ Neuss
Düsseldorf
Düsseldorf ↔ Meerbusch

Krefäld[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Krefäld-Ürdingè ↔ Dûûsburg-Mündelheim

Dûûsburg[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Dûûsburg

Wesèl[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  • Nidderrhybrugg Wesèl (baut 1917, kabutt gmacht 1945, 1945–1950 Behelfsbrugg; neu uff aaltè Pfyler (1917) 1950, Neubau 2009, im Momènt (Oktober 2013) stônn no d Pfyler vo dè Rhybabèbrugg vo 1917 bzw. iri Nõchfolgebautè un dè Neubau vo 2009)
  • Ysèbaabrugg Wesèl (baut 1872–1874 für d Hamburg-Venloer Baan, am 10. März 1945 als letschti Rhybrugg in dütscher Hand bim Rüggzùg vo dè Weermacht gschprèngt)

Graad im Berych Wesèl un Rees sin 1945 è großi Aazaal vo Behelfsbruggènè entschtandè, welli vom britischè, kanadischè un US-amrikanischè Pionyr baut worrè sin. Selli deils seer unterschydlichè Bruggènè (vo Boots- bis hy zuè Bailey-Bruggè) sin wòòrend dè Operation Plunder un denõch als Nachschubroutè für diè alliyrtè Armeè vowendet worrè.

Rees[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Emmerich[ändere | Quälltäxt bearbeite]

WaalMerwedeNoordNieuwe Maas[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Nimwääg[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Beuningè[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Neder-Betuwe[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Zaltbommel[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Gorinchem[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Slydrècht[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Papendrècht[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Alblasserdam[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Willemsbrugg, 2007
Erasmusbrugg

Rotterdam[ändere | Quälltäxt bearbeite]

NederrijnLek[ändere | Quälltäxt bearbeite]

John-Froscht-Brugg
Ysèbaabrugg bi Arnheim

Arnheim[ändere | Quälltäxt bearbeite]

– luèg au ndl. Wikipedia[3]

Renkum[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  • Autobaanbrugg a dè A50 (baut 1966/1972)

Rhenen[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  • Ysèbaabrugg vo dè Baanschtreggi Keschterè-Amersfoort (baut 1879, kaputt gmacht, Neubau 1940 un erneut kabutt gmacht 1944, Neubau in chly)
  • Strõßèbrugg a dè N233 (baut 1955/1957)
Kuileburgse Ysèbaabrugg

Culemborg[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Lekbrugg bi dè A27

Vianen[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  • Lekbrugg a dè A27 (baut 1975/1981)
  • Aalti Lekbrugg a dè A2 (baut 1936, kabutt gmacht im Zweitè Wältchrièg, Neubau 1948/1949)
  • Jan-Blankè-Brugg a dè A2 (baut 1999/2005)

IJssel[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Weschtervoorter Brugg

Arnheim[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Doesburg[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  • IJsselbrugg a dè N317
IJsselbrugg z Zutphen

Zutphen[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Wilhelminabrugg

Deventer[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  • IJsselbrugg a dè A1 (baut 1972)
  • Schiffbrugg Deventer (sit ca. 1600, abgrissè 1943)
  • Wilhelminabrugg (baut 1939/1943, kabutt gmacht 1945, Neubau 1948)
  • IJsselbrugg a dè Baanschtreggi Apeldoorn-Deventer (baut 1886/1887, kabutt gmacht 1940 un 1945, Neubau 1946 un 1982)

Zwolle[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Aalti Ysèbaabrugg bi Zwolle (abgrissè 2011)
IJsselbrugg bi Zwolle
  • Eisenbahnbrücke Zwolle der Baanschtreggi Utrecht-Kampè (baut 1864, Neubau 1930er Johr, abgrissè 2011)
  • IJsselbrugg Zwolle (baut 1930, kabutt gmacht 1940/1945, Neubau 1947)
  • Neui IJsselbrugg Zwolle (A28, baut 1968/1970)

Kampè[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  • Molèbrugg a dè N764 (baut 1983)
  • Stadtbrugg Kampè (baut 1448, Neubau 2001)
  • Eilandbrugg a dè N50 (baut 2003)

Oude Maas[ändere | Quälltäxt bearbeite]

DordrèchtZwijndrècht[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Rotterdam[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  • Spijkenisser Brugg
  • Botlek-Brugg (Kombinyrti Strõßè- un Ysèbaabrugg)

Hollands Diep[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Moerdijk[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  • Ysèbaabrugg, (baut 1872, kabutt gmacht 1945, Neubau 1947 un 1956)
  • Ysèbaabrugg (Hochgschwindigkeitslinniè Amschterdam-Paris, Neubau 2006)
  • Ysèbaabrugg (A16), (baut 1936, kabutt gmacht 1945, Neubau 1946 un 1978)

Cromstrijen[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  • Haringvliet-Brugg (A29), (baut 1964)

Pontonbruggènè[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Wôôrend dè Koalitionschrièg hèt è preußischs Heer unter Kommando vom Oberst Szekely bi Kaub dè Rhy mithilf von èrè Pontonbrugg übberquert. D Stell isch au gwäält worrè, well dè Pfalzgrõfèschtei èn zuèsätzlichè Stützpunkt im Rhy botè hèt.

A dè glychè Stell hèt zum Johreswechsel 1813/1814 diè Schlesischi Armee unter m Kommando vom Feldmarschall Blücher dört übber (Details luèg au Im Blücher sin Rhyübbergang bi Kaub). Russischi Pionyr hèn dõdezuè è Brugg uss Lynwandpontons baut.

Pontonbruggènè im Zweitè Wältchrièg[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Gschprengti Rhybrugg bi Speyer (Salierbrugg), denebbè schwimmendi Ersatzbrugg, Bligg vo dè badischè Rhysitè, Mai 1945

Im Früèling 1945 hèn diè Weschtalliyrtè einigi Pontonbruggènè übber dè Rhy baut. Nu so hèn si schwèrs Matriaal übber dè Fluss schaffè chönn!, denn d Weermacht hèt diè meischtè Bruggènè gschprengt gha un diè meischtè Fäärè unbruuchbar gmacht.

Jeddi vo dè alliyrtè Army Groups hèt Blään für dè Rhyübbergang gschmièdet. D Blään vo dè SHAEF (Supreme Headquarters Allied Expeditionary Force) hèn sich zunägscht uff dè Nidderrhy konzentryrt, wo Truppè vo dè 21st Army Group (Feldmarschall Montgomery) nõch dè Schlacht im Rychswaald (bi Kleve) dè Rhy erreicht hèn. Öppè am 6. März isch Köln eroberèt worrè.

Am 7. März isch es eim US-Trupp glungè, d Ludèdorff-Brugg bi Remagè fascht uuvoseert z eroberè. Sèll hèt d Vormarsch-Blöän gänderèt. Innerhalb vo 24 Stundè hèn 8000 Soldatè dè Rhy übberquert. Am 13. März sin è "M-2 steel treadway" un è voschtärkti "heavy ponton bridge" fèrtiggschtellt worrè. Am 17. März 1945 isch d Ludèdorff-Brugg ygschtürzt.

US-Truppè hèn im März 1945 au witeri Ponton-Bruggènè baut zwûschè Nidderbreisig/Bad Hönningè un Oberwinter/Unkel übber dè Rhy, um dè Nõchschub vom rächtsrheinischè Bruggèchopf sicherzschtellè.

  • Diè längscht vo dennè, d Victor-Bridge zwûschè Nidderbreisig un Bad Hönningè, isch 1370 Fuß (420 Meter) lang gsi; si isch am 22. März 1945 um 20 Uhr in Betrièb gangè.
  • Zwûschè Kripp un Linz hèt s d „Rozisch-Blackburn-Thompkins Bridge“ gää.

Èndi Mai 1945 sin selli Behelfs-Bruggènè widder abbaut worrè (si hèn dè Schiffsvokeer vohinderèt).

I dè Nacht vom 22. uff dè 23. März isch es US-Truppè unter m General Patton, bi Nyrschtei (zwûschè Oppèheim un Mainz) glungè, èn Bruggèchopf z eroberè un bald z erwiterè. Am 23. isch è Treadway-Bridge fèrtiggschtellt worrè, am 24. März è zweiti Treadway-Bridge un è schwèri Pontonbrugg (nôcheres ). Zwûschè m 24. un èm 31. März 1945 hèn 60.000 Faarzüüg dè Rhy uff sellè Bruggènè übberquert.

Am 26. März 1945 hèn US-Pionyr nebbè dè kabuttè Rhybrugg Worms è Pontonbrugg baut, wo nõch General Alexander M. Patch „Alexander Patch Bridge“ benamst worrè isch.[5][6] Dè glych Nammè hèt è Mainzer Brugg drait, wo als Pontonbrugg bis zum 14. April 1945 beschtandè hèt, denõch isch si Behelfsbrugg gsi un 1962 abbaut worrè.

Blään für neui Bruggènè[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Es git è Guètachtè, „Verbesserung des Schienenpersonennahverkehrs (SPNV) zwischen Köln, Flughafen Köln/Bonn un Bonn“ für d Blaanig vo dè S 13, in Uffdrag gää vom Vokeersminischterium vom Land NRW.[7]

È Strõßèbrugg übber dè Rhy südlich vo Köln isch im Gschprôch. NRW-Vokeersminischter Michael Groschek (SPD) befürwortet dè Bau von èrè söttigè Rhyquerig. S Bauwärch wörd als Brojèkt vom Land NRW für dè Bundesvokeerswägblaan 2015 aagmeldet. Si würd d Autobaanè A 59 un A 555 mitènand vobindè un würd öppè 200 Mio Euro koschtè. [8]

Literadur[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  • Landschaftsvoband Rhyland (Hrsg.): Brücken über den Rhein. Köln 1996.

Weblinggs[ändere | Quälltäxt bearbeite]

 Commons: Rhybruggènè – Sammlig vo Multimediadateie

Einzelnõchwys[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  1. Lange Bruck (html) In: Brueckenweb. Abgrüeft am 1. Januar 2012.
  2. www.museum-vg-eich.de
  3. NL Wikipedia übber alli Bruggènè vo Arnheim
  4. NL Wikipedia: Kuilenburgse spoorbrug
  5. www.wormser-zeitung.de 27. März 2013 (Site cha nüme abgrüeft wärde; Suche im Webarchiv)[1] [2] Vorlage:Toter Link/www.wormser-zeitung.de
  6. General Alexander M. Patch Jr. Archivlink (Memento vom 10. April 2013 im Internet Archive)
  7. http://www.ksta.de/region/verkehr-zwei--neue-brueckenvarianten,15189102,12051968.html
  8. RP 26. September 2013: Neui Rhynbrugg bi Wesseling
Information icon.svg Dä Artikel basiert uff ere fräie Übersetzig vu dere Version vum Artikel „Liste_der_Rheinbrücken“ vu de dütsche Wikipedia. E Liste vu de Autore un Versione isch do z finde.