Sitten VS

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Hops zue: Navigation, Suech
Disambig.svg Dä Artikel behandlet d Ortschaft Sitte/Sion in dr Schwiiz. Für witere Bedütige vom Begriff Sitte lueg Sitten; für de Begriff Sion lueg Sion (Begriffsklärung).
Sitte
Wappe vo Sitte
Basisdate
Staat: Schwiiz
Kanton: Wallis (VS)
Bezirk: Sittew
BFS-Nr.: 6266i1f3f4
Poschtleitzahl: 1950
UN/LOCODE: CH SIR
Koordinate: 594446 / 12021346.2333337.366654500Koordinaten: 46° 14′ 0″ N, 7° 22′ 0″ O; CH1903: 594446 / 120213
Höchi: 500 m ü. M.
Flächi: 25.6 km²
Iiwohner: i33'532 (31. Dezämber 2015)[1]
Website: www.sion.ch
Sitte vom Bärg vo Nax us gsee

Sitte vom Bärg vo Nax us gsee

Charte
Arnensee Lac de Sénin Lauenensee Lac des Audannes Lac de Tseuzier Bassin de Godey Lac de Derborence Lac du Mont d'Orge Kanton Bern Kanton Waadt Bezirk Conthey Bezirk Hérens Bezirk Hérens Bezirk Martigny Bezirk Siders Arbaz Grimisuat Savièse Sitten VeysonnazCharte vo Sitte
Iber des Bild
ww

Sittu (franz. Sion; fp. [a ʃõ, çjũ] Chyoun?/i[2]; dt. Sitten) isch en Munizipalgmeind und dr Hauptort vom Kanton Wallis in dr Schwiiz. Sittu isch au dr Hauptort vom Bezirk Sittu (franz. District de Sion).

Geografi[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Sittu lit üfer rächte Siita vaner Rottu an dr Sionne. Vannr Ggmeindsflechi sint 39,9 % landwirtschaftlechi Flechi, 23,4 % Wald, 30,6 % Sidligsflechi und 6 % süschtigi Flechi.

Gschicht[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Sittu ischt zum eerschtu Mal gnennt choo im Jaar 859 als Sedunum, Bramois Ändi 8. Jh. als Bramosium, Les Agettes 1190 als Agietes, Gieti.

Usgrabige bewiise, ass d Gegend vom hütige Sittu scho in dr Steizit besiidlet gsi isch. D Dolme vo Petit-Chasseur (2900-2200 v. Chr.) ghöre zu de wichdigste Relikt vom Megalithbau im Alperuum. Im Johr 2008 isch eini vo de grösste keltische Nekropole in de Schwiizer Alpe mit über 200 Greber freigleit worde. D Greber stamme as dr erste Iisezit zwüsche 800-500 v. Chr.

Wo im Johr 15 v. Chr. d Römer s Wallis, wo bis denn keltisch gsi isch, eroberet hai, isch d Siidlig Sedunum entstande, vermuetlig dört, wo s Oppidum vo de Seduner gsi isch. 580 isch dr Bischofssitz vo Martigny do ane verleit worde, und sit 999 het dr Bischof gliichzitig as Landesherr amtiert.

In dr Nöchi vo dr Stadt, hai am 13. Novämber 1475 d Oberwalliser und d Bärner d Savoyer uf em Fäld "la Planta" besigt.

1968 isch d Gmeind Bramois (dt. Brämis) mit Sittu vereinigt worde. Im Joor 2013 isch di ehemoligi Gmeind Salins zu Sittu cho, und im Joor 2017 s ehemolige Les Agettes, wo vorhär zum Bezirk Ering ghört hed.

Iwoner[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Jaar 1850 1860 1870 1880 1888 1900 1910 1920
Sion 3307 4706 5456 5500 6099 6751 7254 7642
Salins 258 339 456 464 471 504 532 552
Les Agettes 210 228 268 270 251 278 310 288
Jaar 1930 1941 1950 1960 1970 1980 1990 2000
Sion 8657 10245 11770 16910 21925 22877 25336 27171
Salins 566 605 636 599 602 705 767 883
Les Agettes 247 270 239 193 150 193 237 270

Dr Üsländeraateil ischt 2010 bi 26,3 % glägu.

Politik[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Dr Ggmeindspresident va Sittu ischt dr Philippe Varone (Stant Oktober 2017).

Spraach und Tialäkt[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Bi dr Volchszellig 2000 heint vannu Iwonru 82,7 % Franzeesisch als Höiptspraach aagigää, 82,7 % Franzeesisch 5,5 % Titsch, 3 % Talienisch und 8,8 % anneri Spraache.

Dr tradizionäll Tialäkt va Sittu gcheert zum Frankoprovenzalisch.

Weblingg[ändere | Quälltäxt bearbeite]

 Commons: Sittu – Sammlig vo Multimediadateie

Wikisource Sittu in dr Topographia Helvetiae, Rhaetiae et Valesiae (Matthäus Merian) im dütschsprochige Wikisource

Fuessnote[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  1. Statistik Schweiz – STAT-TAB: Ständige und Nichtständige Wohnbevölkerung nach Region, Geschlecht, Nationalität und Alter (Ständige Wohnbevölkerung)
  2. Yè é ouey i noûtro patouè: dictionnaire du patois de Nendaz: 1998