Jura (Gebirge)

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Hops zue: Navigation, Suech
Disambig.svg Dä Artikel behandlet de Jura als Gebirge und Region. För witeri Bedütige lueg bi Jura.
Jura (orange)
De Creux du Van im Morgeliecht
De Huet vom Napoleon,
e Jurafaltig bi Fleurier

De Jura isch en Gebirgszug us Kalkstei. Er isch ugfähr 750 km lang u geit ime noch rächts offene Boge vo de Isère in Oschtfrankriich zerscht nach Norde un dann nach Nordoschte bis zum obere Main. Sowohl Frankriich, als au d Schwiiz un Dütschland hei Ateil am Juragebirg.

Iiteilig[ändere | Quälltäxt bearbeite]

De Jura het folgendi Teilgebiet:

De französische un de Schwiizer Jura ghöred zämme und doderfür bruucht mer normalerwiis de Name Jura oder Juragebirg im engere Sinn. De Hochrhy, d Steina, d Wuètèschlucht un d Aitrach gränzed s Schwizer vom Schwôbischè Jura ab. Wiè a dè Weschtgränz, isch d Gränz im Nordè ehnder unscharf fescthglait, zmòl diè Abgränzigè bolitisch, abber nit geologisch, motivyrt sin. Geologisch aagluègt biètet sich ehnder d Ydeilig nõch Falte- un Dafeljura aa.

Endstehig vom Jura[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Vor 130 Millione Joohr isch die afrikanischi mit de europäische Kondinendaalbladde zämmegschdosse. Doo derbie hänn sich dann d Alpe un de Jura bildet. Zuedämm isch für d Entschdehig vom Jura au noo de Rhiigraabe vo entscheidender Bedüddig. De Rhiigraabe soll schiins bis in Ural reiche un isch verandwordlich für des verheerendi Erdbebe vo 1356, wo Basel in Schutt un Asche gleggt hett. De Rhiigraabe isch vor 24 bis 36 Millione Joohr doohdedurch entschdande, dass sich zwei Erdbladde vonenander entfernt hänn. Hädd sich dääh Graabe nitt pö a pö mit Gschdei, also Sediment uffgfüllt, wär dääh so wie de St. Andreasgraabe in San Franzisko in de USA.

Gebirgstype[ändere | Quälltäxt bearbeite]

De Jura beschdooht vor allem üss drei Type vo Gebirgsforme:

Weblink[ändere | Quälltäxt bearbeite]

 Allmänd (Commons): Jura (Gebirge) – Sammlig vo witere Multimediadateie