Tanganjikasee

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Hops zue: Navigation, Suech
Tanganjikasee
Lake tanganyika.jpg
Geographischi Lag: zentr. Afrika
Zueflüss: Lufubu, Malagarasi un Ruzizi
Abflüss: Lukuga
Stedt am Ufer: Bujumbura, Kalemie
Date
Koordinaten 6° S, 30° O-6.38277829.615782Koordinate: 6° S, 30° O
Tanganjikasee (Afrika)
Tanganjikasee
Höchi über emMeeresspiegel 782 m
Flechi 32893
Seelengi 673
Seebreiti 72
Volume 18.900 km³
Maximali Diefi 1470
Mittleri Diefi 570
Bsundrigs viertdiefschti Kryptodepression

De Tanganjikasee isch ain vu dr greschte Seeä z Zäntralafrika (3° 20' bis 8° 48' sidlig un 29° 5' bis 31° 15' eschtlig) un dr segschtgrescht un zweetdiefscht See vu dr Ärd.

Geografi[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Dr See lyt im weschtlige Dail vum Oschtafrikanische Grabe (Great Rift Valley), doderzue ghert di Zäntralafrikanisch Schwelle, wu an d Weschtsyte vun em aagränzt. Är isch dr grescht Grabebruch-See vu Afrika un au dr diefscht un dr zweetgrescht vum ganze Kontinänt. Är het mit 18.880 km³ Volume s grescht Sießwasservorchuu vu Afrika un s zwaitgrescht wältwyt noch em Baikalsee. Dr Tanganjikasee goht 673 km in Nord-Sid-Richtig mit ere durschnittlige Braiti vu 50 km un het e Flechi vu 32.893 km². D Wasseroberflechi lyt uf 782 m ü. NN. Dr See isch Mittel 570 m dief, di maximal Diefi lyt bi 1.470 m (im nerdlige Dail). Dodermit lyt dr Grund vum zweetdiefschte See vu dr Ärd 688 m unter em Meeresspiegel, di viertdiefscht Kryptodepression vu dr Wält. Wäg syyre extreme Diefi handlet s sich in dr diefere Schichte vum See um fossil Wasser.

S Yyzugsbiet vum Tanganjikasees umfasst 231.000 km². Dr Ruzizi, wu vu Norde här in See fleißt, isch syy Hauptzuefluss. Anderi Zuefliss sin dr Kalambo un dr Malagarasi. Iber syy Abfluss, dr Lukuga, entwässeret er in dr Kongo.

Am Tanganjikasee hän d Staate Demokratische Republik Kongo (friejer Zaire), Tansania, Sambia un Burundi Aadail. Di Demokratisch Republik Kongo (45 %) un Tansania (41 %) hän derby dr Hauptaadail vum See.

Dier- un Bflanzewält[ändere | Quälltäxt bearbeite]

D Wältnaturschutzunion IUCNnännt dää Langzytsee dr arterychscht Blatz vu dr Wält. Dr See isch zem Byschpel d Haimet vu ere große Zahl vu Fischarte (iber 300), 95 % devu sin endemisch. Wie au im Malawisee dominiere Buntbarsch, wu sich as sekundäri Sießwasserfisch am beschte an di hoch Mineraliekonzentration vum See hän chenne aabasse. Dernäbe git s unter anderem Nilhächt, Karpfefisch, Salmler, zwee Heringsarte, Stachelwels, Fiderbartwels, Glaswels, Chiemesackwels, Quappewels, ai Art vu dr Elektrische Wels, vier Arte vu Risebarsche, zwee Zahnkärpfling, Stachelool, zwoo Arte vu Flesselhächt un ai Art vum Afrikanische Lungefisch im See.[1]

An wirbellose Dier findet mer im See unter anderem verschideni Arte vu Krabbe, Ringelwirmer, Schnäcke, Muschle, Sießwasserqualle un Schwimm.

In e Dail Regione het s Nilkrokodil an dr Stade.

Unterhalb vun ere Diefi vu 200 Metern het s Wasser vum Tanganjikasee fascht kai Suurstoff me, wel d Wasserumwelzig fählt, un dodermit het s au kai hecher Läbe dert unte.

Dr See isch scho vu jehär e wichtigi Nahrigsquälle vu dr yyhaimische Bevelkerig gsii. Rund 45.000 Mänsche läbe vu dr Fischerei, insgsamt läbe vum See rund ai Million Mänsche. E Huffe Buntbarschartn wäre as Zierfisch exportiert.

Schifffahrt[ändere | Quälltäxt bearbeite]

S ainzig groß Passagierschiff uf em Tanganjikasee isch d Liemba, wu fir d Bevelkerig rund um dr See un fir dr Gietertransport wichtigi Dienscht laischtet. Wel Kigoma z Tansania, Bujumbura z Burundi un Mpulungu z Sambia di ainzige Häfe am See sin, findet s Uf- un s Ablade zmaischt Boot uf em See statt. D Liemba het urspringlig Graf Goetzen hgaiße un isch fu dr Meyer-Werft z Papenburg z Norddytschland churz vor em Erschte Wältchrieg böue wore. S Dampfschiff isch dert ussenander böue, in 5000 Chischte verpackt un derno anne 1914 mit dr Yysebahn, Iberseedampfer un zum Dail z Fueß vu yyhaimische Dreger dur Dytsch-Oschtafrika transportiert wore. Vor Ort isch s Schiff unter dr Laitig vu drei dytsche Mitarbaiter vu dr Meyer-Werft vu neiem am Stade vum See ufböue wore.

Gschicht[ändere | Quälltäxt bearbeite]

As erschte Europäer sin am 13. Februar 1858 dr Richard Francis Burton un dr John Hanning Speke uf dr Tanganjikasee gstoße, dr Burton het e dodmol fir d Quälle vum Nil ghalte.

Speter isch dr David Livingstone an syne Stade lang zoge. Us syne Ufzaichnige isch dr Name „Liemba“ as regionale Name fir dr sidlig Dail vum See bekannt. Dää Name wird syt 1927 vum friejer dyscteh Dampfer gfiert, wu syterhär s Hauptverchehrsmittel uf em See darstellt.[2]

In dr Kolonialzyt isch dr See zue dr Gränze zwische dr dytsche un dr belgische Kolonialbiet wore. Am sidlige un sidweschtlige Änd het s britisch Nordrhodesie e Zuegang ghaa. Dur dr Böu vu Bahnlinie bis an dr See uf dr dytsche un dr belgische Syte het s regional e wirtschaftlige un entwickligsmäßige Ufschwung gee. Im Erschte Wältchrieg het s bis 1915 Kämpf am un uf em See gee, wu mit em Ruckzug vu dr dytsche Druppe ne Änd gfunde hän.

Umwält[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Vu 1995 bis 2000 het di initial Phase vun eme Biodiversitetsprojäkt statfunde, finanziert dur s United Nations Office For Project Services (UNOPS), doderby hän alli Aarainerstaate mitgmacht. Ziil isch s gsii, e noohaltig Syschtem zum Management un Erhalt vu dr Artevilfalt z schaffe. Zämme mit zahlryche Inschtitut vu dr Aarainerstaate sin e Raie vu Studie erstellt un e Strategic Action Programm (SAP) veryybart wore. Mit dr Unterstitzig vu dr GEF soll s Projäkt wytergfiert wäre.

Literatur[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  • A. Koenings, H.W. Dieckhoff: Geheimnisse des Tanganjikasees, ISBN 3-928457-10-1
  • Alex Capus: Eine Frage der Zeit, Knaus Verlag, München 2007.

Fueßnote[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  1. Fishbase Species in Lake Tanganyika
  2. Liemba war ein historischer Name für den südlichen Teil des Sees vermutlich aus der Sprache der Fipa, der aus den Aufzeichnungen von David Livingstone bekannt ist. Vgl. The Last Journals of David Livingstone in Central Africa from 1865 …, Volume 1 p. 338; via google books

Weblink[ändere | Quälltäxt bearbeite]

 Allmänd (Commons): Tanganjikasee – Sammlig vo witere Multimediadateie
Dä Artikel basiert uff ere fräie Übersetzig vum Artikel „Tanganjikasee“ vu de dütsche Wikipedia.

E Liste vu de Autore un Versione isch do z finde.