Kongo (Fluss)

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Hops zue: Navigation, Suech
Kongo
Verlauf un Yyzugsbiet vum Kongo bzw. Lualaba

Verlauf un Yyzugsbiet vum Kongo bzw. LualabaVorlage:Infobox Fluss/KARTE_fehlt

DateVorlage:Infobox Fluss/GKZ_fehlt
Laag Zäntralafrika
Flusssystem KongoVorlage:Infobox Fluss/ABFLUSSWEG_fehltVorlage:Infobox Fluss/QUELLE_fehltVorlage:Infobox Fluss/QUELLHÖHE_fehlt
Mündig Atlantik-6.079166666666712.45Koordinaten: 6° 4′ 45″ S, 12° 27′ 0″ O
6° 4′ 45″ S, 12° 27′ 0″ O-6.079166666666712.45
Vorlage:Infobox Fluss/MÜNDUNGSHÖHE_fehltVorlage:Infobox Fluss/HÖHENUNTERSCHIED_fehlt
Lengi 4,4 km mit Luvua–Luapula–Chambeshi 4.835 km
Iizugsgebiet 3.730.470 km²dep1Vorlage:Infobox Fluss/NACHWEISE_fehlen
AbflussVorlage:Infobox Fluss/NACHWEISE_fehlen MQ
39.160 m³/s

Dr Kongo (au Congo und Zaire, also Fluss oder Wasser) isch e Strom z Afrika. Mit ere Lengi vu 4.374 km isch er dr zweetlengscht Strom vu Afrika; gmässen an syyre Wasserfierig vu 39.160 m³/s isch er sogar dr grescht Strom vu Afrika un dr zweetgrescht vu dr Ärd. Syy Yyzugsbiet lyt in dr Hauptsach in dr Demokratische Republik Kongo (DR Kongo), wu dr Fluss dur s riisig Kongobecki fließt.

Flusslauf[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Dr Kongo entspringt as Lualaba im Side vu dr DR Kongo in dr Region Katanga in dr Siduuslaifer vum Mitumba-Gebirg. Dert lyt syy Quälle rund 100 Kilometer weschtlig vu Lubumbashi. Dr Lualaba fließt zerscht no Norde, vorbyy am Upemba- un am Kisalesee un nimmt rund 150 Kilometer wyter nerdlig s Wasser vum Flusslauf Luvua–Luapula–Chambeshi vu Oschte här uf, wu as Näbefluss bis zur däre Stell dytlig lenger isch wie dr Lualaba, dr Quällfluss vum Kongo. Dr Kongo het mit em Flusslauf Luvua–Luapula–Chambeshi e Lengi vu 4.835 Kilometern. Eppe bi däre Flussyymindig chunnt er in s großflechig Kongobecki. Nomol rund 150 Kilometer wyter nerdlig mindet vu Oschte här dr Lukuga yy. Vu dert uus fließt dr Lualaba wyter in Richtig Norde zue dr Boyomafäll bi Kisangani.

Vu do ab drait er dr Name Kongo un fließt no Weschte. Dert, wun er in Richtig Sidweschte chehrt, fließt er dur e uusdehnti Sumpflandschaft bi Mbandaka, wu ihm dr Ubangi zuefließt, syy zweetgrescht Näbefluss. Vu dert ab bildet er di natyrli Gränz vu dr Staate Demokratische Republik Kongo un Republik Kongo. E weng wyter sidlig mindet dr Kwa-Kasai yy, syy mit Abstand greschte Näbefluss. Derno chunnt er an dr Pool Malebo, zue Brazzaville un Kinshasa. Oberhalb vu däne Stedt isch dr Fluss schiffbar.

Satellitebild vum Pool Malebo mit dr Stedt Brazzaville un Kinshasa
Dr Kongo in dr Nechi vu dr Livingstonefell

E weng speter iberwindet er am Uusgang vum Kongobecki im Zug vum Durbruchsdal dur d Nidergineaschwelli in dr 350 Kilometer lange Stromschnälle vu dr Livingstonefell e Gfell vu 274 Meter. Bi Mbanza verlosst dr Kongo di gmainsam Staatsgränz, quert dr nume rund 100 bis 150 Kilometer brait weschtligscht Zipfel vu dr DR Kongo un chunnt vor dr Gränze zue Angola zue dr Stadt Matadi. Uf däre Gränze fließt dr Fluss as Rio Zaire no rund 135 Kilometer wyter no Weschte un mindet an däre Gränze im Zaire-Diefland in eme bis zue 40 Kilometer braite Drächter in dr Atlantik, wu sich d Kongo-Rinne no 150 Kilometer wyt unter dr Meeresoberflechi furtsetzt.

Yyzugsbiet[ändere | Quälltäxt bearbeite]

S Yyzugsbiet vum Kongo isch mit 3.730.470 km² no däm vum Amazonas s zwaitgrescht vu dr Ärd un lyt in dr Hauptsach in dr DR Kongo, dernäbe z Kamerun, z Äquatorialguinea, z Gabun, in dr Republik Kongo un dr Zentralafrikanische Republik.

Lengi, Schiffbarkait un Diefi[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Dr Kongo isch 4.374 Kilometer lang, dervu sin rund 3.000 Kilometer schiffbar. Är isch e wichtigi Schifffahrtsstroß. Di Abschnitt, wu nit schiffbar sin, wäre dur Yysebahnlinie umgange.

E Team vu Biologe het 2008/2009 im Unterlauf per Echolot Wasserdiefine vu bis zue 220 Meter gmässe, dodermit wär dr Kongo dr diefscht Fluss vu dr Ärd.[1]

Wasserrychtum, Stromschnälle un Wasserfell[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Dr Kongo bildet di wasserrychschte Stromschnälle vu dr Ärd, d Stanley- un d Livingstonefell sin dervu di bekannteschte. Är fiert an syre Mindig zwische 23.000 un 75.000 m³/s Wasser ab, im Johresdurschnitt macht des 39.160 m³/s. Di brunlächt Farb vum Wasser, wu in syre Mindig in Atlantik fließt, isch zem Dail no 20 bis 30 Kilometer vu dr Kischten ewäg z sääne.

Erforschig[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Als erschte Europäer isch 1482 dr portugiesisch Seefahrer Diogo Cão an dr Kongo chuu. Dr britisch Afrikaforscher Sir Henry Morton Stanley het syy Lauf im Binneland erforscht, wun er dr Strom vu 1876 bis 1877 befahre un s Land erchundet het.

Stedt[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  • Kisangani
  • Mbandaka
  • Brazzaville
  • Kinshasa
  • Matadi

Näbefliss[ändere | Quälltäxt bearbeite]

In däre Ufstellifg sin Näbefliss vum Kongo flussaabezues ufglischtet un d Himmelsrichtige aagee, wu si härchemme.

Oberlauf[ändere | Quälltäxt bearbeite]

bis zum Aafang vum Kongo-Linksboge (bis Kisangani):

  • links, vu Sidweschte: Lubudi
  • rächts, vu Sidoschte: Lufira, Luvua, Luapula, Chambeshi
  • rächts, vu Oschte: Lukuga, Luama, Elila, Ulindi, Lowa, Maiko

Mittellauf[ändere | Quälltäxt bearbeite]

ab em Aafang vum Kongo-Linksboge (vu Kisangani bis Mbandaka):

  • rächts, vu Nordoschte: Lindi
  • links, vu Side: Lomami
  • rächts, vu Nordoschte: Aruwimi, Itimbiri
  • links, vu Oschte: Lulonga-Maringa, Ruki-Busira

Zum Änd vum Kongo-Linksboge (bis Brazzaville/Kinshasa):

  • rächts, vu Norde: Ubangi, Sangha
  • rächts, vu Oschte: Kwa-Kasai (Kassai, Cassai)

Unterlauf[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Noch em Änd vum Kongo-Linksboge (ab Brazzaville/Kinshasa):

  • kaini greßere Zuefliss me

Länder[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Staudämm[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Mit dr Inga-Staudämm wird e Dail vu dr Wasserchraft im Beryych vu dr Livingstonefell gnutzt. S git Blän, die Aalage zum greschte Wasserchraftwärch vu dr Wält uuszwyte.

Fueßnote[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  1. Evolution on Steroids: Bizarre Fish of the Congo Featured in New Video, American Museum of Natural History, abgruefen 17. Jänner 2010

Literatur[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Weblink[ändere | Quälltäxt bearbeite]

 Allmänd (Commons): Congo River – Sammlig vo witere Multimediadateie
Dä Artikel basiert uff ere fräie Übersetzig vum Artikel „Kongo_(Fluss)“ vu de dütsche Wikipedia.

E Liste vu de Autore un Versione isch do z finde.