Ooschterfingè

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Zur Navigation springen Zur Suche springen
Wappe
S Wappe vo Ooschterfingè
Basisdatä
Staat: Schwiiz
Kanton: Schaffuuse (SH)
Bezirk: Unterchläggiw
Gmeind Wilchingè
PLZ 8218
Koordinate: 679049 / 27969247.66318.491450Koordinaten: 47° 39′ 47″ N, 8° 29′ 28″ O; CH1903: 679049 / 279692
Höchi: 450 m ü. M.
Flächi: 533 ha km²
Iiwohner: 380 (2016)
Website www.osterfingen.ch
Charte
Osterfingen (Schweiz)
Osterfingen
www
d Gmeinde vor dè Fusion am 1. Januar 2005

Ooschterfingè isch es Dorf im Bezirk Unterchläggi im Kanton Schaffuusè, Schwiz. Bis Endi 2004 isch es e selbschtändigi bolitischi Gmaand gsii. Am 1. Januar 2005 hèt Ooschterfingè mit Wilchingè zuè dè neuè Gmaand Wilchingè fusionyrt.

Geografy[ändere | Quälltäxt bearbeite]

En Panorama-Flug unterhalb vo Ooschterfingè mit Bligg uff s Dorf, dè Wannè-, Ross- un d Räbbärg sowiè s Wangèdal

Ooschterfingè lyt am Uusgang vom Wangèdal im einzigschte rächtè Sitèdal un a dè rächtè Dalwangè vom Wangèdal. Oschterfingè lyt dõdemit am südweschtlichschtè Pungt vom Kanton Schaffuusè. Sèll Sitèdal, wo Ooschterfingè als Strõssèdorf aagsidlèt worrè isch, gòt am Rossbärg los. Dè Rossbärg isch dè weschtlichschte Buggel vom Südrandè, am Fuss vo sinèrè Weschthaaldè lyt dè Gmeindehauptort Wilchingè. Obberhalb vo dè gegèübberligendè Haaldè vom Wangèdal, wellèrè mò Altfüürè sägè duèt, lyt dè Napbärg (641 m). A dè Gränz vom Altfüürè zum Napbärggipfel volauft d Gränz zwǜschè Ooschterfingè un dè südbaddischè Gmeind Dettighoffè un dõdemit diè schwizerisch-dütschi Gränz. D Dorfmitti vo Ooschterfingè lyt knapp 1600 m wit èwäg vo dè Staatsgränz. È bitzeli witter, öppè 2400 m vom Dorf èwäg, lyt dè Dettighoffemer Wyler Albfüürè. Im Wangèdal lyt au dè Wyler Bad Ooschterfingè, è chly wèng obberhalb vom Dorf. Vom Bad èwäg nommòl 2 km daluèzuès lyt a dè glychè Haaldè d Ruinè Radegg, wo allerdings schu sit anno 1648 zuè dè Gmaand Wilchingè ghört.

Gschicht[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Ooschterfingè isch zum erschtè Mòl im Johr 912 als Ostrolvingen erwäänt worrè. Im Mittelaalter isch d Hèrrschaft übber Ooschterfingè uffdeilt gsi in Nidrigi Grichtsbarkeit un Hochi Grichtsbarkeit (au Hoschtiz, also Hochi Juschtiz dauft). Diè Nidrigi Grichtsbarkeit hèt bis zum 14. Johrhundert dè Lupfener Landgrõfè ghört un isch denn übber voschidèni Hèrrè zum Wilhèlm vo Fulach chò. Sèllè hèt Ooschterfingè im Johr 1537 a d Stadt Schaffuusè vokauft, Ooschterfingè isch dè Landvogtei Nüüchilch unterschtellt worrè. Faktisch isch Ooschterfingè dõdemit zur Hälfti Deil vom spôter gründetè Kanton Schaffuusè worrè. Diè ander Hälfti, d Hoschtiz, hèt bis anno 1656 dè Chleggauer Landgrõfè ghört. Sèllè Grõfschaft isch abber im Dryßgjöhrigè Chrièg schwèr beutlèt worrè, un hèt nõch èm Chrièg jo schu s Rafzer Fäld anno 1651 a d Stadt Züri voüsserè müèsè, füüf Johr spôter hèn si diè obberi Hälfti vo Chleggau a d Schaffuuser abdrèttè müèsè. Sèllèwäg isch Ooschterfingè wiè s Nõchbòrdorf Wilchingè vollschtändig in Schaffuuser Bsitz übbergangè. D Ooschterfingè Chillègmeind hèt zuè dè Pfarrei Nüüchilch ghört un isch dõrum 1529 evangelisch worrè. Im Johr 1759 hèt Ooschterfingè è Chillè statt dè sit öppè um 1300 bruuchtè Jakobskapèllè chriègt, welli èbbèfalls im St. Jakob gweiht worrè isch.

Dörflischdritt zwǜschè Ooschterfingè un Wilchingè[ändere | Quälltäxt bearbeite]

D Wilchinger hèn irè Dorf dütlich offner gegè s Chläggi uusgrichtet ghaa, wôrend Ooschterfingè sich è bitzeli im Haartel dinnè voschteckt hèt. Us sèllèm Grund hèn d Wilchinger èbbèso wiè s Wyydorf Hallau, wo a dè gegèübberligendè Sitè vom Chläggi lyt, a dè Chläggihaaldè è guèts Terroir für dè Aabau vo Wyy gfundè. Durch è Seriè vo guètè Wyyèrntè sin d Wilchinger bis 1530 zu so vill Woolschtand chò, dass si iren Gmeindebann um d Altföörè erwitterèt hèn, dõdemit hèn si dè Ooschterfinger dè Zuègang zum Chläggi abgschnittè. Sèll isch nit alles gsi, anno 1648, also am Ènd vom Dryßgjöhrigè Chrièg, hèn d Wilchinger dè Rossbärg un d Radegg sowiè dè Deile vum Trisbärg kauft. Durch witterè Grunderwèrb am Trisbärg hèn si Ooschterfingè zuè nèrè Ènklavè gmacht, well jo sit 1656 im Südè vo dè Ooschterfinger Gmarkig d Gränz zuè dè Sulz'schè Bsitzungè (Dettighoffè un Jeschtettè) klar zogè gsi isch. Dè Voluscht vo dè Holzyschlag am Rossbärg hèt dè Ooschterfinger bös wee duè, sèllèwäg hèn sich d Ooschterfinger annedubaki dõdemit gweert, dass si grichtlich durrègsetzt hèn, dass d Wilchinger für s Holzschpedyrè èn Byydrag a d Ooschterfinger zallè hèn müèsè.[1] Bis i s 19. Johrhundert isch s Vohältnis zwǜschè Ooschterfingè un Wilchingè durch è solidi Zwydracht un Aversion brägt gsi. Wo denn d Ooschterfinger im Johr 1863 bim Bau vo dè Hochrhybaan un èm Wilchinger Baanhof nommòl s Nõchsää ghaa hèn, hèt s no è baar Johr bruucht, bis sich beidè Gmeindè, wo mee un mee an irer Gränz- un Randlaag bezogè uff s Schwizer Binnèland glittè hèn, zämmègrauft hèn. Anno 2005 isch es zuè nèrè Vonumpftshürõt vo Ooschterfingè un Wilchingè chò, idèm beidi Gmaandè zämmè gangè sin.

Bevölkerig[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Johr 1771 1798 1836 1850 1900 1950 2000
Iiwohner 349 449 557 622 414 316 359

Züüg zum Aaluègè[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Luèg au: Lischtè vo dè Kulturgüèter z Ooschterfingè

Bildergallery[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Weblingg[ändere | Quälltäxt bearbeite]

 Commons: Osterfingen – Sammlig vo Multimediadateie

Fuessnote[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  1. Wilchingen - Osterfingen, zum Verhältnis zweier Nachbardörfer under Gschicht uf wilchingen.ch