Bairisch

Bairisch (Bair. un Schwäb. Boarisch) isch e Gruppe vo Dialäkt im Südoschte vomm dütsche Sprochruum. Zämme mit em Alemannisch und em Oschtfränkische bilde si die sogenannte oberdütsche Mundarte. Drumm wird Bairisch au Oschtoberdütsch gnennt. Bairisch wird vor allem im (fascht) gliichnamige dütsche Bundesland Bayern und wiite Teil vo Öschtriich gschwätzt. Öppe 12 Millione Mensche schwätze Bairisch, dodrvo läbt mee wie d'Helfti vonene aber nid z'Bayern.

Usbreitig

De bairisch Mundarte hüt:     Nordbairisch     Mittel- oder Donaubairisch     Südbairisch

Allemanisch un Bairisch

S'Bairische isch mit sine über 12 Millione Sprächer s'gröschti zämmehängendi Dialäggtgebiet im dütsche Sprochruum. Zem Bairische gheere de Mundarte vo folgende Gebiet:

• z'Dütschland, im Freistaat Bayern: d Regierigsbezirk Oberbayern, Niederbayern, Oberpfalz, Teil vo Oberfranke und dr Landkreis Aichach-Friedberg und Teil vo de Landkreis Augsburg und Donau-Ries vom Regierungsbezirk Schwabe, wo's sogenannte Altbayern bilde.
• z'Öschtriich: dr ganz Staat, mit Usnahm vom Bundesland Vorarlbärg und em Nordteil vom Tiroler Außerfern (Reutte), wo Alemannisch gschwätzt wird. Im Süüde vo Öschtriich, z'Kärnte gits e Minderheit, wo aber Bairisch und Slowenisch redt.
• z'Italie: vor allem dr dütschschproochigi Teil vom Südtirol, drnäbe die Siibe Gmeinde und die Driizäh Gmeinde, Lusern, Fersental, Sappada, Sauris, Timau z'Oberitalie (lueg au Zimbern), wo sich wäge joorhundertealter Isolation bsunders alti Bairisch-Forme erhalte hän.
• in dr Schwiiz, im Bündnerland: in de Gmeind Samnaun als Muettersprooch und im Münschtertal als Zweitsprooch vo vilene Rätoromane.
• Als Minderheitesprooch vor (ehemols) dütsche/dütschsproochige Bevölkerig: z'Süd- und Weschtböhme und z'Südmähre (südligs Sudetenland, Egerland)
• es paar karpatische Dörfer in dr Weschtukraine zwüsche Uschgorod und Mukatschewo
• die dütsch Sprochform, wo vo de Hutterer z'Kanada und in den USA gschwätzt wird, s Hutterisch

Als Übergangsgebiet gilt dr Rumm um Nürnberg, wo sichs Bairische und Oschtfränkische vermischt hän.

Lueg au

Bayrischs Werterbuech

Extärni Syte

D Wikipedia uff Bairisch — e freii Enzyklopädy

Dä Artikel basiert uff ere fräie Übbersetzig vum Artikel „Bairisch“ vu de dütsche Wikipedia. E Liste vu de Autore un Versione isch do z finde.