Stammdisch-Archiv vom Jänner - Juni 2020

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Zur Navigation springen Zur Suche springen
Rifugio Oberto Maroli facciata.jpg
Willkomme bim Wikipedia-Schtammtisch


Die Syte isch es Wikipedia-Forum für alles, was mit dr alemannische Wikipedia und em alemannische Schprochruum z’due hot! Do ka mer nuie Vorschläg macha und driber abschtimma.

» An neije Bytrag aafange «

Archivibersicht Archiv 2004 - 2005/1 - 2005/2 - 2006/1 - 2006/2 - 2007/1 - 2007/2 - 2008/1 - 2008/2
2009/1 - 2009/2 - 2010/1 - 2010/2 - 2011/1 - 2011/2 - 2012/1 - 2012/2 - 2013/1
2013/2 - 2014/1 - 2014/2 - 2015/1 - 2015/2 - 2016/1 - 2016/2 - 2017/1 - 2017/2
2018/1 - 2018/2 - 2019/1 - 2019/2 - 2020/1


Ruggblick uf s Johr 2019[Quälltäxt bearbeite]

Sali mitenander

Zum neie Johr e chlaine Ruggblick uf s Johr 2019:

--Holder (Diskussion) 17:52, 2. Jan. 2020 (MEZ)

Merci für die Übersicht! --Freiguet (Diskussion) 16:12, 3. Jan. 2020 (MEZ)

2020[Quälltäxt bearbeite]

I wöisch i e guets, gsägnets, glückhaftigs, fröiderychs Nöijaar und das er na mängs mögid erläben i gueter Gsundhäit und Gottes Säge! (Quäle). --Freiguet (Diskussion) 16:12, 3. Jan. 2020 (MEZ)

Vile Dank, und au Dir und allnen es guets nöis Joor. --Arkelin (Diskussion) 16:44, 3. Jan. 2020 (MEZ)
Merci, gliichfàlls! --MireilleLibmann (Diskussion) 13:20, 16. Jan. 2020 (MEZ)
No derf e au ned fehla! Salü! AVS - Beidräg zom Portal:Schwoba 07:42, 17. Jan. 2020 (MEZ)

Wider emaal: D Bysen und d Sune[Quälltäxt bearbeite]

S Fonogrammarchyv vo der Uniwersitäät Züri hät 2019 e ganzi Räien Uufnaamen i alemanische, bündnerromaanischen und lombardische Schwyzer Tialäkt gmachet oder la mache und si aafangs 2020 uufgschalte, lueget daa. --Freiguet (Diskussion) 10:42, 8. Jan. 2020 (MEZ)

Merci für de Link. Bi derre Qualität ùn Aazaal vo Ùffnaame chönnte mer üsri Projäktsyte glaub fascht zuemache. Übrigens: des "1919" söll wohl "2019" heisse, oder nit? Für 1919 dunke mi die Ùffnaame doch zimli guet...--Terfili (Diskussion) 23:02, 13. Jan. 2020 (MEZ)
:D  Bi nanig im 21. Jaarhundert aachoo … (ha s jetz korigiert). --Freiguet (Diskussion) 11:25, 14. Jan. 2020 (MEZ)

Handbücher zur Sprach- und Kommunikationswissenschaft: Sprache und Raum[Quälltäxt bearbeite]

„Auch im Elsass und in der Schweiz ist Alemannisch als Bezeichnung für den eigenen Dialekt kaum gebräuchlich. Im Elsass ist es üblich, den eigenen Dialekt als Elsässisch zu bezeichnen, in der Schweiz wird für die dort verbreiteten alemannischen Dialekte die Bezeichnung Schweizerdeutsch verwendet […] oder mit Bezeichnungen wie Zürichdeutsch, Berndeutsch usw. auf kleinere Dialektraume Bezug genommen (häufig sind hier die Kantone die besonders relevanten Bezugsgrößen […]. Solche sprecherseitigen Dialektbenennungen spiegeln sich auch in populären Medien wie der alemannischen Wikipedia (URL: <https://als.wikipedia.org>, letzter Zugriff: 18.12.2018) wider, wo die Leser*innen auf der Startseite zwischen „Schwyzerdütsch“, „Badisch“, „Elsässisch“ und „Schwäbisch“ auswählen können […]“

HSK

Tobias Streck: 8. Alemannisch in Deutschland. In: Sprache und Raum. Deutsch - Ein internationales Handbuch der Sprachvariation. Hrsg. v. Herrgen, Joachim / Schmidt, Jürgen Erich. De Gruyter 2019 (Handbücher zur Sprach- und Kommunikationswissenschaft / Handbooks of Linguistics and Communication Science (HSK) 30/4). S. 206-245

--Holder (Diskussion) 11:11, 9. Jan. 2020 (MEZ)

Sprachpanorama[Quälltäxt bearbeite]

d alswiki bim Sprachpanorama

Mittlerwyli het au d Schnabelweid s Laufeburger Sprachpanorama entdeckt: Schnabelweid, 16. Jänner 2020. Mit sin scho vor bal zwai Joor deert gsii ... --Holder (Diskussion) 11:18, 17. Jan. 2020 (MEZ)

:-)  --Freiguet (Diskussion) 16:32, 17. Jan. 2020 (MEZ)

Wiki Loves Folklore[Quälltäxt bearbeite]

WLL Subtitled Logo (transparent).svg

Hello Folks,

Wiki Loves Love is back again in 2020 iteration as Wiki Loves Folklore from 1 February, 2020 - 29 February, 2020. Join us to celebrate the local cultural heritage of your region with the theme of folklore in the international photography contest at Wikimedia Commons. Images, videos and audios representing different forms of folk cultures and new forms of heritage that haven’t otherwise been documented so far are welcome submissions in Wiki Loves Folklore. Learn more about the contest at Meta-Wiki and Commons.

Kind regards,
Wiki Loves Folklore International Team
— Tulsi Bhagat (contribs | talk)
sent using MediaWiki message delivery (Diskussion) 07:14, 18. Jan. 2020 (MEZ)

Inträssant, das het jo au chly öppis mit de regionale Sproochen und Dialäkt z tue. --Arkelin (Diskussion) 11:02, 18. Jan. 2020 (MEZ)
Vu dr Zyt här deet grad no d Faasnet dryybasse. --Holder (Diskussion) 06:43, 19. Jan. 2020 (MEZ)


Nochrichte vum Andi d[Quälltäxt bearbeite]

Liebi Lyt. Ich haa Mailkontakt ghaa zum Andi d. Är läbt no, s goot em guet, är het het aber syt e baar Joor anders z due un kai Zyt me fir d Wikipedia. Grueß --Holder (Diskussion) 21:33, 2. Feb. 2020 (MEZ)

Das isch guete Bscheid. Es isch z hoffe, all das gfalli iim, wo sider doo gangen isch. --Arkelin (Diskussion) 21:57, 2. Feb. 2020 (MEZ)

Henri Berger[Quälltäxt bearbeite]

Flower-arrangement-funeral-white.jpg

Kaini gueti Nochrichte haan i vum Benutzer:Henri Berger. Wie mer sy Frau hit per Mail mitdailt het, isch er im Oktober 2017 zämebroche un no vier Monet im Chrankehuus am 17. Februar 2018 gstoorbe. R.I.P. Henri. --Holder (Diskussion) 18:09, 4. Feb. 2020 (MEZ)

E sehr truurigi Noochricht, leider. De Henri het Groosses defür gleischtet, dass s Schwäbisch ùff dr alemannische Wikipedia presänt isch. I möcht no des Gedicht anekopiere, wo de Henri-Berger 2007 ùff syni Benutzersyte gstellt het ([1]). Statt dänne 50 Artikel, wonner het welle schryybe, hetter schliessli über 300 gmacht, devo au über es Duzend wo als läsig oder bsùnderscht glùnge usszeichnet worde sin. Mer werde en vermisse. --Terfili (Diskussion) 23:29, 4. Feb. 2020 (MEZ)

Zom Abschied aus dr alemannischa Wikipedia

I bee a Schwob mei Leabe lang
ond werd’s au vollends bleiba.
Beim Schwätza wuud‘s mr gar et bang,
drfiir abr beim Schreiba.
Uff Hochdeitsch ghot des älles leicht
ond schnell no obadroi,
do hot ma glei mol was erreicht,
doch Schwäbisch – noi, noi noi!:
Fuffzg Artikl wollt e schreiba,
fuffzeah han e grad mol gschafft.
Doch om weitr dro zo bleiba,
fehlt mr jetzt halt oifach d Kraft.:
En zwoi Johr ben-e Pensionär,
no geab i mir en Tritt,
ond ischt mei Hirn na no net leer,
no mach-e wieder mit.
Adee mitnandr

--Henri Berger 11:25, 31. Dez. 2007 (CET)

Das isch würkli e truurigi Naachricht! Er fèèlt der alemanische Wikipedia ganz starch – i bi froo, han i en z Stuegert emal tèrffe gchäneleere. Chöntsch nöd en Artikel über en schrybe, Holder? Das fund i würkli e verdieneti und netti Scheste. Und öis hät er syn richtige Name ja gsäit, i nime nöd aa, das das es Probleem für en wèèr, wänn dèè bikanter wùùr. --Freiguet (Diskussion) 15:13, 5. Feb. 2020 (MEZ)


Im reale Läbe het er im Ibrige Heiner Schäfer ghaiße un mit syre Frau z Sendelfenga gwoont, d Doodesaazaig het s do: Gedenkseite für Heiner Schäfer. --Holder (Diskussion) 17:00, 5. Feb. 2020 (MEZ)

Personename alemannisiere?[Quälltäxt bearbeite]

I bi vor chùrzem ùff de Artikel Robert Gerwig gstosse, ùn zerscht e weng verwirrt gsi, worùm de eso gschriibe wird. Ha zerscht denkt, de wäri vilycht en Franzoos gsi, bis i gmerkt ha, dass de Fideli halt au de Name in syni Schryybig übertrait het. Eigetli hanni gmeint, mer sött Personename nit verändre, aber i fänd's guet, wemmer des emool richtig diskutiere. I ha gmeint, des stündi sogar in irget ere Richtlinie, aber i find grad nüüt mee dezue.

Prinzipiell findi übrigens, dass es nit unbedingt lätz muess sy, Personename aa d Schryybig vunere Sprooch aazpasse, in viilene Oschteuropäische Sprooche macht mer des zum Byspil oft. I bi zum Byspil z Albanie emool amene Buechgschäft vorbigloffe, wo Biecher über e gwüssi "Margaret Theçer" oder en "Xhorxh Uashington" gha het. Ùn im Chinesische wird sowiiso jede främdsproochige Name fascht unkenntlich gmacht, mangmool je noooch Region au no verschiide. Byspil: De David Beckham isch im Mandarin-Chinesische de "dà wèi bèi kè hàn mǔ" ùn im Kantonesische de "daai wai bik haam". D Froog isch aber scho, ob des für di alemannisch Wikipedia passt.

Öbis andresch isch's, findi, wänn öber würkli im Alemannische en andre Name het. Bis jetz git's so öbis glaub nùmme bi Artikel, wo de Freigut gschriibe het, z.B. Jost Winteler oder Gottlieb Jakob Kuhn. Dörte stoot zum Deil di alemannischi Form in dr Yyleitig, zum Deil wird si au im Artikelteggscht bruucht. Des findi eigetli guet, ùn mein, bi sonige Fäll chönnt mer die alemannischi Form scho au im Artikel bruuche. In däm Fall vùm Robert Gerwig allerdings isch des jo de völlig glychi Name, bzw. mir isch au gar nit klar was für en Luut bi derre Schryybig eigetli mit <è> vs <e> gmeint isch, ùn wie jetzt "Robèrt Gèrwig" anderscht wie "Robert <Gerwig" ussgsproche würdi.

Was meinet ihr dezue? --Terfili (Diskussion) 23:07, 15. Feb. 2020 (MEZ)

Zu dèm Theema han i mi au scho ggüsseret. Ich findes grundsätzlich problemaatisch, nöd-alemanischi Persoonen- und Örtlichkäitsnäme, Buechtitel usw. in en alemanischi Schrybig z überträäge (ussert i Fäll, wos würkli en alemanische Name für esoo öppis git, wie Nöi-York [aber nöd Nöi-Jork]). Das würkt uf miich äifach künschtlich, hiperpuristisch, «alemanistisch» und füert i de Konsequänz womögli dezue, das mer die alemanisch Wikipedia na weniger èèrnscht nimt, als mer das äinewääg scho tuet; si lauft äifach Gfaar, sich esoo zur Lachnumere z mache. Und übrigens: Du bringsch s Byspiil vom Gottlieb Jakob Kuhn – grad deet gseet me, wie Alemanisierigen au chönd lätz gaa: de GJK hett syn Name nie Kuen uusgsproche, sondern zwyfelloos Chuen. --Freiguet (Diskussion) 12:09, 16. Feb. 2020 (MEZ)
Ich halt do au nit vyl dervu, Näme vu Lyt oder Ortschafte z alemannisiere, wänn s kai Form isch, wu im Alemannisch bruucht wird. --Holder (Diskussion) 11:18, 17. Feb. 2020 (MEZ)
Zu dere vil diskutierte Sach hilft dr Hiwys, me chönn sech nach der Praxis vo der alemannische Dialäktliteratur richte, und döört gits alemannisierti Forme vo frömdländische Näme scho lang. Im konkrete Fall vom Gerwig dunkts mi rächt, wie dr Autor bi synere gwoonte und gwüss guet überleite und originelle Schrybig blybt. Intressant isch dr Hiwys ufe Kuhn: der Autor vom Artikel het glaub ebe grad nid d Schrybig wie zu dr Läbenszyt vom Pfaarer gnoo, es isch em Schyn aa e hütigi Form wo zu der aktuelle Mundartversioon vo dämm Bytraag basst, so wie mes no i vilnen anderen Artiklen atrifft. --Arkelin (Diskussion) 13:07, 17. Feb. 2020 (MEZ)
dyn letschte Punkt verstonni jetz nit. De ganz Artikel het doch k-Verschiebig (cho, Chind, Wärch, chly) worum passt jetz do "Kuen" besser zur aktuelle Mundartversion wie "Chuen"? --Terfili (Diskussion) 14:21, 17. Feb. 2020 (MEZ)
Und zum eerschte von dyne Pünkt: Was häsch da für Byspil? Ich wäiss, de Viktor Schobinger tuet ales, räschtloos ales ydiethe – aber drüberuse fiel mer jetz ekänen y, wo das esoo miech. --Freiguet (Diskussion) 17:19, 17. Feb. 2020 (MEZ)
Uf was me doch nit alles unverhofft chunt. Blybe mer bi dr am Afang jo gmeinte Sach: Wott me den Autooren iiri Freiheit bim Schrybe mit ere nöie Regle vrchlynere? Miir wäär das nid rächt. Me cha zfride sy, macht no öpper mit. --Arkelin (Diskussion) 18:32, 18. Feb. 2020 (MEZ)
Arkelin, bi dym letschte Satz duen i dir voll un ganz zuestimme! --Holder (Diskussion) 19:28, 18. Feb. 2020 (MEZ)
Daademit bin ich ja au yverstande, aber das ghäisst doch nööd, das mer eso Sache nöd tèrff tischgeriere. I de deWiki wird z vill tischgeriert, i der alsWiki z wenig, mynere Mäinig naa – us luuter Angscht, öpper z vertrybe. Aber e Diskussioon cha doch au konschtruktyv sy. --Freiguet (Diskussion) 17:34, 19. Feb. 2020 (MEZ)

Dialäkt isch schuld am Coronavirus[Quälltäxt bearbeite]

Mer glaubt jo, in dr Diskussion um s nei Coronavirus gieng s nimi absurder un derno chunt des: Schweizer Professor warnt: Dialekt erhöht Ansteckungsgefahr mit dem Coronavirus (ALPENmag, 4. Merz 2020) --Holder (Diskussion) 06:27, 6. Mär. 2020 (MEZ)

D Wiirä chemid also usem Chuchichäschtli? --B.A.Enz (Diskussion) 11:14, 6. Mär. 2020 (MEZ)
:D  Medizyner setted sich besser nöd as Spraachwüsseschafter uuffüere … --Freiguet (Diskussion) 11:17, 8. Mär. 2020 (MEZ)
Pfff... Z Milhüüsa reda nìmm so vìel Litt Àlemànnisch, ìwerhàuipt nìt mìt Kehllüta. Un trotzdam hàt sìch do s Virus güet verbreitet (Ref). Bliiwa àlla gsund un dheim! --MireilleLibmann (Diskussion) 10:57, 12. Apr. 2020 (MESZ)
Der hod au vrgessa, dass mir ibrhaupts ned soviel redad wia Andre. AVS - Beidräg zom Portal:Schwoba 15:40, 12. Apr. 2020 (MESZ)

Nei Chartetool[Quälltäxt bearbeite]

S git e nei Tool, wu mer Koordinate dermit in Charte cha aazaige loo, z. B. https://tools.wmflabs.org/wikitools/listcoord.php?page=Liste_der_H%C3%A4usernamen_in_Konstanz&lang=als. Mer cha dodermit d Koordinate au aifach im Quälltäxt korrigiere, wämer s Zaiche in dr Charte verschiebe duet. --Holder (Diskussion) 19:06, 15. Mär. 2020 (MEZ)

InternetArchiveBot - wider emol[Quälltäxt bearbeite]

Sali mitenander. Ich haa mir jetz emol vu allne Edit, wu dr InternetArchiveBot geschtert gmacht het, gnau aagluegt, eb si falsch sin oder nit. Vu dr 25 Edit vu geschtert sin 11 richtig gsii un 14 falsch. Ich find, dr Bot macht is mee Aarbet, wien er is abnimmt, wäge däm duen i dr Bot vorerscht speere. --Holder (Diskussion) 13:24, 18. Mär. 2020 (MEZ)

Guet eso, Danke! --Arkelin (Diskussion) 13:42, 18. Mär. 2020 (MEZ)
Häsch rächt. --Freiguet (Diskussion) 19:47, 18. Mär. 2020 (MEZ)
Prima. Ond wamma an Fehlr melda will, welled se au no a extra Adress. Als ob ned d WP-Adress reicha däd. AVS - Beidräg zom Portal:Schwoba 07:03, 19. Mär. 2020 (MEZ)

Längwiligi Zitte 1920[Quälltäxt bearbeite]

Des Gedicht goht grad dur s Internet. S stammt vu 1920, wu d Chlauesucht umegangen isch.

Längwiligi Zitte
 
Niene isch Chilbi u niene isch Tanz
deheim ums Hus um versuret me ganz.
I ha mer scho mängisch der Chopf fasch verheit
was ächt no wär z’mache, dass Zyt umegeit.

Wär gwanet isch z’gumpe und z’tanze, o je,
däm düe halt die Süche-Verordnige weh.
E jede muess säge, churzwiligs isch’s nit,
no bsunders für ledigi, lustigi Lüt.

Grad äbe der Sunndig wird eim eso läng,
s’Furtgah isch verbote, u nämlech no sträng.
Gsiech eim deno öpper, o weisch de häts gfählt
de müesst mer schwär büesse u-ni ha kes Gäld!

Drum blieb i doheime. Ich schicke mi dry
u hoffe dä Jammer gang öppe verby.
I bi ja nid einzig, s’trifft anderi o,
s’isch ume es Gwane, – mi zahmet de scho!

(Lina Wisler-Beck, 22. Juni 1920)

--Holder (Diskussion) 05:47, 3. Apr. 2020 (MESZ)

Elsassisch fìr Kínder[Quälltäxt bearbeite]

D Isabelle Grussenmeyer (oh, do fählt jo no ne Artikel ...) macht uf Youtube Video fir Chlaini un Großi zum Elsässisch lehre: https://www.youtube.com/channel/UCdH0at4Yh8UW3TBYBHubrXw.

--Holder (Diskussion) 14:37, 8. Apr. 2020 (MESZ)

Sornegau[Quälltäxt bearbeite]

Well dr Ark001, wo dr Artiggl Sornegau gschribe hed, sidem Dezämber nümm aggtiv gsi isch, froog i's do grademol i die grösseri Rundi: Passt das Lemma für d'Gmeind Haute-Sorne ächt wirklich? I mein, es isch offebaar e historische Bezeichnig, me findet si zum Bischpil ine paar Artiggl im HLS erwähnt, isch aber dängg nit deckigsgliich mit der moderne, 2013 entstandene Gmeind (in Etichonen schtoot: "Zu den Herrschaften der E. gehörte der Sornegau am Jura mit dem um 640 gegründeten Kloster Moutier-Grandval ..."). Säit denn hüt irgendöpper i der Schwyz, wenn er d'Gmeind Haute-Sorne meint, "Sornegau"? Mir chunnt das eher vor wiene künschtliche Versuech, e dütsche/alemannische Name für's Lemma z'finde. I der schriftdütsche Wikipedia het das 2013 öpper iigfüegt, wo süscht fascht nüt gmacht het (3 Edits), ohni Beleg oder Erkläärig. Ohni ne vernünftige Beleg drfür, dass Sornegau für d'Gmeind aawendbar isch, würdi der Artiggl doo uf Haute-Sorne verschiebe, und der aagäblich dütsch Name denn au i der schriftdütsche Wikipedia usenäh. Was i online eso find, sind allerlei automatisierte Siite wie Azeigeportal und so, die dängg au uf d'Übersetzig us der Wikipedia zruckgriffe und uf die i mi nid stütze würd. Gestumblindi (Diskussion) 23:46, 9. Apr. 2020 (MESZ)

Chuzi Aamerkig: Dr Ark001 isch mitllerwyli aktiv unter em Name Arkelin. --Holder (Diskussion) 06:39, 10. Apr. 2020 (MESZ)
Häsch rächt, Gestumblindi – me sett en Underschiid mache zwüschet em Landschaftsnamen und em Gmäindsname. Das isch wie «Puschlav» versus «Poschiavo» oder «Münstertal» versus «Val Müstair» usw. De Fall «Sornegau» isch aber na vill tüütlicher, will daas nu en hischtoorische Namen isch. Frooi Ooschtere! --Freiguet (Diskussion) 11:46, 11. Apr. 2020 (MESZ)
Gsehd so us, dass niemer anderer Aasicht isch, i ha's also gänderet. Gestumblindi (Diskussion) 00:31, 24. Apr. 2020 (MESZ)

Do ben i dahoim[Quälltäxt bearbeite]

E baar schwäbischi Sängerne un Sänger hän si in däre Quarantäne-Zyt online zämedue un zäme s Lied Do ben i dahoim vu Wendrsonn gsunge: Youtube. --Holder (Diskussion) 06:53, 1. Mai 2020 (MESZ)

Lischte vo de Mitgliider vom Schwizer Nazionalroot i de 51. Legislaturperioode[Quälltäxt bearbeite]

Jetzt hämmer zwei Artikel zum gliiche Thema; Liste der Mitglieder des Schweizer Nationalrates der 51. Legislaturperiode vom 22. Oktober 2019 und Liste der Mitglieder des Schweizer Nationalrats in der 51. Legislaturperiode vom 15. Mai 2020. Chame sich uf eine einige und dä säb entsprächend ergänze? Gruess --Schofför (Diskussion) 00:19, 16. Mai 2020 (MESZ)

Oh, do isch dr erscht Artikel nit verlinkt gsii mit dem Artikel vu dr dewiki. Ich lueg mol, was mer us em neie Artikel cha bruuche fir dr alt. --Holder (Diskussion) 07:07, 16. Mai 2020 (MESZ)
Ich haa jetz d Inhalt zämegfiert un dr nei Artikel glescht. --Holder (Diskussion) 15:06, 16. Mai 2020 (MESZ)
Super! Und danke! Gruess --Schofför (Diskussion) 23:50, 17. Mai 2020 (MESZ)