Sambia

Republic of Zambia Republik Sambia

Wahlspruch: “One Zambia, one nation” „Ei Sambia, ei Nation“
Amtsschpraach(e)	Änglisch
Hauptschtadt	Lusaka
Schtaatsform	Republik
Schtaatsoberhaupt und Regierigschef	Präsident Rupiah Banda
Flächi	752.614 km²
Iiwohnerzahl	11.261.795 (Stand Juli 2005)
Bevölkerigsdichti	14,9 Iiwohner pro km²
BIP/Iiwohner	823 US-Dollar (2006)
Währig	Kwacha = 100 Ngwee
Unabhängigkeit	vo Groossbritannie am 24. Oktober 1964
Nationalhymne	Lumbanyeni Zambia (Stand and sing of Zambia)
Ziitzone	UTC+2
Kfz-Kennzeiche	Z
Internet-TLD	.zm
Vorwahl	+260

Sambia [ˈzambi̯a] (Republic of Zambia [ˈzæmbɪə]) – früehner Nordrhodesie – isch ä Republik im südlige Afrika. Sie gränzt an Angola, die Demokratischi Republik Kongo, Tansania, Malawi, Mosambik, Simbabwe, Botsuana und Namibia. Ihre Name leitet sich vom Fluss Sambesi ab.

Sit dr Unabhängikeit [ändere]

Sambia isch no s britische Protektorat "Nordrhodesie" gsi, wo dr Kenneth D. Kaunda 1964 mit der United National Independence Party (UNIP) d Regierig übernoh het, und s Land isch churz druf am 24. Oktober 1964 unabhängig worde. Aber dr Riichdum vo Sambia, s Chupfer, het nid per Bahn chönne dur Südrhodesie exportiert wärde wäge de UNO-Sanktione gege s Regime vo de wiisse Farmer, wo sich gege Groossbritannie ufglehnt hai. Au si d Chupferbriis uf em Weltmarkt am Sinke gsi, und d Iinahme vom Schdaat si gsunke. Derzue het dr Kenneth Kaunda d Korruption, wo sich in dr Verwaltig und dr Regierigspartei breit gmacht het, nit chönne abchlemme. 1973 het dr Kaunda Sambia zum Eiparteieschdaat erklärt, nochdäm s Unruhe wäge dr neue Verfassig ge het. Dr Kaunda het noch em massive Druck vo dr Zivilgsellschaft und vo internationale Gäber 1990 die erschti demokratischi Mehrparteiewahl sit dr erschte Republik zuegloo. Noch erä Verfassigsänderig und Parteigründige wird 1991 de Frederick Chiluba zum neue Präsident gwehlt, die neui Regierigspartei isch d MMD. Noch dr umschtrittene Wahl am 2. Januar 2002 wird de Levy Mwanawasa Präsident und Schdaatschef. D Wahl isch vo EU-Beobachter as chaotisch und nit fair bezeichnet worde. Dr Präsident Levy Mwanawasa wird am 1. Oktober 2006 für ä zweiti Amtsziit widrgwehlt.