Sambia

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Hops zue: Navigation, Suech
Republic of Zambia

Republik Sambia

{{{ARTIKEL-FLAGGE}}}
{{{ARTIKEL-WAPPEN}}}
Wahlspruch: “One Zambia, one nation”
„Ei Sambia, ei Nation“
Amtsschpraach Änglisch
Hauptschtadt Lusaka
Schtaatsform Republik
Schtaatsoberhaupt und Regierigschef Präsident Rupiah Banda
Flächi 752.614 km²
Iiwohnerzahl 11.261.795 (Stand Juli 2005)
Bevölkerigsdichti 14,9 Iiwohner pro km²
BIP/Iiwohner 823 US-Dollar (2006)
Währig Kwacha = 100 Ngwee
Unabhängigkeit vo Groossbritannie am 24. Oktober 1964
Nationalhymne Lumbanyeni Zambia (Stand and sing of Zambia)
Ziitzone UTC+2
Kfz-Kennzeiche Z
Internet-TLD .zm
Vorwahl +260
LocationZambia.svg
Zambia sat.png

Sambia [ˈzambi̯a] (Republic of Zambia [ˈzæmbɪə]) – früehner Nordrhodesie – isch ä Republik im südlige Afrika. Sie gränzt an Angola, die Demokratischi Republik Kongo, Tansania, Malawi, Mosambik, Simbabwe, Botsuana und Namibia. Ihre Name leitet sich vom Fluss Sambesi ab.

Sit dr Unabhängikeit[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Sambia isch no s britische Protektorat "Nordrhodesie" gsi, wo dr Kenneth D. Kaunda 1964 mit der United National Independence Party (UNIP) d Regierig übernoh het, und s Land isch churz druf am 24. Oktober 1964 unabhängig worde. Aber dr Riichdum vo Sambia, s Chupfer, het nid per Bahn chönne dur Südrhodesie exportiert wärde wäge de UNO-Sanktione gege s Regime vo de wiisse Farmer, wo sich gege Groossbritannie ufglehnt hai. Au si d Chupferbriis uf em Weltmarkt am Sinke gsi, und d Iinahme vom Schdaat si gsunke. Derzue het dr Kenneth Kaunda d Korruption, wo sich in dr Verwaltig und dr Regierigspartei breit gmacht het, nit chönne abchlemme. 1973 het dr Kaunda Sambia zum Eiparteieschdaat erklärt, nochdäm s Unruhe wäge dr neue Verfassig ge het. Dr Kaunda het noch em massive Druck vo dr Zivilgsellschaft und vo internationale Gäber 1990 die erschti demokratischi Mehrparteiewahl sit dr erschte Republik zuegloo. Noch erä Verfassigsänderig und Parteigründige wird 1991 de Frederick Chiluba zum neue Präsident gwehlt, die neui Regierigspartei isch d MMD. Noch dr umschtrittene Wahl am 2. Januar 2002 wird de Levy Mwanawasa Präsident und Schdaatschef. D Wahl isch vo EU-Beobachter as chaotisch und nit fair bezeichnet worde. Dr Präsident Levy Mwanawasa wird am 1. Oktober 2006 für ä zweiti Amtsziit widrgwehlt.

Weblingg[ändere | Quälltäxt bearbeite]

 Allmänd (Commons): Sambia – Sammlig vo witere Multimediadateie
Wikiatlas Wikimedia-Atlas: Sambia – geographischi un historischi Charte