Grafenhausen

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Hops zue: Navigation, Suech
Wappe Dütschlandcharte
Wappe vo dr Gmei Grõfuusè
Grafenhausen
Dütschladcharte, Position vo dr Gmei Grõfuusè fürighobe
47.7741666666678.2625895Koordinaten: 47° 46′ N, 8° 16′ O
Basisdate
Dialekt: Alemannisch
Hauptvariante: Hochalemannisch
Regionalvariante: Hochschwarzwälderisch
Bundesland: Bade-Württebärg
Regierigsbezirk: Fryburg
Landkreis: Waldshüet
Höchi: 895 m ü. NHN
Flächi: 48,6 km²
Iiwohner:

2189 (31. Dez. 2012)[1]

Bevölkerigsdichti: 45 Iiwohner je km²
Poschtleitzahl: 79865
Vorwahl: 07748
Kfz-Chennzeiche: WT
Gmeischlüssel: 08 3 37 039
Adress vo dr
Gmeiverwaltig:
Rathausplatz 1
79865 Grõfuusè
Webpräsenz: www.grafenhausen.de
Burgermeischter: Christian Behringer
Lag vo dr Gmei Grõfuusè im Waldshüet
Charte
Dialäkt: Markgräflerisch (Lörrach)

Grõfuusè (amtlig Grafenhausen) isch e Gmeind im Landchreis Waldshüet z Bade-Württeberg. Si isch als Luftkurort staatlig aerkännt.

Geografy[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Grõfuusè litt uff me Hochplateau im südlige Hochschwarzwald, südlig vom Schluchsee uff 800 bis 1100 Meter über de NN. Rund 62 Prozänt vom Gmeindegebiet sin bewaldet.

Grõfuusè gränzt im Norde und Weste an d Gmeind Schluchsee im Landchreis Brysgau-Hochschwarzwald, im Oste an d Stadt Bonndorf im Schwarzwald und im Süde an Ühlige-Birkedorf.[2]

Gmeindeglyderig[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Zu de Gmeind Grõfuusè mit Metteberg und Staufe, bis in d 1970er-Johr selbständigi Gmeinde, ghöre 23 Dörfer, Wyler, Zinke, Höf und Hüser.

In de Gränze vo de Gmeindereform vo de 70er-Johr ghöre d Dörfer Grõfuusè, Geroldshofstette und Rieppoldsrieg, d Wyler Amertsfäld, Balzhuusè, Dürrèbüèl, Ebersbach, Rötèbärg un d Schaffhuuser Sägi, d Zinkè Brünlisbach, Ròòthuus un Signau, d Hööf Schlüchterseehof, Bleichi un Dannèmülli sowiè s Huus Holzhüsli un Schlüèchtmülli..

Zu de ehemolige Gmeind Mettèbärg ghörd s glychnamige Dorf un d Zinkè Buggèrièd un Seewangè sowiè s Huus Kaßlett. Zu dè ehemolige Gmeind Staufe ghörd s Dorf Schtaufè, dè Zinkè Bulgèbach un d Mpllènè Heidemülli un Klausèmülli, beidi im Mettmadal.

In dè Gmeind Grõfuusè i dè Gränzè, wo vor dè Gmeindereform 1975 goltè hèn, ligè d Wüschtigè Glashüttè, Hettisdal, Lanzefurt, Lantzehoffè un Schüèrhof. Im Gebièt vo dè ehemoligè Gmeind Schtaufè lyt d Wüschtig Bürglè.[2]

Gschicht[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Di erschti urkundligi Erwähnig vo Grõfuusè hät im Gründigsjohr vom Chloster Allerheilige (Schafhuusè, 1050) stattgfunde, aber scho im 9. Johrhundert hän Mönch vo de Chlöster St. Bläsy un Rhynau agfange, dè Schwarzwald z rodè.[3] 1096 isch e Zellè vo mè Schafhuuser Mönch durch dè Bischof vo Konschtanz ygweiht worre. Vo 1285 bis in's 16. Johrhundert hät Grõfuusè Stadträcht gha. Im Johr 1525 isch's an's Chloster St. Bläsy voschänkt worrè, allerdings ghört bis hütt e chleis Waldschtugg dè Schafhuuser. 1791 isch di bekannti Byrbrauerei Ròòthuus gründet worrè.[4]

Wäge de Gmeindereform isch am 1.1.1975 d Gmeind Grõfuusè uss vorher selbschtändigè Gmeindè gründet worrè.

Wirtschaft[ändere | Quälltäxt bearbeite]

S Gwerbegebiet vo Grõfuusè, aafänglich 10 Hektar groß, hät inzwüschè uff 16 Hektar vergrößert werre chönnè. Dodemit hät mer's gschafft, d Betrieb vom Wohngebiet in's Gwerbegebiet umzsydle.

Well dè Främdevokeer zrugggangè isch, wörred im Momänt d Handwerchsbedryb gförderèt.[5]

Wichtigschtes und bechanntischtes Unternämme isch diè Badisch Staatsbrauerei im Wyler Roothuus, dirèkt obberhalb vom Zinkè Brünlisbach und obberhalb von èm Rank vom obberè Mettmadal glègè.

Um d Popularität vo dè Roothuus-Brauerei für dè Tourismus nutzè z chönnè, hèn d Frèmdèvokeersämter vo Grõfuusè un Üülingè-Birchèdorf s Tourismus-Label Roothuuser-Land gschaffè, für welles unter andrèm mit Schilder a dè Gemeindegrönzè vo beidnè Gmeindè gworbè wörd.

Bolitik[ändere | Quälltäxt bearbeite]

S Dorf ghört im Gmeindeverwaltigsverband Obers Schlüchtdal mit Sitz z Ühlige-Birkedorf a.

'S git sit 1973 partnerschaftligi Beziehige zu Combrit-Sainte Marine z Frankrych, sit 2004 au zu Pfaffroda, Sachse.

Wahle[ändere | Quälltäxt bearbeite]

Ergebnis vo dr Landdagswahle 2006 un 2011:

Johr CDU SPD FDP Griene Linke1 Sonschtige
2011 49,3 % 22 % 5,4 % 18 % 1,5 % 3,8 %
2006 57 % 15,6 % 13,5 % 6,2 % 2,1 % 5,6 %

1 2006: WASG, 2011: Die Linke

Quällè[ändere | Quälltäxt bearbeite]

  1. Statistisches Bundesamt – Gemeinden in Deutschland mit Bevölkerung am 31.12.2012 (XLS-Datei; 4,0 MB) (Iwohnerzahle uf Grundlag vom Zensus 2011)
  2. 2,0 2,1 freii Übersetzig vo de
  3. www.grafenhausen.de/Geschichte
  4. badische-seiten.de
  5. www.grafenhausen.de/Wirtschaft

Weblinggs[ändere | Quälltäxt bearbeite]

 Allmänd (Commons): Grafenhausen – Sammlig vo witere Multimediadateie