Äquatorialguinea

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Hops zue: Navigation, Suech
República de Guinea Ecuatorial (span.)

République de Guinée Équatoriale (franz.)
República da Guiné Equatorial (port.)
Republik Äquatorialguinea

Flagge Äquatorialguineas
Wappen Äquatorialguineas
Flagge Wappen
Wahlspruch: Unidad, Paz, Justicia

(Schbanisch für Einigkeit, Friide, Grechtikeit)

Amtsschpraach Spanisch, Portugiesisch, sit 1997 au Französisch as Verwaltigsschbrooch
Hauptschtadt Malabo
Schtaatsform Präsidialrepublik
Schtaatsoberhaupt Teodoro Obiang
Regierigschef Premierminister Ricardo Mangue Obama Nfubea
Flächi 28.051 km²
Iiwohnerzahl 523.051 (Stand Juli 2004)
Bevölkerigsdichti 18,6 Iiwohner pro km²
BIP/Iiwohner 17.000 US-$ (2006)
Währig CFA-Franc BEAC
Unabhängigkeit vo Schbanie am 12. Oktober 1968
Nationalhymne Caminemos Pisando la Senda de Nuestra Inmensa Felicidad
Ziitzone MEZ (UTC +1)
Kfz-Kennzeiche GQ
Internet-TLD .gq
Vorwahl +240
LocationEquatorialGuinea.svg
Equatorial Guinea provinces numbered.png

Äquatorialguinea (portugies. Guiné Equatorial, span. Guinea Ecuatorial) isch ä Schdaat in Afrika. Er gränzt im Süde und Oschte an Gabun, im Norde Kamerun und im Süde a Golf vo Guinea. Äquatorialguinea lit, drotz em Name, nit genau uf em Äquator, sondern ä chlii nördlig drvo. Äquatorialguinea isch näbe Dänemark eine vo de beide Schdaate uf der Wält, wo d Hauptschdedt uf erä Insle lige, au wenn si ä Feschdlandadeil hai.

Geografi[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Äquatorialguinea isch mit ere Flechi vu 28.051 km² ais vu dr chlaischte Länder vu Afrika, dodervu umfasst dr Feschtlandsdail Mbini (Rio Muñi) rund 26.000 km². Zum Staatsbiet ghere au verschideni Insle, di grescht dervu isch mit 2017 km² Bioko, wu bis 1973 unter dr Näme Santa Isabel un Fernando Póo bekannt gsi isch un e Zytlang Macías Nguema Byogo (noch em domolige Bresidänt Francisco Macías Nguema) ghaiße het. Uf Bioko lyt au Malabo, d Hauptstadt vum Land. Dr Feschtlanddail styt vu dr flache Kischte bis uf 1.200 Meter im Inland aa.

D Insle sin dur e vulkanische Hotspot entstande, wu au d Insle São Tomé und Príncipe, wu zwische Bioko un Annobón lige, aber nit zue Äquatorialguinea ghere, un dr Kamerunbärg derdur entstande sin. Au di kischtenoche Insle Corisco, Elobey Grande un Elobey Chico ghere zue Äquatorialguinea.

D Landgränze sin 835 km lang, d Kischte 296 km.

Klima[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Uf dr Insle herrscht e tropisch Rägewaldklima mit ere Rägezyt im Oktober. Uf em FEschtland isch es druckener, vilmol deckt un windig.

Flora un Fauna[ändere | Quälltäxt bearbeite]

D Bflanzewält wird dominiert vu verschiden Type vu tropische Rägewälder, uf em Feschtland „Atlantic Equatorial coastal forests“, uf dr Insle in dr diefere Lage „Cross-Sanaga-Bioko coastal forests“, in dr hechere Lage „Mount Cameroon and Bioko montane forests“.

D Kischte wäre gsuumt vu Mangrovesimpf. Uf dr Insle isch e Dail vum Rägewäld dur Plantaschge ersetzt. Uf Annobón het s in dr Hauptsach El- un Kokospalme.

Di wyte Rägewaldbiet biete ne Huffe Dierarte ne ideale Läbesruum, zum Byschpel Schimpanse, Gorilla, Mandrill un Bäremaki. Au Leoparde, Wladelifante, Waldbiffel, Schirrantilope un Bongo het s hyfig.[1]

Bevelkerig[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Äquatorialguinea isch ais vu dr wenige Länder z Afrika, wu ai Volk dytlig in dr Mehrhait isch: Rund 85,7 % vu dr Bevelkerig ghere zue dr bantusprochige Fang. Im gebirgigen Innere vu dr Insle läbe in vilmol schwär zuegänglige Derfer d Bubi, wu au zue dr Bantuvelker zelle un 6,5 Brozänt vu dr Bevelkerig stelle. Aber au do dominiere mittlerwyli d Fang. Wäg dr starke Repressalie in dr Zyt vu dr Diktatur vum Francisco Macias Nguema het d Mehrhait vu dr Bubi, wu bis dert 20 Brozänt vu dr Bevelkerig gstellt gha hän, s Land mieße verloo, vil sin uf Spanie gange. Wyteri Minderhaite sin mit 3,6 Brozänt d Mdowe un mit 1,1 Brozänt d Bujeba. Uf dr Insle Annobón läbe d Annobonese, wu 1,6 Brozänt vu dr Gsamtbevelkerig stelle. S git au no ne baar Döusert Europäer im Land, in dr Hauptsach Spanier, un e baar Döusert Fernandino, d Noochuu vu änglischsprochige Kreole.[2]

Yywohnerzahl[ändere | Quälltäxt bearbeite]

S Bevelkerigswachstum lyt bi rund 2,6 %. D Yywohnerzahl isch anne 2010 vu dr Regierig mit guet aire Million aagee wore. Uf Bioko läbe rund 20 %, uf Annobón nume 1 % vu dr Equatorialgineer. Wel gnaui un zueverlessigi Bevelkerigsdate fähle, sin die Uussage un die zum Bruttoinlandsprodukt un zu Pro-Chopf-Yychuu uusicher, un di internationalen Inschtituzione chemme zue Ergebnis, wu zem Dail stark vunenander abwyche.

Religion[ändere | Quälltäxt bearbeite]

E Erb vu dr spanische Kolonialherrschaft isch au d Religion: Aahänger vu dr Remisch-katholische Chilche sin iber 87 % vu dr Equatorialgineer, dernäbe sin 5 % Proteschtante. Aahänger vu Naturreligione stelle derge zmimdescht offiziäll ume no chlaini Minderhaite.[3]

Sproche[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Drotz ass iber 80 Brozänt vu dr Bevelkerig Fang as Muetersproch schwätzt, sin d Amtssproche vu Equatorialginea noch em Verfassigsgsetz un dr Änderig in Artikel 4 vum Grundgsetz Spanisch un Franzesisch. Syt 1997 isch s Land Mitglid vu dr Gmainschaft vu frankophone Staate.

Equatorialginea isch näbde dr Demokratische Arabische Republik Sahara s ainzig Land vu Afrika, wu Spanisch Amtssproch isch. Spanisch isch hite di wichtigscht Bildigssproch im Land, wel di maischte Schuele im Land wäre vu chilchlige Missione un spanische Yyrichtige drait.

Syt 2007 het Equatorialginea au dr Status vun eme assoziierte Beobachter in dr Gmainschaft vu dr portugiesischsprochige Länder un im Johr 2010 het dr Bresidänt verchindet, ass Portugiesisch as zuesetzligi Amtssproch soll yygfiert wäre, ass Equatorialginea Vollmitglid chaa wäre. Am 23. Juli 2010, bim 8. Gipfel vu dr Gmainschaft z Luanda, isch dr Aadrag uf Vollmitglidschaft gstellt wore. D Gmainschaft het aber zwoo Bedingige gstellt: zum Aine d Yyfierig vu Portugiesisch as Amtssproch, zum andere bolitisichi Reforme in Richtig Demokrati un Mänscherächt. Im Juli 2012 isch dr Aadrag wider abglähnt wore wäg dr Verletzig vu dr Mänscherächt.[4]

D Sproche vu dr Ethnie vum Land sin noch em Verfassigsgsetz 1/1998 vum 21. Jänner 1998 integrale Dail vu dr nationale Kultur. Des sin Fang, Bube, Benga, Ndowe, Balengue, Bujeba, Bissio, Gumu, Baseke, Annobonesisch, Fernando-Poo-Kreolänglisch, Igbo un Pidginänglisch. Z Equatorialginea wäre insgsamt 14 verschideni Sprochen un Idiom gschwätzt.

Gschicht[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Friegschicht[ändere | Quälltäxt bearbeite]

D Insle Bioko isch zwische 700 un 1000 n. Chr. vum Feschtland uus bsidlet wore, also vu dr Kischte vum hitige Nigeria un Kamerun. D Bubi, wu us däre Bsidlig firigange sin, schwätze ne Bantusproch.

Annobón isch bis zue dr Aachumft vu dr Europäer anne 1473 nit bewohnt gsii.

D Uryywohner vum Feschtlandbiet sin Pygmäe (Gyele) gsii. Vum 17. bis zum 19. Johrhundert sin verschideni Bantugruppe in des Biet yygwanderet un hän d Urbewohner bis uf chlaini Gruppe verdrängt. Die Bantu sin d Ndowe, Bujeba, Balengue un Benga gsii (di sognännte „Kischtestämm“) un speter d Fang, wu hite 80 Brozänt vu dr Bewohner stelle. Derwylscht s nerdli un sidli vu Rio Munis in dr vorkoloniale Zyt großi Rych gee het, isch s do nit zue Staatsgrindige chuu.

Fueßnote[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  1. Bioko Biodiversity Protection Program
  2. Cia World Factbook; Äquatorialguinea. Abgrüeft am 19. März 2012.
  3. Meyers Großes Länderlexikon, Mannheim, 2004
  4. Público (Lissabon), 20-07-2012

Literatur[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  • Max Liniger-Goumaz: La Guinée Équatoriale. Un pays méconnu; L’Harmattan, Paris 1979; ISBN 978-2-85802-132-1

Weblink[ändere | Quälltäxt bearbeite]

 Allmänd (Commons): Äquatorialguinea – Sammlig vo witere Multimediadateie



Dä Artikel basiert uff ere fräie Übersetzig vum Artikel „Äquatorialguinea“ vu de dütsche Wikipedia.

E Liste vu de Autore un Versione isch do z finde.