Klettgau (Gemeinde)

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Hops zue: Navigation, Suech
Wappe Dütschlandcharte
Wappe vo dr Gmei Chläggi
Klettgau (Gemeinde)
Dütschladcharte, Position vo dr Gmei Chläggi fürighobe
47.64258.4216666666667409Koordinaten: 47° 39′ N, 8° 25′ O
Basisdate
Dialekt: Alemannisch
Hauptvariante: Hochalemannisch
Bundesland: Bade-Württebärg
Regierigsbezirk: Fryburg
Landkreis: Waldshüet
Höchi: 409 m ü. NHN
Flächi: 45,9 km²
Iiwohner:

7478 (31. Dez. 2014)[1]

Bevölkerigsdichti: 163 Iiwohner je km²
Poschtleitzahl: 79771
Vorwahl: 07742
Kfz-Chennzeiche: WT
Gmeischlüssel: 08 3 37 062
Adress vo dr
Gmeiverwaltig:
Degernauer Straße 22
79771 Klettgau-Erzingen
Webpräsenz: www.klettgau.de
Burgermeischter: Volker Jungmann (SPD)
d Lag vo dr Gmei Chläggi im Landchreis Waldshüet
Charte
Dialäkt: Markgräflerisch (Lörrach)

Chläggi (Klettgau) isch e Gmeind im Chläggi, Landchreis Waldshüet, Bade-Württeberg.

Geografischi Lag[ändere | Quälltäxt bearbeite]

D Gmeind Chläggi litt im undere Chläggidal entlang de drei Bachläuf Chlingegrabe, Schwarzbach und Seegrabe. S Gmeindegebiet litt zwüsche 390 und 670 Meter.

Chläggi gränzt an d Schwizer Gmeinde Tradinge und Wilchinge im Kanton Schaffuuse, d Schwizer Gmeind Hüntwange im Kanton Züri und an di dütsche Gmeinde Öschinge, Lauchringe, Chüssabärg, Hohetenge am Hochrhy un Dettighoffe.

Gmeindeglyderig[ändere | Quälltäxt bearbeite]

D Gmeind Chläggi bstoht uss de Ortsdeil Büel, Ärzinge, Gißlinge, Grieße, Rächbärg, Riedere a. S. un Wyswyl (dütsch: Bühl, Erzingen, Geißlingen, Grießen, Rechberg, Riedern a. S., Weisweil). Di rümlige Gränze vo de Ortsdeil entspräche denne vo de friehnere Gmeinde mit de glyche Näme; offiziäll werre si noch de Name Klettgau (Chläggi) gstellt und mit me Bindestrich dodevo abtrännt. D Ortsdeil sin noch de bade-württebergische Gmeindordnig au Wohnbezirk.

Zum Ortsdeil Büel ghöre d Wyler Büel, Mittelhof und Oberhof und d Höf Berchehof (Summerau) und Chaiser-(Cheppeli-)Hof. Zum Ortsdeil Ärzinge ghört s Dorf Ärzinge. Zum Ortsdeil Gißlinge ghöre s Dorf Gißlinge und s Ghöft Heideggerhof. Zum Ortsdeil Grieße ghöre s Dorf Grieße, de Wyler Rittihof und s Ghöft Bergschürhof und d Hüser Alti Mühli un Brand, Bahnstation Grieße un Zygelhütte. Zum Ortsdeil Rächbärg ghöre d Dörfer Oberriedere und Underriedere. Zum Ortsdeil Wyswyl ghöre s Dorf Wyswyl und d Höf Burgstall(-hof) un Nägeli(-feld-)hof.

Im Gmeindegebiet lyge sälli Wiestige und abgangeni Burge: d Wiestig Hof Erwis (Ortsdeil Büel), im Ortsdeil Ärzinge d Wiestige Harthuse, Schlatt, Stierehuse und nit mit Sicherheit im Ortsdeil Ärzinge Oberwiller; im Ortsdeil Grieße d Wiestig Münchige; im Ortsdeil Riedere a. S. d Burgruine Neukrenkige und nit mit Sicherheit dört d Wiestig Hüserhof; im Ortsdeil Wyswyl isch de Burgstall Wyßeburg (Weißenburg).

Gschicht[ändere | Quälltäxt bearbeite]

D Gmeind Chläggi isch am 1. August 1971 wäge de bade-württebergische Gebietsreform uss de Ortschafte Erzige, Grieße, Rechberg, Riedere am Sand und Wiswyl bildet worre. 1975 sin Büehl und Gißlinge dezüecho. Si alli sin vorher selbstänig gsi.

Bolitik[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Am 9. Novämber 2008 isch de Volker Jungmann (SPD) mit 98,22 Brozänt vo de Stimme in sinem Amt bstätigt worre. Er isch de einzig Bewerber gsi, d Wahlbedeiligung isch aber bi 48,95 % gläge.

Wahle[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Ergebnis vo dr Landdagswahle 2006 un 2011:

Johr CDU SPD FDP Griene Linke1 Sonschtige
2011 40,6 % 21,9 % 5,1 % 25,2 % 2 % 5,2 %
2006 48,4 % 22 % 9,2 % 11,9 % 2,6 % 5,9 %

1 2006: WASG, 2011: Die Linke

Partnerschafte[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Chläggi underhaltet sit 1976 partnerschaftligi Beziehige zu de Gmeind Clisson in de Nöchi vo Nantes z Frankrych. Sit em Summer 2006 git's usserdëm e Partnerschaft mit em idaliänische Sanza südlig vo Neapel.

Wirtschaft und Infrastruktur[ändere | Quälltäxt bearbeite]

De Adeil vom Produktionsgwerbe litt bi 67 Brozänt; de Handel, s Gastgwerbe und de Verchehr hän 18 und di sunschtige Dienschtleistige 15 Brozänt. D Markttradition z Grieße goht uff s Mittelalter zruck und hütt finde jedes Johr sechs Krämermärkt statt. In de Gmeind wird in de Ortsdeil Erzige und Rächberg Wybau betrybe. De Räbeabau isch usserdëm in de Ortsdeil Büehl und Riedere am Sand bekannt. Sit 2002 findet jedes Johr im Friehlig e Wymäss statt, wo vo de Gmeindeverwaltig organisiert wird.

Verchehr[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Chleggau lyt a dè Bundesschtroß 34 (Basel – Singe (Hohentwyl)). Vo dè B 34 ewäg gön Landschtrõßè i s Wuètèdal:

Ebbèso gön in Richtig Schwarzbachdal un Chlynè Randè Landschtrõßè vo dè B 34 wäg:

Innerhalb vo dè Gmeind git s è Schtrõß Ärzingè-Wyswyl-Rièdèrè, um Wyswyl aazbindè. De Ortsdeil Ärzingè hèt en (bedièntè) Baanhof mit ènèm große Parkblatz. S EG vo Ärzingè isch sit è baar Johr zuè un wörd inzwǜschè durch è Byrbeiz mit Läbbè erfüllt. Z Ärzingè haltet IRE- un RB-Züüg uff dè Hochrhybaan, selli Züüg vochehre am Wärchtig stündlich. Sit èm Johr 2015 wörd Ärzingè stündlich vo dè Schaffuuser S-Bahn aagfaarè, womit sich èn Halbschtundètagt bis Schaffuusè zämmè mit dè Eil IRE-Züüg ergit. Dè Baanhof im Ortsdeil Grièßè wörd nu nò sporadisch vo dè RB bediènt, vo allem für dè Schüèlervokeer. Beidi Bahnhöf lygèd a dè Hochrhybahn Basel – Singè (– Ulm/Konschtanz).

Bildig[ändere | Quälltäxt bearbeite]

S hät zwei Grundschüele in de Ortsdeil Ärzinge und Grieße und e Hauptschüel mit Werkrealschüel z Erzige. Höcheri Schüele stönn under anderem in de Chreisstadt Waldshuèt-Düèngè, Säckingè und z Singè zur Vofiegig. Dezüe chunnt d Möglichkeit, e Schwizer Fachschuèl oder Universidät z bsueche.

Verein[ändere | Quälltäxt bearbeite]

In de Gmeind häts über 100 Verein. Si deile sich i Fasnets-, Fraue-, Musik-, Gsang- und Sportverein uff. De gröscht Verein isch de Durnverein Erzige mit über 800 Mitglyder.

Suschtiges[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Z Chläggi gits e regionali Internet-Zytig un die nännt sich „Hierzuland“.[2] Si isch fir d Region Chläggi un de ganz Oste vum Landchreis Waldshuet, also d Gmeinde Chläggi, Jestette, Lottstette, Dettikofe, Hochetenge am Hochrhy un Küssaberg.

Zum Läse[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  • Waisch es no? – Klettgau-wie es früher einmal war. Geiger Verlag (1986), ISBN 978-3892640141, 154 Site; vo Johannes Meier un Hubert Roth (waret beidi mol de Präsi vo Chläggi)
  • So isch es gsii! Das Leben im Klettgau. Geiger Verlag (2000), ISBN 3-89570-691-4, 307 Site; vo Hubert Roth

Weblink[ändere | Quälltäxt bearbeite]

 Allmänd (Commons): Klettgau (Gemeinde) – Sammlig vo witere Multimediadateie

Fueßnote[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  1. Bevölkerungsentwicklung in den Gemeinden Baden-Württembergs 2014 (Iwohnerzahle uf Grundlag vom Zensus 2011)
  2. HierzuLand.info


Information icon.svg Dä Artikel basiert uff ere fräie Übersetzig vum Artikel „Klettgau_(Gemeinde)“ vu de dütsche Wikipedia.

E Liste vu de Autore un Versione isch do z finde.