Bad Zurzach

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Hops zue: Navigation, Suech
Bad Zoorzi
Wappe vo Bad Zoorzi
Basisdate
Staat: Schwiiz
Kanton: Aargau (AG)
Bezirk: Zurzibietw
BFS-Nr.: 4323i1f3f4
Poschtleitzahl: 5330
Koordinate: 664377 / 27110747.5874978.294447341Koordinaten: 47° 35′ 15″ N, 8° 17′ 40″ O; CH1903: 664377 / 271107
Höchi: 341 m ü. M.
Flächi: 6,52 km²
Iiwohner: 4149 (31. Dezämber 2015)[1]
Website: www.badzurzach.ch
Charte
Klingnauer Stausee Dütschland Kanton Züri Bezirk Aarau Bezirk Bade Bezirk Brugg Bezirk Laufeburg Bad Zurzach Baldige Böbike Böttstein Döttige Endige Fisibach Full-Reuethal Chaiserstuel Chlingnau Koblänz Leibstadt Lengnau AG Leuggere Mellikon Rekinge Rietheim AG Rümike Schnaisige Siglistorf Tägerfälde WislikofeCharte vo Bad Zoorzi
Iber des Bild
ww

Bad Zoorzi oder inoffiziell eifach Zoorzi (au Zuurzi gschribe; dt.: Bad Zurzach) isch e politischi Gmeind im Kanton Aargau i de Schwiz. D Gmeind isch de Hauptort vom Zoorzibiet und liit am Rhii a de Gränze zu Bade. Bekannt isch Zoorzi für sini Thermalquelle.

Geografii[ändere | Quälltäxt bearbeite]

D Ebeni am Rhii isch öppe 500 Meter breit und derte isch s Sidligsgebiet vo Bad Zoorzi uf ere Lengi vo öppe 2 Kilometer. D Flächi vom Gmeindsbann umfasst 652 Hektare, dodervo sind 278 Hektare Wald und 182 Hektaren überbout. Der höchscht Punkt isch bi 521 m ü. M. uf em Achebärg, die tüüfscht uf 318 Meter am Rhii.

Nochbergmeinde sind Küssaberg im Norde, Rekige im Oschte, Tägerfäld im Süde, Döttige im Südweschte, Chlingnau im Weschte und Riete im Nordweschte.

Archäologii[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Zoorzi hät in gallo-römischer Zit Tenedo gheisse. Zerscht händ d Röömer am Rii es Milidärlaager a dr Gränze bout. Spöter händ si dernäbe es Chaschtell mid starche Muure und ere Brügg übere Rii gha. Det isch d Hauptschtross vom Legioonslaager Vindonissa zu de römische Stedt am Negger un zu der Alemannegränze am Limes duregange. Uus em 4. Jahrhundert n. Chr isch i dere Burg dr Grundriss von ere chliine Chille uus dr ganz früehe chrischtliche Zit im Mitteleuropa uusgrabe worde.[2].

Gschicht[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Vo de Alemanne, wo am Ändi vom römische Riich übere Rii cho si, hed me bi Zoorzi e Fridhof us dr Zit vom sächste bis zum achte Joorhundert gfunde.

Uf em eltere Fridhof vo de Römer isch denn scho e Kapälle gschtande, wo d Lüt sid em föifte Joorhundert s Grab vo dr Häilige Verena bsuecht händ. Sid dr Karolingerzit isch i dr Nöchi es chlises Chloschter gsi und im elfte Joorhundert isch dört s romanische Verenamöischter bout worde. S Grab vo der Verena i dr Krüpta under em Chillechor isch im Mitelalter un bis zur Reformazioon es wichtigs Ziil vo Wallfaarte gsi. D Verena isch eini vo de beliebtischte Häilige im alte Bischtum Chonschtanz gsi.[3]

Sid em 14. Joorhundert isch d Mäss vo Zurzi e wichtige Handelsblatz für d Nordschwiz und s süddütsche Gebiet gsi. Dr dütsch König Ruprecht ane 1408 un au anderi König händ dere Mäss ghulfe wachse. Sid em 1415i isch si im Biet vo de Acht alte Ort vo dr Schwizer Eidgnosseschaft un zwaar i dr gmeine Herschaft Baade gläge und hed vo dene Hilf übercho.

Thermalbad[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Sid em 1955i gids z Zurzi es Thermalbad mid em warme Wasser wo me dört bi der Suechi noch Steisalz gfunde hed.[4]

Weblink[ändere | Quälltäxt bearbeite]

 Commons: Bad Zoorzi – Sammlig vo Multimediadateie

Fuessnoote[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  1. [https://www.ag.ch/media/kanton_aargau/dfr/dokumente_3/statistik/statistische_daten_3/statistische_daten_nach_themen/02_test_2/kantonale_bevoelkerungsstatistik/AG_Gemeinden_Bevoelkerungsmutionen_Halbjahresstatistiken.xlsx
  2. dtv-Atlas zur Baukunst, Band 1
  3. Edward Attenhofer: Das Büchlein von der heiligen Verena. 2. Uflag. Lenzbrg 1981 (1. Uflag 1943).
  4. [ Gschicht vom Thermalbad]