Schafuuse

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Zur Navigation springen Zur Suche springen
Disambig.svg Dä Artikel beschribt d Stadt Schaffuuse im glichnamige Kanton Schafuuse, zue andere Bedütige vo Schaffhausen lueg Schaffhausen (Begriffsklärung).
Schaffuuse
Wappe vo Schaffuuse
Basisdate
Staat: Schwiiz
Kanton: Schaffuuse (SH)
Bezirk: Schaffuusew
BFS-Nr.: 2939i1f3f4
Poschtleitzahl: 8200 – 8208
UN/LOCODE: CH SCH
Koordinate: 689677 / 28394847.7000018.633333403Koordinate 47° 42′ 0″ N, 8° 38′ 0″ O; CH1903: 689677 / 283948
Höchi: 403 m ü. M.
Flächi: 41,78 km²
Iiwohner: i36'332 (31. Dezämber 2017)[1]
Stadtpräsident: Peter Neukomm (SP)
Website: www.stadt-schaffhausen.ch
Blick uf Schaffuuse vom Cholfirst här gseh

Blick uf Schaffuuse vom Cholfirst här gseh

Charte
DütschlandDütschlandDütschlandKanton ThurgauKanton ZüriOberchleggiBezirk ReiatBezirk SchlaateUnderchleggiBaargeBeringeBuechbärgBuechbärgBuchberg SHMerishuuseNeuhuuse am RhiifallRüedlingeSchaffuuseCharte vo Schaffuuse
Iber des Bild
w

Schafuuse isch d Hauptstadt vom Kanton Schafuuse. (Dr Name isch IPA: [ˌʃaf(ː)ˈuːsə], amtlig uf hochdütsch Schaffhausen, uf französisch: Schaffhouse und iteliänisch Sciaffusa, uf Rätoromanisch Schaffusa). Es isch die nördlichschti Stadt vo de Schwyz.

schöni Sache[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Bekannt isch Schafuuse für sini Altstadt mit dä Erker, em Chlooschter Allerheilige und em Munot, e Feschtig oben a dr Schtadt, wo au s Wahrzeiche vo Schafuuse isch, und d Rhyufer.

Geografy[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Schafuuse, di nördlichschti Schtadt vo dr Schwyz, liggt am Rhy, südöschtlig vom Rande. De Rhyfall, wo chli witer une am Rhy, bi Neuhuuse liit, isch an vo de grööschte Wasserfäll vo Europa, ghört aber nur rechtsufrig zum Kanton Schafuuse und linksufrig zum Kanton Züri.

Gschicht[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Schafuuse isch zum erschte Mol gnennt worde im Johr 1045 als Scâfhusun. Sini Gründer un die vom Chloschter Allerheilige sind d Grafe vo Nälleburg gsi.

Bevölkerig[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Quälle: Bundesamt für Statistik 2005[2]

Johr 1850 1860 1870 1880 1888 1900 1910 1920
Iiwohner 8'477 9'386 11'049 12'557 13'099 16'320 19'267 21'700
Johr 1930 1941 1950 1960 1970 1980 1990 2000
Iiwohner 23'141 24'984 27'261 32'839 37'035 34'250 34'225 33'628

De Uusländeraateil isch 2010 bi 26,6 % gläge.[3]

Religion[ändere | Quälltäxt bearbeite]

43,6 Prozänt vo de Iiwooner sind evangelisch-reformiert, 27,4 Prozänt sind römisch-katholisch (Stand 2000).[3]

Politik[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Bi de Nationalrootswaale 2011 het s da Ergebnis gee:[3] CVP 5,0 %, FDP 12,1 %, SP 41,6 %, SVP 31,9 %, Sustigi 9,4 %.

Gmeindspresident isch de Peter Neukomm (Stand 2019).

Wirtschaft[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Dä greeschti Firme vo Schafuuse:

  • BB Biotech (Biotechnologie Gruppe)
  • International Watch Company (IWC - Härsteller vo Uhre)
  • Georg Fischer (Industriegruppe: Rohre, Werkzig usw.)
  • Cilag (Pharmacie)

Sproch und Dialekt[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Bi de Volkszellig 2000 hend vo de 33'628 Iiwohner 84,5 % Dütsch als Hauptsproch aagee, 0,6 % Französisch und 3,1 % Italienisch.[3]

De hochalemannisch Dialekt vo Schafuuse ghört zue de Nordoschtschwizer Dialekt.

Lüüt[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Bilder[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Literatur[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Weblink[ändere | Quälltäxt bearbeite]

 Commons: Schafuuse – Sammlig vo Multimediadateie

Fuessnote[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  1. Ständige und nichtständige Wohnbevölkerung nach Jahr, Kanton, Bezirk, Gemeinde, Bevölkerungstyp und Geschlecht (Ständige Wohnbevölkerung). In: bfs.admin.ch. Bundesamt für Statistik (BFS), 2018-08-31. Abgrüeft am 2018-09-30.
  2. Bundesamt für Statistik: Eidgenössische Volkszählung 2000: Bevölkerungsentwicklung der Gemeinden 1850–2000. Bern 2005 (Online uf bfs.admin.ch (Site cha nüme abgrüeft wärde; Suche im Webarchiv)[1] [2] Vorlage:Toter Link/www.bfs.admin.ch, Date im Aahang (Site cha nüme abgrüeft wärde; Suche im Webarchiv)[3] [4] Vorlage:Toter Link/www.bfs.admin.ch)
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 Bundesamt für Statistik: Regionalporträts 2012: Kennzahlen aller Gemeinden (Site cha nüme abgrüeft wärde; Suche im Webarchiv)[5] [6] Vorlage:Toter Link/www.bfs.admin.ch, Mai 2012